I NWW 11/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-10-30
Skład orzekający: Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się głównie na zarzutach braku bezstronności, ale zawiera także wzmianki o braku niezawisłości, powinien być rozpoznany przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do rozpoznawania wniosków dotyczących wyłączenia sędziego wyłącznie wtedy, gdy zarzut dotyczy braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jeśli wniosek opiera się przede wszystkim na zarzutach braku bezstronności, nawet jeśli zawiera marginalne wzmianki o braku niezawisłości, właściwym do rozpoznania wniosku jest sąd, przed którym toczy się postępowanie.Stan faktyczny
Pełnomocnik oskarżonego P. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego X. Y. od orzekania w sprawie III K 665/22. Wniosek opierał się głównie na zarzutach braku bezstronności sędziego, wskazując na jego potencjalne osobiste zaangażowanie w sprawę ze względu na toczące się postępowania cywilne i karne z udziałem wnioskodawcy oraz sędziego. Wnioskodawca wspomniał również o okolicznościach powołania sędziego i jego członkostwie w stowarzyszeniu, sugerując potencjalny brak niezawisłości. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 11/23 POSTANOWIENIE Dnia 30 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie oskarżonego P. K. po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 października 2024 r. wniosku P. K. z 2 listopada 2022 r. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego X. Y. od orzekania w sprawie III K 665/22, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie. UZASADNIENIE Wnioskiem datowanym 2 listopada 2022 r. pełnomocnik P. K. wniosła o: 1. zbadanie spełnienia przez sędziego X. Y. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu z uwagi na to, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy;
I NWW 11/23 2 2. zwrócenie się do Sądu Okręgowego w Warszawie celem potwierdzenia, iż X. Y. występuje w sprawie o sygn. akt II C [...] w charakterze pozwanej, zaś P. K. jest powodem i tym samym zachodzą uzasadnione wątpliwości co do kwestii jest bezstronności i braku osobistego zaangażowania w przedmiotową sprawę pod kątem jej rozstrzygnięcia; 3. zwrócenie się do Sądu Apelacyjnego w Warszawie celem potwierdzenia, iż w stosunku do X. Y. toczy się postępowanie karne, w którym pokrzywdzonym jest P. K. i tym samym zachodzą uzasadnione wątpliwości co do kwestii jest bezstronności i braku osobistego zaangażowania w przedmiotową sprawę pod kątem jej rozstrzygnięcia; 4. zbadanie z urzędu przesłanek wskazanych w art. 26 ustawy o Sądzie Najwyższym, gdyż już sam prezes Sądu z urzędu posiada informacje dotyczące konieczności zastosowania ww. przepisu z uwagi chociażby na toczące się przeciwko sędziom tut. sądu postępowania cywilne i karne, w których sędziowie III Wydziału Karnego tut. Sądu są stronami. Postanowieniem z 2 grudnia 2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie, sygn. III Ko 75/22, stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że analiza uzasadnienia wniosku prowadzi do konkluzji, że choć zapis tam zawarte są sformułowane w sposób nie do końca jednoznaczny, a większość zawartych tam argumentów dotyczy faktycznie zarzutu braku bezstronności, to jednak faktycznie ponoszone są tam także zarzuty braku niezawisłości - w związku z jakiegoś rodzaju relacją ze stowarzyszeniem […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „ustawa o SN”) do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek
I NWW 11/23 3 Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Przepis art. 26 § 2 ustawy o SN jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie do rozpoznania wniosku opartego o zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł przede wszystkim zarzuty dotyczące bezstronności sędziego. Skupiły się one w szczególności, w ocenie wnioskodawcy, na określonym nastawieniu sędziego referenta do toczącego się postępowania. We wniosku wskazano, że z udziałem sędziów wydziału III Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie toczą się postępowania cywilne i karne. Osią uzasadnienia uczyniono także fakt prowadzonych postępowań odwoławczych z udziałem wnioskodawcy, w których w pierwszej instancji orzekała sędzia X. Y.. Jedynie wpadkowo odniesiono się do członkostwa w stowarzyszeniu […]. Ocena tego odniesienia przez wnioskodawcę i jego uzasadnienia nie daje podstaw do twierdzenia, że zarzut ten dotyczy niezawisłości sędziego. Mając zatem na względzie treść art. 42 § 4 k.p.k., zgodnie z którym o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie, analizowany wniosek o wyłączenie sędziego podlega przekazaniu do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Żoliborza w Warszawie - jako sądowi, przed którym toczy się postępowanie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy uznając się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku, przekazał go na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 26 § 2 ustawy o SN i do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [SOP] [r.g.]
I NWW 11/23 4
Powiązane orzeczenia
- I NWW 19/20 2020-05-21Czy wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzucie braku jego bezstronności, a nie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Naj…
- I NWW 38/21 2021-08-03Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który obejmuje zarzuty dotyczące braku niezawisłości sędziego wynikające z wadliwości jego powołania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publ…
- I NWW 186/22 2022-12-14Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który nie opiera się na zarzucie braku niezawisłości lub niezależności sędziego, lecz na braku uprawnień osoby do orzekania, powinien być rozpoznany przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli…
- I NWW 49/20 2020-07-08Czy wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzucie braku bezstronności sędziego, a nie na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwycza…
- I NWW 71/20 2021-04-30Czy wniosek o wyłączenie sędziów oparty na zarzutach braku bezstronności, a nie braku niezawisłości lub niezależności sądu, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na po…
Powołane przepisy
art. 35 § 1 KPKart. 42 § 4 KPKart. 26 § 2art. 26§ 1§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy