I NWW 12/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-02-06
Skład orzekający: Paweł Księżak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, dotyczący braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, czy też przez inny sąd, w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sytuacji, gdy wniosek dotyczy braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r. (C-204/21) nakazuje Rzeczpospolitej Polskiej zmianę przepisów, które przekazywały wyłączną właściwość Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że sprawa powinna zostać przekazana do sądu właściwego do rozpoznania wniosku z pominięciem wadliwych przepisów, a sama sprawa nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.Stan faktyczny
Powód T. D. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Katowicach z powodu wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności. Sąd Apelacyjny w Katowicach stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy, powołując się na orzeczenie TSUE, uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania tego wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 12/24 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie z powództwa T. D. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w Ś. i Skarbowi Państwa - Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w K. o zadośćuczynienie i rentę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 września 2023 r., wniosku powoda o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Katowicach X.Y. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, III APa 29/23 stwierdza swoją niewłaściwość i przekazać sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach. UZASADNIENIE W piśmie z 20 listopada 2023 r. T. D. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Katowicach X.Y. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem apelacyjnym w Katowicach sygn. akt III APa 29/23 w związku z okolicznościami powodującymi wątpliwości co do bezstronności niezależności. Postanowieniem z 7 grudnia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach stwierdził swą niewłaściwość i na podstawie art. 200 § 11 k.p.c. w zw. z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) przekazał sprawę do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NWW 12/24 2 Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie C-204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 u.SN w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw; przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. [SOP] [ał]
I NWW 12/24 3
Powiązane orzeczenia
- I NWW 210/23 2023-09-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, rozpoznawany na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, nadal podlega wyłącznej właściwości Izby Kontrol…
- I NWW 295/23 2023-09-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku niezależności lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, czy też przez inną izb…
- I NWW 233/23 2023-09-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, czy też na zasada…
- I NWW 439/23 2024-03-07Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, nadal podlega wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, w świetle…
- I NWW 402/23 2023-11-15Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, przekazany do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sąd…
Powołane przepisy
art. 200 § 11 KPCart. 26 § 2art. 26art. 82art. 10art. 19 ust. 1art. 47art. 267art. 91 ust. 2art. 91 ust. 1art. 26 § 2art. 26 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy