I NWW 100/25
PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-09-23
Skład orzekający: Paweł Księżak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, dotyczący braku niezawisłości i bezstronności sędziego w związku z okolicznościami jego powołania, należy rozpoznać z pominięciem przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, uznając, że w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2022 r. w sprawie C 204/21, przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego naruszają prawo Unii Europejskiej. W związku z tym, sprawę należy rozpoznać z pominięciem tych przepisów, co skutkuje przekazaniem jej do sądu właściwego rzeczowo.Stan faktyczny
Obrońca obwinionych złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego, zarzucając mu brak niezawisłości i bezstronności w związku z okolicznościami jego powołania. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek, biorąc pod uwagę orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące naruszenia prawa UE przez Polskę w zakresie niezależności sądownictwa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 100/25
POSTANOWIENIE
Dnia 23 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak
w sprawie z wniosku I.S. i Z.S.
o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X. Y.
od orzekania w sprawie IV W 903/25,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 23 września 2025 r.,
stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.
UZASADNIENIE
Pismem z 16 lipca 2025 r. obrońca obwinionych I.S. i Z.S. wniósł o zbadanie
czy sędzia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X. Y. prowadząca
sprawę o sygn. akt IV W 903/25 spełnia wymóg niezawisłości i bezstronności
w związku z okolicznościami jej powołania mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r.,
wydanym w sprawie C 204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła
prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2
i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
(dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia
I NWW 100/25 2
20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych,
ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw; przekazując
do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu
Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku
niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła
zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii
Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art.
267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa
Unii.
W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2,
w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami
efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych
kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy
wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku
musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy
do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu
sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów, nie należy
do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych,
określonej w art. 26 § 1 u.SN.
Wobec powyższego na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. wniosek należało
przekazać według właściwości.
Powiązane orzeczenia
- I NWW 12/24 2024-02-06Czy wniosek o wyłączenie sędziego, dotyczący braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, czy też przez inny sąd, w…
- I NWW 165/23 2023-06-22Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie dotyczącej zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, w świetle o…
- I NWW 170/23 2023-06-13Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego w sprawie karnej, dotyczący braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, czy przez…
- I NWW 182/23 2023-06-22Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosków o wyłączenie sędziego, które dotyczą zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, w świetle orzec…
- I NWW 59/25 2025-04-15Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, jeśli wniosek ten dotyczy zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, w św…
Powołane przepisy
art. 26art. 82art. 10art. 19 ust. 1art. 47art.
267art. 91 ust. 2art. 91 ust. 1art. 26 § 2art. 26 § 1art. 35 § 1 KPK§ 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy