I NWW 100/25

PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-09-23

Skład orzekający: Paweł Księżak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, dotyczący braku niezawisłości i bezstronności sędziego w związku z okolicznościami jego powołania, należy rozpoznać z pominięciem przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, uznając, że w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2022 r. w sprawie C 204/21, przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego naruszają prawo Unii Europejskiej. W związku z tym, sprawę należy rozpoznać z pominięciem tych przepisów, co skutkuje przekazaniem jej do sądu właściwego rzeczowo.
Stan faktyczny
Obrońca obwinionych złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego, zarzucając mu brak niezawisłości i bezstronności w związku z okolicznościami jego powołania. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek, biorąc pod uwagę orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące naruszenia prawa UE przez Polskę w zakresie niezależności sądownictwa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 100/25 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie z wniosku I.S. i Z.S. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X. Y. od orzekania w sprawie IV W 903/25, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 września 2025 r., stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. UZASADNIENIE Pismem z 16 lipca 2025 r. obrońca obwinionych I.S. i Z.S. wniósł o zbadanie czy sędzia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X. Y. prowadząca sprawę o sygn. akt IV W 903/25 spełnia wymóg niezawisłości i bezstronności w związku z okolicznościami jej powołania mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie C 204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia I NWW 100/25 2 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw; przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów, nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Wobec powyższego na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. wniosek należało przekazać według właściwości.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 26art. 82art. 10art. 19 ust. 1art. 47art. 267art. 91 ust. 2art. 91 ust. 1art. 26 § 2art. 26 § 1art. 35 § 1 KPK§ 2

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy