I NWW 153/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-11-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie wniosku o wyłączenie sędziego przez stronę postępowania incydentalnego stanowi podstawę do umorzenia postępowania w tym przedmiocie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że cofnięcie wniosku o wyłączenie sędziego przez stronę postępowania incydentalnego jest dopuszczalne i wywołuje skutek z momentem jego złożenia. Skutkuje to zbędnością dalszego rozstrzygania w przedmiocie wniosku, co na podstawie art. 355 k.p.c. stanowi przesłankę do umorzenia postępowania incydentalnego zainicjowanego tym wnioskiem, o ile cofnięcie nie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Stan faktyczny
Pozwana w sprawie o rozwód złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego, powołując się na wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności w świetle orzecznictwa unijnego i krajowego. Sąd Okręgowy przekazał wniosek do Sądu Najwyższego. Następnie pozwana cofnęła swój wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem o wyłączenie sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NWW 153/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Joanna Lemańska w sprawie z powództwa T. K. przeciwko A. K. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 listopada 2022 r., wniosku pozwanej o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w O. A. J. od orzekania w sprawie o sygn. akt VI C [...], umarza postępowanie zainicjowane wnioskiem o wyłączenie sędziego. UZASADNIENIE Pismem z 23 maja 2022 r. A. K. (dalej: „Wnioskodawczyni”), powołując się na treść art. 49 k.p.c., złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w O. A. J. od orzekania w sprawie o rozwód toczącej się z jej udziałem pod sygn. VI C [...]. W uzasadnieniu wniosku Wnioskodawczyni podniosła, że w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielkiej Izby) z 19 listopada 2019 r., C-585/18, C-624/18, C-625/18, oraz uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20, zachodzą wątpliwości co do bezstronności i niezależności tak wyłonionego sądu. Zdaniem Wnioskodawczyni, zachodzi jednocześnie uzasadniona obawa, że powyższe okoliczności mogą w przyszłości stać się podstawą do stwierdzenia nieważności postępowania o sygn. VI C [...] i zapadłego w tej sprawie orzeczenia. 2 Postanowieniem z 26 maja 2022 r., VI C [...], Sąd Okręgowy w O. w trybie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1904, ze zm., dalej: „u.SN”) przekazał wniosek A. K. o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w O. A. J. Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu. Zarządzeniem z 19 września 2022 r. Wnioskodawczyni została zobowiązana przez Sąd Najwyższy do udzielenia informacji – w terminie 7 dni – czy z uwagi na podniesione we wniosku o wyłączenie sędziego zarzuty wnosi o jego rozpoznanie w trybie art. 26 § 2 u.SN, czy też w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i n. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 2072, ze zm.), pod rygorem uznania, że brak stanowiska w zakreślonym terminie będzie skutkował rozpoznaniem tego wniosku w trybie art. 26 § 2 u.SN. Pismem z 4 listopada 2022 r. A. K. oświadczyła, że cofa wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w O. A. J. od orzekania w sprawie o sygn. VI C [...]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawodawca, dając stronom możność decydowania o wszczęciu i przebiegu danego postępowania (w tym postępowania wpadkowego) przez podejmowanie czynności procesowych, pozostawia im jednocześnie prawo do ich odwoływania (cofania). Oznacza to, że dopuszczalne jest cofnięcie przez stronę złożonego przez nią uprzednio wniosku o wyłączenie sędziego. Oświadczenie o cofnięciu wniosku wywiera przy tym skutek z momentem jego złożenia. Powoduje jednocześnie zbędność rozstrzygania w zakresie objętym tym wnioskiem. W świetle art. 355 k.p.c. cofnięcie wniosku o wyłączenie sędziego stanowi tym samym przesłankę umorzenia postępowania incydentalnego zainicjowanego tym wnioskiem. Mając na uwadze, że pismem z 4 listopada 2022 r. A. K. złożyła oświadczenie o cofnięciu wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w O. A. J. od orzekania w sprawie o sygn. VI C [...], postępowanie w tym przedmiocie należało zatem umorzyć. 3 W rozpoznawanej sprawie Sąd Najwyższy nie dopatrzył się przy tym podstaw do uznania, że cofnięcie wniosku o wyłączenie sędziego było w tym przypadku niezgodne z zasadami współżycia społecznego lub sprzeczne z prawem, albo zmierzało do obejścia prawa. Brak jest również jakichkolwiek innych względów, które dawałyby podstawy do zakwestionowania skuteczności dokonanego przez Wnioskodawczynię cofnięcia wniosku o wyłączenie sędziego i tym samym uzasadniały zakwestionowanie tej czynności. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z 26 § 2 u.SN, orzekł jak w sentencji. l.n ał

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 KPCart. 26 § 2art. 42a § 3art. 355 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy