I NWW 180/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-08-07

Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Anny Dziergawki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na zarzucie, że sędzia został powołany przez "polityczną KRS", podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych pozostawia bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego, jeśli jego podstawą jest wyłącznie zarzut, że sędzia został powołany przez Krajową Radę Sądownictwa określaną jako "polityczna". Taki wniosek wpisuje się w dyspozycję art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, który stanowi, że wniosek o wyłączenie sędziego obejmujący ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostawia się bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Obrońca obwinionego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, argumentując, że osoba powołana przez "polityczną KRS" nie jest bezstronnym i niezawisłym sądem. Wnioskodawca powołał się na wyrok TSUE oraz wniósł o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych pozostawia wniosek obrońcy obwinionego o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 180/24 POSTANOWIENIE Dnia 7 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski w sprawie obwinionego M. J., o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 9 marca 2021 r. sygn. II W 2/21, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 1 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. XXII Ka 321/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 sierpnia 2024 r. wniosku obrońcy obwinionego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Grzegorza Pastuszko od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn.I NWW 180/24 na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. obrońca M. J. złożył wniosek o wyłączenie w trybie art. 42 k.p.k. od orzekania SSN Anny Dziergawki w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym sygn. akt IV KO 40/24, powołując się na następującą argumentację: „w związku z wyrokiem TSUE z dnia 21 grudnia 2023 r. C-718/21, w którym uznano, że osoba powołana przez polityczną KRS nie jest bezstronnym i niezwisłym sądem ustanowionym ustawą – albowiem I NWW 180/24 2 skład ten nie stanowi sądu w rozumieniu TFUE”. Wnioskodawca w dalszej części podniósł, iż na wypadek negatywnego rozpatrzenia wniosku o wyłączenie wnosi o przeprowadzenie zarówno w postępowaniu zasadniczym jak i w niniejszym postępowaniu przed SN testu niezawisłości i bezstronności w trybie art. 42 § 3 ustawy p.u.s.p. oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania pytań prejudycjalnych zawartych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 października 2023 r. III CB 40/23. W powyższym piśmie zawarł on również „wniosek ewentualny do rozpoznania po wyznaczeniu składu Sądu” i wniósł o wyłączenie w trybie art. 42 k.p.k. od orzekania w niniejszej sprawie sędziów do niej wyznaczonych. Jako podstawę wyłączenia sędziów wskazał „że osoba powołana przez polityczną KRS nie jest bezstronnym i niezwisłym sądem ustanowionym ustawą ...” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym Dz.U. 2024, poz. 622, dalej: „u.SN”), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Stosownie do przywołanych przepisów kognicja Sądu Najwyższego ogranicza się do badania wniosków o wyłączenie sędziego obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. W pozostałym zakresie I NWW 180/24 3 zastosowanie znajdują przepisy regulujące orzekanie w sprawach o wyłączenie sędziego w trybie procedury właściwej dla danej sprawy. W niniejszej sprawie obrońca obwinionego nie wskazuje na żadne okoliczności dotyczące ewentualnego braku niezawisłości sędziego, w szczególności nie podjął nawet próby uprawdopodobnienia, a nawet nie sformułował zarzutu, że wskazani we wniosku sędziowie, a tym bardziej wyznaczony sędzia podlega jakikolwiek wpływom lub wskazówkom zewnętrznym w zakresie wydawanych postanowień oraz wyroków i innych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Obrońca obwinionego nie podjął również próby uprawdopodobnienia ani nie sformułował zarzutu, że sędziowie ci a tym bardziej wyznaczony sędzia jest stronniczy w stosunku do uczestników postępowania, zależny od organów pozasądowych, czynników społecznych lub politycznych, w szczególności partii politycznych. Podniesiony zarzut obejmuje wyłącznie okoliczność powołania sędziów na urząd „(...) przez polityczną KRS (...)”, i jego celem jest podważenie statusu sędziowskiego wyznaczonego sędziego. Wnioskodawca stwierdza wprost: „w/w osoby nie są sędziami”. Konsekwentnie uznać należy, że podniesione we wniosku zarzuty wpisują się w dyspozycję art. 26 § 3 u.SN, a tym samym zgodnie z przywołanym przepisem wniosek należy pozostawić bez rozpoznania. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 26 § 2art. 42 KPKart. 42 § 3art. 42 KPKart. 26 § 3§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy