I NWW 226/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-02-01
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego, który nie zawiera zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych pozostawia wniosek o wyłączenie asesora sądowego bez rozpoznania, jeżeli nie obejmuje on zarzutu braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Kognicja Sądu Najwyższego w tym zakresie jest ograniczona do badania wniosków dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, zgodnie z art. 26 § 2 i § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym. Wnioski dotyczące innych kwestii, w tym te składane na podstawie art. 42a § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych, powinny być rozpoznawane przez sądy powszechne.Stan faktyczny
T. D. złożył wniosek o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku Ł. W. od orzekania w sprawie II K 277/22. Sąd Rejonowy przekazał ten wniosek Sądowi Najwyższemu w celu rozpoznania. Uzasadnienie wniosku nie zawierało zarzutów dotyczących braku niezależności sądu ani braku niezawisłości asesora.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia wniosek T. D. o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku Ł. W. od orzekania w sprawie o sygn. akt II K 277/22 bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 226/22 POSTANOWIENIE Dnia 1 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z wniosku T. D. o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku Ł. W. od orzekania w sprawie o sygn. akt II K 277/22 , po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 1 lutego 2023 r., pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE T. D. w piśmie z 21 września 2022 r. wniósł o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku Ł. W. od orzekania w sprawie o sygn. akt II K 277/22. Postanowieniem z 3 października 2022 r. Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku II Wydział Karny przekazał Sądowi Najwyższemu Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, celem rozpoznania, wniosek wnioskodawcy o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku Ł.W. od orzekania w sprawie o sygn. akt II K 277/22. W uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku II Wydział Karny z 3 października 2022 r., II K 277/22 podniesiono, że na rozprawie przeprowadzonej 21 września 2022 r. T. D. złożył wniosek o stwierdzenie przesłanek z art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 2072 z późn. zm.; dalej: „p.u.s.p.”).
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Stosownie do przywołanych przepisów kognicja Sądu Najwyższego ograniczona jest do badania wniosku o wyłączenie sędziego obejmującego zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. W pozostałym zakresie zastosowanie znajdują przepisy regulujące orzekanie w sprawach o wyłączenie sędziego w trybie procedury właściwej dla danej sprawy. W niniejszej sprawie T. D. złożył wniosek o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku Ł. W. od orzekania w sprawie o sygn. akt II K 277/22, co powoduje, że poza jego zakresem leży zarzut braku niezależności sądu. Jednocześnie zauważyć należy, że uzasadnienie wniosku nie wskazuje na żadne okoliczności dotyczące ewentualnego braku niezawisłości sędziego. W szczególności T. D. nie podjął nawet próby uprawdopodobnienia, a nawet nie sformułował zarzutu, że wskazany asesor Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie Ł.W. podlega jakikolwiek wpływom lub wskazówkom zewnętrznym w zakresie wydawanych postanowień oraz wyroków i innych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. T. D. nie podjął również próby uprawdopodobnienia, ani nie sformułował zarzutu, że objęty wnioskiem asesor sądowy jest stronniczy w stosunku do uczestników postępowania, zależny od organów pozasądowych, czynników społecznych lub
3 politycznych, w szczególności partii politycznych. Na marginesie Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że ewentualne wnioski składane w trybie art. 42a § 3 p.u.s.p. rozpoznają sądy powszechne. Jeśli T. D. chciałby przeprowadzenia w sprawie tzw. testu niezawisłości sędziego, to winien zwrócić się z nim do sądu prowadzącego sprawę. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie przepisu art. 26 § 3 u.SN, orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NWW 69/22 2022-12-28Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego, oparty na zarzutach dotyczących braku jego niezależności i niezawisłości, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie…
- I NWW 264/24 2025-01-08Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego, oparty na ogólnym zarzucie braku porządku prawnego w Polsce i powołaniu do pełnienia urzędu na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyżs…
- I NWW 17/24 2024-06-26Czy wniosek o wyłączenie sędziego lub asesora sądowego, który kwestionuje sam status sędziego lub asesora, lub opiera się na okolicznościach niezwiązanych bezpośrednio z konkretną sprawą, podlega rozpoznaniu przez Sąd Na…
- I NWW 62/23 2023-05-25Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, który obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
- I NWW 27/23 2023-05-31Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, który obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?
Powołane przepisy
art. 42a § 3art. 26 § 2art. 26 § 3§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy