I NWW 69/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-12-28
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego, oparty na zarzutach dotyczących braku jego niezależności i niezawisłości, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek bez rozpoznania, uznając, że zarzuty dotyczące braku bezstronności i niezależności asesora sądowego, wiązane z brakiem jego statusu sędziego, stanowią w istocie kwestionowanie umocowania asesora do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie z art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, wnioski obejmujące ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostawia się bez rozpoznania.Stan faktyczny
Obwiniony M. S. złożył wniosek o wyłączenie asesora sądowego od orzekania w sprawie o sygn. akt IV W 1919/21, podnosząc wątpliwości co do jego bezstronności. Następnie asesor sądowy złożył wniosek o wyłączenie jej od rozpoznania wniosku obwinionego, wskazując jako podstawę przepisy k.p.k. i k.p.c. Sąd Rejonowy przekazał oba wnioski do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy wezwał wnioskodawcę do wskazania trybu rozpoznania wniosku, a następnie pozostawił go bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 69/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk w sprawie M. S. obwinionego o wykroczenie z art. 96 § 3 kodeksu wykroczeń, w przedmiocie wniosku obwinionego M. S. o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie - M. B. od orzekania w sprawie o sygn. akt IV W 1919/21 oraz wniosku asesora Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie - M. S. o wyłączenie jej od rozpoznania wniosku obwinionego M. S. o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie – M. B. od orzekania w sprawie o sygn. IV W 1919/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 grudnia 2022 r., pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z 23 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie IV Wydział Karny na postawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. 2021 r., poz. 1904 z późn. zm.; dalej: u.SN) przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wniosek obwinionego M. S. o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie- M. B. od orzekania w sprawie o sygn. akt IV W 1919/21 oraz wniosek asesora Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie- M. S. o wyłączenie jej od rozpoznania wniosku obwinionego M. S. o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie- M. B. od orzekania w sprawie o sygn. IV W 1919/21.
2 W dniu 21 lutego 2022 r. podczas rozprawy obwiniony M. S. złożył wniosek o wyłączenie asesora Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie- M. B. od orzekania w sprawie o sygn. IV W 1919/21, podnoszą, że w jego ocenie zachodzi wątpliwość co do bezstronności referenta. Zarządzeniem z 21 lutego 2022 r. rozpoznanie wniosku M. S. skierowano do rozpoznania przez asesora Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie- M. S.. W dniu 23 lutego 2022 r. asesor Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie- M. S. złożyła wniosek o wyłączenie jej od rozpoznania wniosku o wyłączenie złożonego przez M. S.. W uzasadnieniu wniosku asesor Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie- M. S. jako podstawę wyłączenia wskazała art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.c. w zw. z art. 16 § 1 k.p.w. Zarządzeniem Przewodniczącego I Wydziału Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z 19 września 2022 r. zwrócono się do M. S. o wskazanie w terminie 7 dni, czy z uwagi na podniesione we wniosku o wyłączenie sędziego zarzuty, wnosi o rozpoznanie tegoż wniosku w trybie art. 26 § 2 u.SN, czy też w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i n. ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 2072 z późn. zm.; dalej: p.u.s.p.), wskazując, iż brak stanowiska w wyznaczonym terminie będzie równoznaczny z wnioskiem o nadanie wnioskowi o wyłączenie sędziego biegu w trybie art. 26 § 2 u.SN. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca przesłał 24 października 2022 r. (data prezentaty) pismo procesowe, w którym wniósł o wyłączenie asesora sądowego w trybie 42 § 3 p.u.s.p. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek
3 Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 26 § 3 u.SN). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania jako podstawą złożonych wniosków był zasadniczo brak bezstronności oraz niezależności, poprzez odwołanie się w tym zakresie do przepisów k.p.k. traktujących o wątpliwościach dotyczących bezstronności (art. 41 § 1 k.p.k.). Co kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, wszystkie wymienione wyżej okoliczności w niniejszej sprawie wiązane są z brakiem statusu sędziego. Powyższe wywody świadczą zatem o kwestionowaniu umocowania asesora sądowego do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Odnosząc się jeszcze do stanowiska M. S. zajętego w piśmie z 24 października 2022 r. (data prezentaty) wniesione jako odpowiedź na zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, Sąd Najwyższy wskazuje, że wnioski składane w trybie art. 42a ust. 3 i n. p.u.s.p. rozpoznają sądy powszechne. Jeśli M. S. chciałby przeprowadzenia w sprawie tzw. testu niezawisłości sędziego winien zwrócić się z nim do sądu prowadzącego sprawę. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 3 u.SN, orzekł jak w sentencji. [as] l.n
Powiązane orzeczenia
- I NWW 226/22 2023-02-01Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego, który nie zawiera zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i…
- I NWW 17/24 2024-06-26Czy wniosek o wyłączenie sędziego lub asesora sądowego, który kwestionuje sam status sędziego lub asesora, lub opiera się na okolicznościach niezwiązanych bezpośrednio z konkretną sprawą, podlega rozpoznaniu przez Sąd Na…
- I NWW 264/24 2025-01-08Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego, oparty na ogólnym zarzucie braku porządku prawnego w Polsce i powołaniu do pełnienia urzędu na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyżs…
- I NWW 88/20 2020-12-02Czy wniosek o wyłączenie sędziów, oparty na zarzucie braku ich bezstronności wynikającej ze znajomości z pokrzywdzoną oraz potencjalnych powiązań z prokuraturą, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Na…
- I NWW 201/21 2023-03-08Czy wniosek o wyłączenie asesora sądowego, oparty jedynie na ogólnych wątpliwościach co do niezależności sądu wynikających z orzecznictwa TSUE i uchwały SN, spełnia wymogi formalne do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na p…
Powołane przepisy
art. 96 § 3art. 26 § 2art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPCart. 16 § 1 KPart. 42a § 3art. 26 § 3art. 42a ust. 3art. 26 § 3§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy