I NWW 23/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-11-09
Skład orzekający: Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który opiera się na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, a nie na przesłankach z art. 48 lub 49 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, jest właściwy do rozpoznawania wniosków dotyczących wyłączenia sędziego, które obejmują zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Jednakże, zgodnie z art. 26 § 3 tej ustawy, wniosek taki pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania. W sytuacji, gdy wniosek o wyłączenie sędziego opiera się na zarzutach dotyczących niezawisłości sędziowskiej, a nie na standardowych przesłankach z k.p.c., Sąd Najwyższy stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek do rozpoznania sądowi właściwemu rzeczowo, czyli sądowi rejonowemu.Stan faktyczny
Powód M. J. złożył wniosek o wyłączenie sędziego K. M. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym Katowice-Wschód. Sąd Rejonowy przekazał wniosek do Sądu Najwyższego, wskazując, że nie opiera się on na przesłankach z art. 48 lub 49 k.p.c., lecz dotyczy kwestii niezawisłości sędziowskiej. Pełnomocnik powoda oświadczył, że wnosi o wyłączenie od orzekania oraz o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności w trybie art. 42 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i przekazał go do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Katowice-Wschód.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 23/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie z powództwa M. J. przeciwko zarządcy masy sanacyjnej C. J. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 listopada 2022 r. wniosku powoda o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach K. M. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym Katowice-Wschód w Katowicach, sygn. VI GC 1048/21, stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Katowice – Wschód w Katowicach. UZASADNIENIE Postanowieniem z 17 grudnia 2021 r., VI GC 1048/21, Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach, na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1904, dalej: „u.SN”), przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu wniosek M. J. o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego K. M.. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że wniosek M. J. nie opiera się na przesłankach wyłączenia sędziego wskazanych w art. 48 k.p.c. bądź art. 49 k.p.c., lecz odnosi się do kwestii niezawisłości sędziowskiej. W dniu 27 września 2022 r. Sąd Najwyższy wystąpił do pełnomocnika M. J. o wskazanie w terminie 7 dni, czy z uwagi na podniesione we wniosku o wyłączenie
2 sędziego zarzuty, wnosi o rozpoznanie tegoż wniosku w trybie art. 26 § 2 u.SN, czy też w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i n. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 2072 ze zm., dalej: „p.u.s.p.”), wskazując, iż brak stanowiska w wyznaczonym terminie będzie równoznaczny z wnioskiem o nadanie wnioskowi o wyłączenie sędziego biegu w trybie art. 26 § 2 u.SN. Pismem z 12 października 2022 r. (data prezentaty) pełnomocnik M. J. oświadczył, „iż wnosi on o wyłączenie od orzekania w sprawie osób w przypadku przydzielenia im sprawy oraz o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności w trybie art. 42 § 3 ustawy prawo o u.s.p.” (k. 25). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik M. J. jednoznacznie określił, że „wnosi on o wyłączenie od orzekania w sprawie osób w przypadku przydzielenia im sprawy oraz o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności w trybie art. 42 § 3 ustawy prawo o u.s.p.” przy czym, uwzględniając treść wniosku, a także wskazaną w wezwaniu Sądu Najwyższego z 27 września 2022 r., alternatywę, przyjąć należy, że wskazał on tryb przewidziany w art. 42a § 3 p.u.s.p.
3 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy, uznając się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku, przekazał go na podstawie art. 200 § 14 w zw. z art. 52 § 1 k.p.c. i art. 42a § 14 pkt 1 p.u.s.p. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu) Katowice-Wschód w Katowicach, jako sądowi właściwemu rzeczowo. [as]
Powiązane orzeczenia
- II CO 104/17 2018-01-12Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o wyłączeniu sędziów jest dopuszczalne?
- III CZ 358/23 2024-02-01Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające inne zażalenie jest dopuszczalne?
- I UZ 4/24 2024-04-10Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego jest dopuszczalne w świetle przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- IV CSK 449/10 2011-02-22Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie odrzucenia zażalenia przysługuje?
- III CZ 74/24 2024-06-20Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego wydane na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 26 § 2art. 48 KPCart. 49 KPCart. 42a § 3art. 42 § 3art. 26 § 3art. 200 § 14art. 52 § 1 KPCart. 42a § 14 pkt 1§ 2§ 3§ 14
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy