I NWW 276/22/2
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-06-21
Skład orzekający: Krzysztof Wiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu braku jego niezależności, oparty na podstawie powołania na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., powinien być rozpoznawany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, czy też przez sąd, w którym sprawa się toczy, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zarzutu braku niezależności lub niezawisłości powinien być rozpoznawany zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, a nie na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. W świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), przekazanie takich wniosków do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych stanowi uchybienie zobowiązaniom wynikającym z prawa Unii Europejskiej. Właściwym do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego jest sąd, w którym sprawa się toczy, zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Pełnomocnik V. S.A. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie A.H. od orzekania w sprawie VII Ago 715/22. Podstawą wniosku były okoliczności powołania sędziego na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie przekazał ten wniosek do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i przekazał go do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 276/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak w sprawie z powództwa V. S.A. z siedzibą w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z udziałem P. S.A. z siedzibą w W., P.1 S.A. z siedzibą w W., V.1 S.A. z siedzibą w W., M.D., J.L. na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 grudnia 2021 r., syg. XVII Amz 85/20, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 czerwca 2023 r., wniosku powoda o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie A.H. od orzekania w sprawie o sygn. VII Ago 715/22, stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Pismem z 22 listopada 2022 r. pełnomocnik V. S.A. z siedzibą w W. (dalej: „wnioskodawca”) złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygn. akt VII Ago 715/22 SSA A.H. Jako podstawę wyłączenia sędziego wnioskodawca wskazał okoliczności powołania SSA A.H. na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
I NWW 276/22 2 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Wnioskodawca złożył powyższy wniosek w trybie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. – jako zawierający podstawę do wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy. Jednocześnie złożył dwa wnioski ewentualne – na podstawie z art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. Postanowieniem z 20 grudnia 2022 r. VII Ago 733/22) Sąd Apelacyjny w Warszawie przekazał pismo wnioskodawcy, zawierające wniosek o wyłączenie SSA A.H. od rozpoznania sprawy toczącej się pod sygn. akt VII Ago 715/22, do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1093, dalej: „uSN”). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Apelacyjny w Warszawie przekazał wniosek o wyłączenie SSA A.H. do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, opierając go na normie wyprowadzonej z art. 26 § 2 u.SN. Zgodnie z tym przepisem, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Sąd Najwyższy zobowiązany był uwzględnić treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), w którym uznano, że przekazanie – na podstawie art. 26 § 2 u.SN – do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawania zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego stanowi uchybienie zobowiązaniom, które wynikają z mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty
I NWW 276/22 3 praw podstawowych, jak również na mocy art. 267 TFUE i zasady pierwszeństwa prawa Unii. Trybunał zaznaczył, że kwestie dotyczące badania niezależności sądu i niezawisłości sędziego nie stanowią specyficznych kwestii prawnych w konkretnej dziedzinie prawa, które z tego względu mogłyby należeć do wyłącznej właściwości wyspecjalizowanego potencjalnie sądu. Co więcej, prawo do niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy oznacza, że każdy sąd krajowy powołany do stosowania prawa Unii jest zobowiązany zbadać, czy ze względu na swój skład stanowi on taki sąd, jeżeli pojawia się w tym względzie poważna wątpliwość Uwzględniając argumentację zawartą w powyższym wyroku TSUE, należało przyjąć, że w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie SSA A.H. powinien być rozpoznawany zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 49 i nast. k.p.c. Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c., o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony. Prowadzi to do wniosku, że w niniejszej sprawie właściwy pozostaje Sąd Apelacyjny w Warszawie. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. (ZG) [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 402/23 2023-11-15Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, przekazany do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sąd…
- I NWW 210/23 2023-09-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, rozpoznawany na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, nadal podlega wyłącznej właściwości Izby Kontrol…
- I NWW 32/23 2023-08-02Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, oparty na okolicznościach związanych z powołaniem sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną nową ustawą,…
- I NWW 232/23 2023-09-06Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, przekazany do Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, powinien być rozpoznany przez Są…
- I NWW 295/23 2023-09-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku niezależności lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, czy też przez inną izb…
Powołane przepisy
art. 48 § 1 pkt 1 KPCart. 48 § 1 pkt 1 KPCart. 49 § 1 KPCart. 26 § 2art. 19 ust. 1art. 47art. 267art. 49art. 52 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy