I NWW 402/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-15
Skład orzekający: Krzysztof Wiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, przekazany do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, powinien być rozpoznawany przez Sąd Najwyższy, czy też właściwość do jego rozpoznania pozostaje po stronie sądu, w którym sprawa się toczy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, uznając, że zgodnie z wyrokiem TSUE z 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), przekazanie do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawania zarzutów dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego stanowi uchybienie prawu Unii. W związku z tym, kwestie te powinny być rozpoznawane zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, a właściwość do rozstrzygnięcia o wyłączeniu sędziego pozostaje po stronie sądu, w którym sprawa się toczy.Stan faktyczny
Powód złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Poznaniu, wskazując na wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności, wynikające z powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu przekazał wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek o wyłączenie sędziego Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 402/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak w sprawie z powództwa J. D. przeciwko Izbie Administracji Skarbowej w Poznaniu o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 21 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. VII Pa 110/18 na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z 14 lipca 2023 roku, sygn. akt VIII Pa 20/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 listopada 2023 r., wniosku powoda o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Poznaniu X.Y.. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Poznaniu sygn. VIII Pz 26/23, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje wniosek Sądowi Okręgowemu w Poznaniu. [SOP] UZASADNIENIE Pismem z 9 października 2023 r. J.D. (dalej: „wnioskodawca”) złożył wniosek o wyłączenie SSO X.Y.. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Poznaniu pod sygn. akt VIII Pz 26/23. W uzasadnieniu pisma wnioskodawca wskazał, że w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielkiej Izby) z 19 listopada 2019 r. (C-585/18, C-624/18, C-625/18) oraz uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA
I NWW 402/23 2 I-4110-1/20) zachodzą wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu, gdyż SSO X.Y. została powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z 18 października 2023 r. (VIII Po 55/23) na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1093 ze zm., dalej: „u.SN”) wniosek J.D. przekazał Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy w Poznaniu przekazał wniosek o wyłączenie SSO X.Y.. do Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 u.SN. Zgodnie z tym przepisem, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Jako podstawę wniosku o wyłączenie wnioskodawca wskazał okoliczność rekomendowania SSO X.Y. przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Wnioskodawca nie wskazał poza tym żadnych innych okoliczności, które jego zdaniem miałyby się świadczyć o braku bezstronności i niezależności sądu.
I NWW 402/23 3 W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy zobowiązany był uwzględnić treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), w którym uznano, że przekazanie – na podstawie art. 26 § 2 u.SN – do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawania zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego stanowi uchybienie zobowiązaniom, które wynikają z mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych, jak również na mocy art. 267 TFUE i zasady pierwszeństwa prawa Unii. Trybunał zaznaczył, że kwestie dotyczące badania niezależności sądu i niezawisłości sędziego nie stanowią specyficznych kwestii prawnych w konkretnej dziedzinie prawa, które z tego względu mogłyby należeć do wyłącznej właściwości wyspecjalizowanego potencjalnie sądu. Uwzględniając argumentację zawartą w powyższym wyroku TSUE, należało przyjąć, że w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie SSO X.Y.. powinien być rozpoznawany zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 49 i nast. k.p.c. Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c., o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony. Prowadzi to do wniosku, że w niniejszej sprawie właściwy pozostaje Sąd Okręgowy w Poznaniu. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ZG [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 232/23 2023-09-06Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, przekazany do Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, powinien być rozpoznany przez Są…
- I NWW 276/22/2 2023-06-21Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu braku jego niezależności, oparty na podstawie powołania na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., powinien być ro…
- I NWW 32/23 2023-08-02Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, oparty na okolicznościach związanych z powołaniem sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną nową ustawą,…
- I NWW 417/23 2023-12-07Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zarzutu braku niezależności lub niezawisłości powinien być rozpoznawany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, czy też przez sąd, w którym spraw…
- I NWW 295/23 2023-09-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku niezależności lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, czy też przez inną izb…
Powołane przepisy
art. 26 § 2art. 19 ust. 1art. 47art. 267art. 49art. 52 § 1 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy