I NWW 30/26

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-03-31

Skład orzekający: Paweł Księżak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi, dotyczący zarzutu braku niezależności lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, czy przekazany do sądu właściwego według zasad ogólnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, przekazując sprawę do Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Uzasadniono to wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 czerwca 2022 r. (C 204/21), który uznał przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach dotyczących braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego za niezgodne z prawem UE. W związku z tym, wnioski te powinny być rozpoznawane na zasadach ogólnych, z pominięciem wskazanych przepisów.
Stan faktyczny
M.W. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi od orzekania w sprawie I ACa 82/26, powołując się na zarzuty dotyczące niezależności i niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 30/26 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie z powództwa M.W. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2026 r. w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi M. M. od orzekania w sprawie I ACa 82/26 stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi. UZASADNIENIE Pismem oznaczonym datą 5 lutego 2026 r. M.W. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi X. Y. od rozpoznania sprawy o sygn. I ACa 82/26. Sąd Najwyższy zważył, co następuje Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie C 204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 § 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym I NWW 30/26 2 (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 200 § 11 i § 14 w zw. z art. 52 § 1 k.p.c. przekazał wniosek według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi. [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 26 § 2art. 82art. 10art. 19 ust. 1art. 47art. 267art. 91 ust. 2art. 91 ust. 1art. 26 § 1art. 200 § 11art. 52 § 1 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy