I NWW 385/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-10-19
Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Jacka Widło, Jacek Widło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na zarzucie naruszenia standardu niezawisłości sędziego z powodu sposobu powołania na urząd, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, jeżeli wniosek ten obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Wniosek taki, nawet jeśli odwołuje się do standardów niezależności sądu i niezawisłości sędziego wynikających z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, jest przedmiotowo niedopuszczalny na gruncie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie I CSK 4363/22, powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Sędzia argumentował, że jego powołanie na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie narusza standard art. 6 Konwencji, co może prowadzić do nieważności postępowania i roszczeń odszkodowawczych. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego o wyłączenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 385/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec z powództwa B.G. i R.G. przeciwko Bank S.A. z siedzibą w W. o ustalenie i zapłatę na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 października 2023 r., na skutek wniosku sędziego Sądu Najwyższego Jacka Widło o wyłączenie od orzekania w sprawie I CSK 4363/22 zawisłej przed Sądem Najwyższym pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Sędzia Sądu Najwyższego Jacek Widło pismem z 18 kwietnia 2023 r. powołując się na art. 51 k.p.c. (wskazując, że możliwe jest odpowiednie stosowanie art. 48-49 k.p.c. i odwołując się do postanowienia Sądu Najwyższego z 25 listopada 2021, CSKP 524/21) wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie I CSK 4363/22. Wnioskodawca wskazał, że przedmiotowy wniosek składa z uwagi na treść wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z 8 listopada 2021 r. (Dolińska-Ficek, Ozimek, 49868/19 i 57511/19), z którego wynika, że orzeczenie wydane przez Sąd, w składzie którego uczestniczy sędzia powołany na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), narusza standard z art. 6 Konwencji (sądu ustanowionego ustawą). Powoduje to, zdaniem wnioskodawcy, poważne ryzyko traktowania orzeczenia
I NWW 385/23 2 wydanego w takiej sytuacji jak w warunkach nieważności postępowania oraz ryzyko powstania roszczeń odszkodowawczych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1093, dalej jak: „u.SN”) do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Sędzia Sądu Najwyższego Jacek Widło we wniosku mającym za przedmiot wyłączenie go od rozpoznania sprawy I CSK 4363/22 odwołał się do wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z 8 listopada 2021 r., (Dolińska-Ficek, Ozimek, 49868/19 i 57511/19). W ostatecznym rozrachunku uznać należy, że wniosek SSN Jacka Widło odnosi się bezpośrednio do kwestii związanych z realizacją konwencyjnego standardu niezawisłego i bezstronnego sądu, a zatem kwestii „niezależności sądu” i „niezawisłości sędziego”. Wnioskodawca upatruje możliwości naruszenia standardu z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. na skutek jego zasiadania w składzie orzekającym z uwagi na okoliczność, że na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
I NWW 385/23 3 Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Argumentacja wnioskodawcy jest skąpa, gdyż ogranicza się do kontestowania zgodności z prawem własnego powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego i jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Wobec jednoznacznej redakcji art. 26 § 3 u.SN zdumienie budzi przedmiot i uzasadnienie wniosku sędziego Sądu Najwyższego Jacka Widło. Jego autor powinien być świadom, że wniosek w tym brzemieniu jako przedmiotowo niedopuszczalny nie mógł wywołać zamierzonego skutku. Należy mieć na względzie, że przyczynił się on jedynie do spowolnienia dynamiki postępowania I CSK 4363/22, co stanowi realne zagrożenie dla zachowania standardu prowadzenia tego postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki. Takie działanie może rodzić poważne konsekwencje dla stron postępowania i prowadzić do naruszenia nie tylko przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75), ale także art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. 1993 Nr 61, poz. 284), czy art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. Nr 38, poz. 168). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 26 § 3 u.SN orzeczono, jak w sentencji. Zdaniem Sądu Najwyższego, SSN Jacek Widło powinien rozważyć złożenie urzędu sędziego, skoro sam kontestuje własne powołanie oraz uważa, że podejmowana przez niego aktywność orzecznicza stanowi poważne ryzyko traktowania jego orzeczeń jako wydanych „w warunkach nieważności postępowania”. [SOP] [ał]
I NWW 385/23 4
Powiązane orzeczenia
- I NWW 344/23 2023-10-05Czy wniosek sędziego Sądu Najwyższego o wyłączenie od orzekania, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, który jednocześnie kwestionuje zgodność z prawem własnego powołania na urząd, podle…
- I NWW 400/23 2023-10-26Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na zarzucie naruszenia standardu niezależności sądu i niezawisłości sędziego z uwagi na sposób powołania na urząd, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczaj…
- I NWW 154/23 2023-07-31Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na zarzucie niezgodności z prawem jego powołania na urząd, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?
- I NWW 127/23 2023-06-29Czy wniosek sędziego Sądu Najwyższego o wyłączenie od orzekania, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego z uwagi na sposób powołania, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstaw…
- I NWW 234/23 2023-07-31Czy wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania, oparty na kwestionowaniu zgodności z prawem własnego powołania na urząd sędziego, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najw…
Powołane przepisy
art. 51 KPCart. 48art. 6art. 26 § 2art. 26 § 3art. 14 ust. 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy