I NWW 39/21

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-07-06

Skład orzekający: Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów, oparty na zarzutach dotyczących zgodności z prawem ich powołania lub umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania, uznając go za niedopuszczalny na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym. Przepis ten stanowi, że wnioski zawierające zarzuty dotyczące zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostawia się bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że polski system prawny nie przewiduje możliwości kontroli sądowej aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP ani instytucji wyłączenia sędziego pro futuro.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) od orzekania w sprawie V S (...). Wniosek o wyłączenie sędziów został przekazany do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Skarżący powołał się na treść uchwały składu połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r., poddając w wątpliwość status powołania sędziów objętych wnioskiem.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NWW 39/21 POSTANOWIENIE Dnia 6 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi M.J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w K. w sprawie o sygn. XIX Ga (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 6 lipca 2021 r. wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) K. Ż. i D. C., od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (…), sygn. V S (…) pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z 26 kwietnia 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) V Wydział Cywilny na postawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t. j. Dz. U. 2021 r., poz. 154 ze zm.; dalej: u.SN) przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wniosek skarżącego M. J. o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) w osobach D. C., G.M. i K.Ż., od orzekania w sprawie V S (…) Pismem z 4 kwietnia 2021 r. M. J. wniósł do Sądu Apelacyjnego w (…) za pośrednictwem Sądu Okręgowego w K. skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w K. w sprawie o sygn. XIX Ga (…) wraz z wnioskiem o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów w osobach: M. A., D.C., M. C., K.M., G.M., L. M., W. P., B.T., A.Z. i K.Ż. 2 W uzasadnieniu wniosku M.J. podniósł, że ma on charakter „ewentualny”, ponieważ nie zna składu orzekającego wylosowanego do rozpoznania skargi. Skarżący powołał się na treść uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20, poddając w wątpliwość status powołania sędziów objętych wnioskiem. Powyższa skarga została skierowana do rozpoznania przez V Wydział Cywilny Sądu Apelacyjnego w (…), w którym orzekają sędziowie w osobach: D. C., G. M., K. Ż. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. V S (…). Na podstawie losowania w Systemie Losowego Przydziału Spraw do rozpoznania sprawy V S (…) zostali przydzieleni K.Ż. (sędzia referent), I. P. oraz D. C. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów wyznaczonych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy V S (…) w osobach K. Ż. i D.C., oparty na podstawie art. 26 § 2 u.SN, jako niedopuszczalny należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. W myśl art. 26 § 3 u.SN, wnioski zawierające zarzuty, w postaci ustalenia lub oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostawia się bez rozpoznania. Rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 26 § 3 u.SN jest spójne z treścią art. 179 Konstytucji RP i art. 55 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2020, poz. 2072; dalej: p.u.s.p.). Przepis art. 179 Konstytucji RP określa procedurę nominacyjną sędziów, zgodnie z którą sędziowie są powoływani przez Prezydenta RP, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony, co znajduje również potwierdzenie w art. 55 § 1 p.u.s.p. Akt powołania na urząd sędziego stanowi wyłączną prerogatywę Prezydenta RP. Natomiast, zgodnie z art. 29 § 3 u.SN, niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności 3 z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości dokonywania kontroli sądowej aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP. Należy również podkreślić, że w polskim systemie prawnym nie przewidziano instytucji wyłączenia sędziego pro futuro, zanim jeszcze zostanie on wyznaczony do rozpoznania sprawy. Odnosząc się do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20, należy wskazać, że na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., sygn. U 2/20, została ona uznana za niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.) i – w świetle art. 190 Konstytucji RP – od dnia opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest pozbawiona mocy prawnej i nie jest wiążąca dla sądów. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 3 u.SN pozostawił wniosek bez rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 26 § 2art. 26 § 3art. 179art. 55 § 1art. 29 § 3art. 144 ust. 3art. 183 ust. 1art. 45 ust. 1art. 8 ust. 1art. 7art. 2art. 4 ust. 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy