I NWW 157/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-12-28
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów, oparty na zarzutach dotyczących zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania, uznając go za niedopuszczalny na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym. Przepis ten stanowi, że wnioski zawierające zarzuty dotyczące ustalenia lub oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostawia się bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że polski system prawny nie przewiduje możliwości kontroli sądowej aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP ani instytucji wyłączenia sędziego pro futuro.Stan faktyczny
Powód M. J. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Gliwicach od orzekania w sprawie o ustalenie nieistnienia stosunku pracy. Sąd Rejonowy przekazał ten wniosek do rozpoznania Sądowi Najwyższemu w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Wnioskodawca następnie wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, wskazując, że jego pierwotny wniosek nie spełnia kryteriów określonych w przepisach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek powoda o wyłączenie sędziów bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 157/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z powództwa M. J. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o ustalenie nieistnienia stosunku pracy, w przedmiocie wniosku powoda o wyłączenie sędziów, Sądu Rejonowego w Gliwicach: T. B., D. B., T. C., P. C., A. F., D. G., A. J., A. J.1, K. K., S. K., K. K.1, M. M., M. O., M. S. i M. S.1, od orzekania w sprawie o sygn. VI P 238/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 grudnia 2022 r., pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 listopada 2021 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt VI P 238/21, na postawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. 2021 r., poz. 1904 ze zm.; dalej: u.SN) przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wniosek skarżącego M. J. o wyłączenie sędziów i asesorów od orzekania w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanego przez Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie ustalenia nieistnienia stosunku pracy. Zarządzeniem Przewodniczącego I Wydziału Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z 19 września 2022 r. zwrócono się do wnioskodawcy o wskazanie w terminie 7 dni, czy z uwagi na podniesione
2 we wniosku o wyłączenie sędziego zarzuty, wnosi o rozpoznanie tegoż wniosku w trybie art. 26 § 2 u.SN, czy też w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i n. ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 2072 z późn. zm.; dalej: p.u.s.p.), wskazując, iż brak stanowiska w wyznaczonym terminie będzie równoznaczny z wnioskiem o nadanie wnioskowi o wyłączenie sędziego biegu w trybie art. 26 § 2 u.SN. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca przesłał 20 października 2022 r. (data prezentaty) pismo procesowe, w którym wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w trybie art. 49 k.p.c. Jednocześnie wskazał, że wniosek którego dotyczyło powyższe zarządzenie nie spełnia kryteriów powołanych zarówno w art. 42a p.u.s.p, jak i w art. 26 § 3 u.SN. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów wyznaczonych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanego przez Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie ustalenia nieistnienia stosunku pracy, oparty na podstawie art. 26 § 2 u.SN, jako niedopuszczalny należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. W myśl art. 26 § 3 u.SN, wnioski zawierające zarzuty, w postaci ustalenia lub oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostawia się bez rozpoznania. Rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 26 § 3 u.SN jest spójne z treścią art. 179 Konstytucji RP i art. 55 § 1 p.u.s.p. Przepis art. 179 Konstytucji RP określa procedurę nominacyjną sędziów, zgodnie z którą sędziowie są powoływani przez Prezydenta RP, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony, co znajduje również potwierdzenie w art. 55 § 1 p.u.s.p.
3 Akt powołania na urząd sędziego stanowi wyłączną prerogatywę Prezydenta RP. Natomiast, zgodnie z art. 29 § 3 u.SN, niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości dokonywania kontroli sądowej aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP. Należy również podkreślić, że w polskim systemie prawnym nie przewidziano instytucji wyłączenia sędziego pro futuro, zanim jeszcze zostanie on wyznaczony do rozpoznania sprawy. Odnosząc się do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20, należy wskazać, że na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., sygn. U 2/20, została ona uznana za niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.) i – w świetle art. 190 Konstytucji RP – od dnia opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest pozbawiona mocy prawnej i nie jest wiążąca dla sądów. Jednocześnie Sąd Najwyższy uznał, że pismo procesowe wniesione jako odpowiedź na zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z 20 października 2022 r. (data prezentaty) jest niedopuszczalne i w związku z tym nie podlega rozpoznaniu. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że wniosek abstrakcyjny dotyczący wszystkich sędziów lub sędziów niewyznaczonych do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny (postanowienie Sądu Najwyższego z 8 grudnia 1999 r., III AO 54/99; postanowienie Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2019 r., I NSPO 2/19; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca
4 2019 r., I NOZP 1/19; o ogólnym skutku czynności niedopuszczalnych - postanowienie Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r., III CZ 25/17). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 3 u.SN pozostawił wniosek bez rozpoznania. [as] l.n
Powiązane orzeczenia
- I NWW 39/21 2021-07-06Czy wniosek o wyłączenie sędziów, oparty na zarzutach dotyczących zgodności z prawem ich powołania lub umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstaw…
- I NWW 191/21 2023-02-08Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się na abstrakcyjnych wątpliwościach co do prawidłowości powołania sędziego i procedury powołania Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie…
- I NWW 57/22 2022-12-28Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?
- I NWW 25/21 2021-05-12Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który obejmuje zarzut braku niezależności lub niezawisłości sędziego, może być rozpoznany przez Sąd Najwyższy, jeśli dotyczy oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowa…
- I NWW 34/20 2020-06-03Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach dotyczących zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy…
Powołane przepisy
art. 26 § 2art. 42a § 3art. 49 KPCart. 42aart. 26 § 3art. 179art. 55 § 1art. 29 § 3art. 144 ust. 3art. 183 ust. 1art. 45 ust. 1art. 8 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy