I NWW 57/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-12-28
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania, uznając go za niedopuszczalny. Zgodnie z art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, wnioski zawierające zarzuty dotyczące zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostawia się bez rozpoznania. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości sądowej kontroli aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku oraz Sądu Okręgowego w Bydgoszczy od rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy wezwał skarżącego do wskazania, czy wnosi o rozpoznanie wniosku w trybie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, czy też w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i n. Prawa o ustroju sądów powszechnych. Skarżący wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN w trybie art. 49 k.p.c., wskazując, że wniosek nie spełnia kryteriów wskazanych w przepisach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 57/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Bydgoszczy, sygn. VIII GNc 5898/20; w przedmiocie wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów, Sądu Apelacyjnego w Gdańsku: […] oraz sędziów Sądu Okręgowego w Bydgoszczy: […], od rozpoznania sprawy o sygn. V ACz 391/21; po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 grudnia 2022 r.; pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z 17 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wniosek skarżącego M. J. o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku oraz sędziów Sądu Okręgowego w Bydgoszczy od orzekania w sprawie o sygn. akt V ACz 391/21. Zarządzeniem Przewodniczącego I Wydziału Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z 19 września 2022 r. zwrócono się do wnioskodawcy o wskazanie w terminie 7 dni, czy z uwagi na podniesione we wniosku o wyłączenie sędziego zarzuty, wnosi o rozpoznanie tegoż wniosku w trybie art. 26 § 2 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1904 z późn. zm.; dalej: u.SN), czy też w trybie przewidzianym w art. 42a § 3 i n. ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju
2 sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 2072 z późn. zm.; dalej: p.u.s.p.), wskazując, iż brak stanowiska w wyznaczonym terminie będzie równoznaczny z wnioskiem o nadanie wnioskowi o wyłączenie sędziego biegu w trybie art. 26 § 2 u.SN. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca przesłał 20 października 2022 r. (data prezentaty) pismo procesowe, w którym wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w trybie art. 49 k.p.c. Jednocześnie wskazał, że wniosek którego dotyczyło powyższe zarządzenie nie spełnia kryteriów powołanych zarówno w art. 42a p.u.s.p, jak i w art. 26 § 3 u.SN. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów wyznaczonych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt V ACz 391/21, oparty na podstawie art. 26 § 2 u.SN, jako niedopuszczalny należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. W myśl art. 26 § 3 u.SN, wnioski zawierające zarzuty, w postaci ustalenia lub oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostawia się bez rozpoznania. Rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 26 § 3 u.SN jest spójne z treścią art. 179 Konstytucji RP i art. 55 § 1 p.u.s.p. Przepis art. 179 Konstytucji RP określa procedurę nominacyjną sędziów, zgodnie z którą sędziowie są powoływani przez Prezydenta RP, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony, co znajduje również potwierdzenie w art. 55 § 1 p.u.s.p. Akt powołania na urząd sędziego stanowi wyłączną prerogatywę Prezydenta RP. Natomiast, zgodnie z art. 29 § 3 u.SN, niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
3 Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości dokonywania kontroli sądowej aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP. Odnosząc się do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20, należy wskazać, że na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., sygn. U 2/20, została ona uznana za niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.) i w świetle art. 190 Konstytucji RP – od dnia opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest pozbawiona mocy prawnej i nie jest wiążąca dla sądów. Jednocześnie Sąd Najwyższy uznał, że pismo procesowe wniesione jako odpowiedź na zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z 20 października 2022 r. (data prezentaty) jest niedopuszczalne i w związku z tym nie podlega rozpoznaniu. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że wniosek abstrakcyjny dotyczący wszystkich sędziów lub sędziów niewyznaczonych do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny (postanowienie Sądu Najwyższego z 8 grudnia 1999 r., III AO 54/99; postanowienie Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2019 r., I NSPO 2/19; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19; o ogólnym skutku czynności niedopuszczalnych - postanowienie Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r., III CZ 25/17). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 3 u.SN pozostawił wniosek bez rozpoznania. l.n
Powiązane orzeczenia
- I NWW 157/21 2022-12-28Czy wniosek o wyłączenie sędziów, oparty na zarzutach dotyczących zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy…
- I NWW 65/20 2020-10-08Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na zarzucie braku niezależności lub niezawisłości sędziego wynikającym z procedury jego powołania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajne…
- I NWW 191/21 2023-02-08Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się na abstrakcyjnych wątpliwościach co do prawidłowości powołania sędziego i procedury powołania Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie…
- I NKRS 76/24 2024-12-17Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących procedury powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy…
- I NWW 23/23 2023-03-22Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących procedury powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 26 § 2art. 42a § 3art. 49 KPCart. 42aart. 26 § 3art. 179art. 55 § 1art. 29 § 3art. 144 ust. 3art. 183 ust. 1art. 45 ust. 1art. 8 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy