I NWW 39/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-03-21

Skład orzekający: Paweł Księżak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, dotyczący zarzutów braku niezawisłości sędziego lub niezależności sądu, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, czy przez Izbę Karną, w świetle postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawieszającego stosowanie przepisów przekazujących takie sprawy do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który dotyczył zarzutów braku niezawisłości sędziego lub niezależności sądu. Wskazano, że postanowienie Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zobowiązujące do zawieszenia stosowania przepisów przekazujących takie sprawy do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, powinno być wykonane przez organy wymiaru sprawiedliwości. Wobec tego, sprawa została przekazana do Izby Karnej Sądu Najwyższego jako właściwej do rozpoznania wniosku przy pominięciu dyspozycji przepisów dotyczących wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego A. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt I KK 449/22. Jako podstawę wniosku wskazano naruszenie zasady nemo iudex in causa sua z uwagi na treść zarzutów kasacyjnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, wziął pod uwagę postanowienie Wiceprezesa TSUE zobowiązujące Polskę do zawieszenia stosowania przepisów przekazujących sprawy dotyczące niezawisłości sędziego do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Izbie Karnej Sądu Najwyższego.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 39/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie A. K. na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 marca 2023 r. na skutek wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt I KK 449/22 stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Izbie Karnej Sądu Najwyższego. UZASADNIENIE W piśmie z 14 lutego 2023 r. adw. P. J. – obrońca A. K. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt I KK 449/22, wskazując, że z uwagi na treść zarzutów kasacyjnych udział wskazanego sędziego w rozpoznawaniu sprawy byłby działaniem wbrew zasadzie nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowieniem Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 14 lipca 2021 r., wydanym w sprawie C-204/21, Rzeczpospolita Polska została zobowiązana, natychmiast i do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie w tej sprawie, m.in. do zawieszenia stosowania art. 26 §§ 2, 4-6 i art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”), I NWW 39/23 2 w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, przekazujących do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane postanowienie, zgodnie z zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Ponadto z treści wniosku złożonego przez obrońcę skazanego wynika, że okoliczności, które objęte są hipotezą art. 26 § 1 u.SN stanowią jedynie element argumentacji zmierzającej do wykazania okoliczności mogących wzbudzać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. wniosek należało przekazać według właściwości do Izby Karnej Sądu Najwyższego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 26art. 82art. 10art. 26 § 2art. 26 § 1art. 35 § 1 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy