I NWW 470/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-01-24

Skład orzekający: Paweł Księżak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w sprawie karnej, biorąc pod uwagę orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące naruszenia prawa UE przez Polskę w zakresie niezależności sądów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Wskazał, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C 204/21 nakazuje wykonanie jego dyspozycji przez wszystkie organy państwa, w tym organy wymiaru sprawiedliwości. Realizacja tego wyroku w niniejszej sprawie polega na przekazaniu sprawy do sądu właściwego do rozpoznania wniosku przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Stan faktyczny
P. L. złożył wniosek do Sądu Najwyższego o zbadanie, czy sędzia prowadzący sprawę karną o sygn. akt II K 1423/20 spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, ze względu na okoliczności jego powołania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron. W uzasadnieniu odwołał się do wyroku TSUE w sprawie C 204/21, który stwierdził naruszenie prawa UE przez Polskę w zakresie niezależności sądów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 470/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie P. L. na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 stycznia 2024 r. na skutek wniosku o zbadanie przez Sędziego Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku A. S. wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie sygn. akt II K 1423/20, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku. UZASADNIENIE W piśmie z 14 listopada 2023 r. P. L. wniósł o zbadanie czy niewskazany imiennie sędzia Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku prowadzący sprawę o sygn. akt II K 1423/20 spełnia wymóg niezawisłości i bezstronności w związku z okolicznościami jego powołania mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie C 204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie I NWW 470/23 2 Najwyższym oraz niektórych innych ustaw; przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Wobec powyższego na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. wniosek należało przekazać według właściwości. [SOP] (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 26art. 82art. 10art. 19 ust. 1art. 47art. 267art. 91 ust. 2art. 91 ust. 1art. 26 § 2art. 26 § 1art. 35 § 1 KPK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy