I NWW 470/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-01-24
Skład orzekający: Paweł Księżak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w sprawie karnej, biorąc pod uwagę orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące naruszenia prawa UE przez Polskę w zakresie niezależności sądów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Wskazał, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C 204/21 nakazuje wykonanie jego dyspozycji przez wszystkie organy państwa, w tym organy wymiaru sprawiedliwości. Realizacja tego wyroku w niniejszej sprawie polega na przekazaniu sprawy do sądu właściwego do rozpoznania wniosku przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym.Stan faktyczny
P. L. złożył wniosek do Sądu Najwyższego o zbadanie, czy sędzia prowadzący sprawę karną o sygn. akt II K 1423/20 spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, ze względu na okoliczności jego powołania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron. W uzasadnieniu odwołał się do wyroku TSUE w sprawie C 204/21, który stwierdził naruszenie prawa UE przez Polskę w zakresie niezależności sądów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 470/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie P. L. na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 stycznia 2024 r. na skutek wniosku o zbadanie przez Sędziego Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku A. S. wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie sygn. akt II K 1423/20, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku. UZASADNIENIE W piśmie z 14 listopada 2023 r. P. L. wniósł o zbadanie czy niewskazany imiennie sędzia Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku prowadzący sprawę o sygn. akt II K 1423/20 spełnia wymóg niezawisłości i bezstronności w związku z okolicznościami jego powołania mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie C 204/21, Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo Unii Europejskiej m.in. poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy art. 26 §§ 2 i 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) w zmienionym brzmieniu, jak również art. 10 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie
I NWW 470/23 2 Najwyższym oraz niektórych innych ustaw; przekazując do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawanie zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na tej podstawie, zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 47 karty praw podstawowych oraz na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W ocenie Sądu Najwyższego wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 91 ust. 2, w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadami efektywności i lojalnej współpracy, winno być wykonane – w zakresie posiadanych kompetencji – przez wszystkie organy państwa, w tym również przez organy wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie realizacja przedmiotowego wyroku musi zatem polegać na przekazaniu sprawy do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku strony przy pominięciu dyspozycji art. 26 § 2 u.SN. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przy pominięciu treści wskazanego przepisu sprawa, w której został złożony wniosek o wyłączenie sędziów nie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, określonej w art. 26 § 1 u.SN. Wobec powyższego na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. wniosek należało przekazać według właściwości. [SOP] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- I NWW 471/23 2024-02-14Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskie…
- I NWW 170/23 2023-06-13Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego w sprawie karnej, dotyczący braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, czy przez…
- I NWW 482/23 2024-01-17Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, jeśli nie dotyczy on zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, a jego ro…
- I NWW 59/25 2025-04-15Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, jeśli wniosek ten dotyczy zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, w św…
- I NWW 237/23 2023-07-27Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku sędziego o wyłączenie od orzekania, jeśli wniosek ten nie zawiera zarzutu braku niezależności sądu lub niezawisłoś…
Powołane przepisy
art. 26art. 82art. 10art. 19 ust. 1art. 47art. 267art. 91 ust. 2art. 91 ust. 1art. 26 § 2art. 26 § 1art. 35 § 1 KPK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy