I NWW 55/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-08-09
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się na ocenie zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Wniosek taki nie mieści się w granicach formalnej kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy przekazał do Sądu Najwyższego wniosek o wyłączenie sędziego z uwagi na nieprawidłowości w jego powołaniu. Wniosek opierał się na argumentacji dotyczącej zgodności z prawem powołania sędziego oraz jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia wniosek pozwanego o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 55/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z powództwa R.R. z siedzibą w T. przeciwko M.R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 sierpnia 2023 r., wniosku pozwanego o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza w Warszawie A.K. od orzekania w sprawie o sygn. […], pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy Żoliborza w Warszawie postanowieniem z 23 lutego 2023 r., […], na podstawie art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 26 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przekazał do Sądu Najwyższego wniosek M.T. z 31 sierpnia 2022 r. o wyłączenie sędziego referenta A.K. od rozpoznania sprawy […] z uwagi na nieprawidłowości w jego powołaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1093 z poźn. zm.; dalej: „ustawa o SN”), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego
I NWW 55/23 2 albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Na mocy art. 26 § 3 ustawy o SN, wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie należało zastosować art. 26 § 3 ustawy o SN, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego A.K. od rozpoznania sprawy opierał się właśnie na argumentacji związanej z próbami ustalenia oraz oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (jak wskazał M.R.: „sąd został powołany podstawie przepisów nowej ustawy o KRS, co w orzecznictwie sądów europejskich, Sądu Najwyższego oraz uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego może wskazywać, że powołany w trybie tych przepisów nie zapewni standardów postępowania bezstronnego” – protokół rozprawy z 31 sierpnia 2022 r.). Pozwany jako okoliczność uprawdopodobniającą przyczyny wyłączenia wskazał nadto wydane przez Sąd Rejonowy dla Warszawy […] postanowienia oddalające wnioski dowodowe. Wskazana okoliczność stanowi w ocenie […] potwierdzenie bezstronności sędziego. Odnosząc się do powyższego Sąd Najwyższy stwierdza, że w przedmiotowej sprawie sformułowany wniosek sprowadza się wyłącznie do kwestii powołania objętego wnioskiem sędziego. Jak wskazano wyżej, ustawa jednoznacznie stanowi, że wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. Rozpatrzenie sformułowanego przez obrońcę skazanego wniosku nie mieści się w granicach formalnych kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 czerwca 2021 r., I NWW 45/21; 12 maja 2021 r., I NWW 25/21) i należy pozostawić go bez rozpoznania. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w oparciu o przepis art. 26 § 3 u.SN, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub
I NWW 55/23 3 uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub ma charakter abstrakcyjny, tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 maja 2020 r., I NWW 7/20). Do analogicznych wniosków prowadzi również analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”). Trybunał oceniając dopuszczalność wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wielokrotnie podkreślał, że co do zasady należy domniemywać spełnienie przez sąd krajowy wymogów określonych w art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, niezależnie od tego w jakim składzie sędziowskim sąd ten orzeka. Domniemanie to może zostać obalone, jeżeli prawomocne orzeczenie sądowe wydane przez sąd krajowy lub międzynarodowy prowadziłoby do uznania, że sędzia lub sędziowie orzekający jako sąd nie są sądem niezawisłym, bezstronnym i ustanowionym uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (z ostatnich zob. wyroki Trybunału z 13 października 2022 r. w sprawach C-355/21 oraz C-698/20). W niniejszej sprawie nie wskazano, ani tym bardziej nie wykazano, aby w stosunku do sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy II C 1001/21 wydano takie prawomocne orzeczenie sądowe. Z tych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 26 § 3 u.SN. orzekł, jak w sentencji. [as]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 110/22 2023-03-14Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach dotyczących legalności powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na…
- I NWW 115/23 2023-07-26Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się na ocenie zgodności z prawem powołania sędziego na urząd, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?
- I NWW 77/22 2022-12-21Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się wyłącznie na zarzucie braku niezawisłości sędziego wynikającym z jego sposobu powołania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzi…
- I NWW 208/22 2023-03-15Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach dotyczących zgodności z prawem powołania sędziego i jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy n…
- I NWW 63/21 2023-05-10Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie braku jego statusu sędziowskiego z uwagi na sposób powołania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 i 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?
Powołane przepisy
art. 200 § 14 KPCart. 26 § 2art. 26 § 2art. 26 § 3art. 267art. 19 ust. 1art. 47§ 14§ 2§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy