I NWW 68/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-10-26
Skład orzekający: Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego wynikającym z trybu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. Wniosek oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, wynikającym z trybu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., nie mieści się w granicach formalnej kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, jeśli nie zawiera oceny naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie.Stan faktyczny
Oskarżona złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego, zarzucając brak niezależności sądu i niezawisłości sędziego z uwagi na sposób powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. W uzasadnieniu wniosku powołano się na uchwałę Sądu Najwyższego z 2020 r. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek w przedmiocie wyłączenia sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 68/22 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie z wniosku B. R. oskarżonej o występek z art. 178a § 4 k.k. w przedmiocie wniosku odwołującej się o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w Ż.- W. S. od orzekania w sprawie o sygn. II K 668/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 października 2022 r., na podstawie art. 26 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Czternastego lutego 2022 r. (data prezentaty) do Sądu Rejonowego w Ż. wpłynął wniosek oskarżonej B. R. o wyłączenie na podstawie art. 41 k.p.k. SSR W. S. od rozpoznania sprawy II K 668/21 „z uwagi na fakt, że Sędzia ta została powołana na urząd sędziego sądu rejonowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co wskazuje na brak niezależności sądu i brak niezawisłości sędziego a nadto wskazuje, iż w niniejszej sprawie doszło do nienależytej obsady sądu” (k. 4). W dalszej części pisma oskarżona wskazała na wytyczne zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 154 ze zm., dalej: „u.SN”), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. W przedmiotowej sprawie sformułowany zarzut dotyczy wyłącznie kwestii związanych z powołaniem SSR- W. S. na urząd sędziego. Jak wskazano wyżej, ustawa jednoznacznie stanowi, że wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. Konsekwentnie rozpatrzenie sformułowanego przez B.R. wniosku nie mieści się w granicach formalnych kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 czerwca 2021 r., I NWW 45/21; 12 maja 2021 r., I NWW 25/21) i należy pozostawić go bez rozpoznania. Na marginesie Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że w dotychczasowym orzecznictwie kwestia czy zarzut powołania do orzekania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, spełnia dyspozycję przepisu art. 26 § 3 u.SN, była już wielokrotnie rozważana (z wielu zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 maja 2021 r., I NWW 17/21). W kontekście przywołanej przez oskarżoną uchwały połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), pomijając nawet podstawową okoliczność, że w wyroku z 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20), Trybunał Konstytucyjny orzekł o jej niezgodności z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17,
3 art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.), a także art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.), podkreślić należy, że zgodnie z treścią wskazanej uchwały, „[n]ienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oskarżona, przywołując wskazaną uchwałę, pominęła całkowicie implikacyjny charakter wypowiedzi Sądu Najwyższego, usuwając z niej jej konstytutywny element, czyli rację w postaci „naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności”. W powyższym kontekście Sąd Najwyższy w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 8 maja 2020 r., I NWW 7/20, zgodnie z którym podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w oparciu o przepis art. 26 § 3 u.SN, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub ma charakter abstrakcyjny, tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [as]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 17/21 2021-05-12Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na fakcie powołania go na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., bez wskazania konkretnych okoliczności świadczących…
- I NWW 43/20 2020-06-09Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na zarzucie wadliwego powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., bez wskazania konkretnych okoliczności f…
- I NWW 155/21 2022-10-26Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który obejmuje ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać pozostawiony bez rozpo…
- I NWW 26/23 2023-03-02Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie wadliwego procesu powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku, podlega rozpoznaniu prz…
- I NWW 45/24 2024-06-25Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie wadliwego powołania sędziów na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., podleg…
Powołane przepisy
art. 178a § 4 KKart. 26 § 3art. 41 KPKart. 26 § 2art. 26 § 2art. 179art. 144 ust. 3art. 183 ust. 1art. 45 ust. 1art. 8 ust. 1art. 7art. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy