I NWW 72/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-06-25
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Małgorzaty Bednarek, Ryszarda Witkowskiego, Małgorzatę Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie wadliwości procedury ich powołania, podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, czy też ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie wadliwości procedury ich powołania, podlega rozpoznaniu na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym i pozostawia się go bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Kwestionowanie procedury powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego jest przejawem kwestionowania niezawisłości sędziego, a tego rodzaju zarzuty pozostają niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego G. G. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek, Zbigniewa Kapińskiego i Ryszarda Witkowskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I KK 356/22. Jako podstawę wyłączenia wskazał art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., argumentując, że sędziowie zostali powołani w ramach procedury rekomendowanej przez Krajową Radę Sądownictwa, która zdaniem wnioskodawcy nie jest organem konstytucyjnym. Wnioskodawca subsydiarnie powołał się również na art. 41 § 1 k.p.k., wskazując na brak bezstronności o charakterze instytucjonalnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 72/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak w sprawie z wniosku G. G. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek, Zbigniewa Kapińskiego, Ryszarda Witkowskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I KK 356/22, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 czerwca 2024 r., pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z 17 marca 2023 r. obrońca oskarżonego G. G. (dalej: „wnioskodawca”) wniósł o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Małgorzaty Bednarek, Zbigniewa Kapińskiego i Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I KK 356/22. Jako podstawę wyłączenia wnioskodawca wskazał przepis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., dowodząc, że sprawa dotyczy ich bezpośrednio z uwagi na fakt, iż w kasacji podniesiono zarzut wydania wyroku przez sąd wadliwie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), zaś nieprawidłowość ta wynika z wadliwości procedury nominacyjnej sędziów rozpoznających sprawę przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, a sędziowie: Małgorzata Bednarek, Zbigniew Kapiński i Ryszard Witkowski zostali powołani na stanowisko sędziów Sądu Najwyższego w ramach tożsamej procedury.
I NWW 72/23 2 W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wymienieni sędziowie zostali powołani do pełnienia funkcji sędziów Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, która nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób reguluje Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca subsydiarnie przywołał również art. 41 § 1 k.p.k., jako podstawę wyłączenia wyżej wymienionych sędziów, wskazując, że wadliwa nominacja w przypadku sędziów Sądu Najwyższego jest immamentnie związana z brakiem bezstronności o charakterze instytucjonalnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania. Pomimo że wnioskodawca w treści wniosku powołał się na podstawy wyłączenia sędziego zawarte w przepisach Kodeksu postępowania karnego (art. 40 i 41 k.p.k.), należy zwrócić uwagę, iż istota zawartych w nim zarzutów odpowiada dyspozycji przepisu art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 622, dalej: „u.SN”). Wnioskodawca kwestionuje bowiem prawidłowość procedury ich powołania. W orzecznictwie przyjmuje się tymczasem, że kwestionowanie procedury powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego (np. z powodu okoliczności dotyczących przebiegu procedury konkursowej) jest przejawem kwestionowania niezawisłości sędziego (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 czerwca 2020 r., I NWW 16/20). Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN, do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Natomiast zgodnie
I NWW 72/23 3 z art. 26 § 3 u.SN wniosek, o którym mowa w § 2, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie wnioskodawca wnosząc o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek, Prezesa SN Zbigniewa Kapińskiego oraz SSN Ryszarda Witkowskiego nie powołał żadnych okoliczności, które miałyby świadczyć o braku ich niezawisłości. Wniosek w tym zakresie ma charakter abstrakcyjny i nie odnosi się do żadnego konkretnego zdarzenia, które przynajmniej uprawdopodabniałoby zarzut braku niezawisłości sędziów. Jedynym argumentem, jaki w tym względzie wskazał wnioskodawca jest okoliczność rekomendowania wymienionych sędziów Sądu Najwyższego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Tym samym podniesiona przez niego argumentacja odpowiada dyspozycji normy zawartej w art. 26 § 3 u.SN. Wnioskodawca w istocie kwestionuje bowiem sam status sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie jako sędziów Sądu Najwyższego. Tego rodzaju zarzuty pozostają niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów. Na marginesie należy dodać, że niezależnie od niniejszego postępowania, zarządzeniami Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracami Izby Karnej z dnia 24 października 2023 r. (I KB 2/23 oraz I KB 3/23) na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6 i nast. u.SN odrzucono wniosek wnioskodawcy o zbadanie spełnienia przez SSN Ryszarda Witkowskiego i SSN Małgorzatę Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [SOP] [ms]
I NWW 72/23 4
Powiązane orzeczenia
- I KZP 3/24 2024-09-19Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących wadliwości procedury ich powołania, może stanowić podstawę do merytorycznego rozpoznania wniosku o wyłączenie?
- I ZO 107/24 2024-08-19Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy jest zasadny, jeśli opiera się na zarzutach dotyczących wadliwości procedury ich powołania, niezależności Krajowej Rady Sądownictwa oraz statusu Izb…
- V KK 548/23 2024-04-04Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na wadliwości procedury ich powołania przez Krajową Radę Sądownictwa, może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?
- I NWW 148/25 2025-11-17Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na kwestionowaniu procedury jego powołania, podlega rozpoznaniu?
- V KK 358/23 2023-10-31Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu i postępowania po powołaniu może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 41 § 1 KPKart. 40art. 26 § 2art. 26 § 3art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy