I NWW 76/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-04-16
Skład orzekający: Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego na urząd, podlega rozpoznaniu przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, uznając, że argumentacja wnioskodawcy dotycząca sposobu powołania sędziego na urząd nie stanowi uzasadnienia dla twierdzeń o braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. Wskazano, że właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego wynika z art. 26 § 2 u.SN, który obejmuje zarzuty związane z instytucją wyłączenia sędziego (iudex suspectus). Uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20, utraciła walor normatywny ze względu na niezgodność z Konstytucją, co potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Powodowie złożyli wniosek o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Pawłyszcze od orzekania w sprawie I CSK 2226/23. Argumentacja wniosku opierała się na sposobie powołania sędziego na urząd, w tym na roli Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowymi przepisami, oraz na uchwale Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., która została uznana za niekonstytucyjną. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, a przytoczona argumentacja nie stanowi uzasadnienia dla podniesionych twierdzeń.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek powodów o wyłączenie od orzekania Sędziego Sądu Najwyższego bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 76/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie z powództwa: J. R., P. S. i D. S. przeciwko Bank S.A. z siedzibą w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 kwietnia 2024 r., na skutek wniosku powodów o wyłączenie od orzekania Sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Pawłyszcze w sprawie I CSK 2226/23 zawisłej przed Sądem Najwyższym, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Strona powodowa powołując się na art. 48 i art. 49 § 1 w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c., art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności zawnioskowała o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Pawłyszcze od orzekania w sprawie I CSK 2226/23. Osią argumentacji były okoliczności powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Odwołano się
I NWW 76/24 2 także do niekonstytucyjnej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż przytoczona w nim argumentacja nie stanowiła uzasadnienia dla podniesionych twierdzeń o braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Pawłyszcze. Szczególny tryb rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziów został przewidziany w art. 26 § 2 i 3 u.SN. W uzasadnieniu postanowienia z 3 czerwca 2020 r., I NWW 28/20 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 26 § 2 u.SN reguluje właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego do rozpoznawania: po pierwsze – wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego (co związane jest z uregulowaną w art. 49 k.p.c. instytucją wyłączenia sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony – iudex suspectus), a po drugie – wniosków o oznaczenie sądu (co związane jest z uregulowaną w art. 45 k.p.c. instytucją oznaczenia sądu). W art. 26 § 2 zdanie pierwsze in fine u.SN określono natomiast zarzuty, których wystąpienie we wniosku lub oświadczeniu skutkuje przyznaniem właściwości do ich rozpoznania Izbie. W doktrynie wskazuje się, że przymiot niezawisłości tradycyjnie dotyczy konkretnych osób piastujących władzę sądowniczą, natomiast pojęcie niezależności odnoszone jest do sądów jako organów władzy publicznej. Odnosząc się do przywołanej przez wnioskodawcę uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110 1/20 wskazać należy, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, została uznana za niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 EKPCz. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wiąże zaś bezpośrednio zarówno wszystkie składy sędziowskie sądów powszechnych, jak i wszystkie składy sędziowskie Sądu Najwyższego, wobec czego uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia
I NWW 76/24 3 2020 r., BSA I 4110 1/20 utraciła swój walor normatywny ze względu na niezgodność z Konstytucją. Wnioskodawca usiłował zakwestionować procedurę powołania sędziego na urząd. Zredagowany przez niego wniosek miał abstrakcyjny charakter, tj. nie odnosił się do żadnych konkretnych okoliczności związanych ze sprawą I CSK 2226/23. Z uwagi na wskazane okoliczności, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 213/24 2024-11-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na zarzucie wadliwego powołania sędziego w związku z reformą Krajowej Rady Sądownictwa, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- I NWW 184/24 2024-07-17Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziów z powodu ich powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie przepisów u…
- I NWW 15/20 2020-05-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego uznanej za niezgodną z Konstytucją, może być podstawą do merytorycznego rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego?
- I NWW 231/24 2024-10-15Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego wynikającym z procedury powołania sędziego, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podst…
- I NWW 193/24 2024-07-31Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na zarzucie, że sędzia został powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r…
Powołane przepisy
art. 48art. 49 § 1art. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 175 ust. 1art. 19 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 26 § 2art. 49 KPCart. 45 KPCart. 179
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy