I NWW 83/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-12-14
Skład orzekający: Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów, oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących ich powołania na urząd, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania, ponieważ opierał się on wyłącznie na kwestiach związanych z powołaniem sędziów na urząd. Zgodnie z art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, wnioski obejmujące ustalenie i ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania podlegają pozostawieniu bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że taka podstawa wniosku nie mieści się w granicach formalnej kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym.Stan faktyczny
R. Ł. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego we Wrocławiu, wskazując jako podstawę kwestie związane z ich powołaniem na urząd. Sąd Okręgowy przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Najwyższemu w zakresie dotyczącym dwóch sędziów. Wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NWW 83/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie wniosku R. Ł. w przedmiocie wyłączenia sędziów Sądu Okręgowego we Wrocławiu Ł. F. i D. M. od orzekania w sprawie o sygn.III Ko 434/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 grudnia 2022 r., na podstawie art. 26 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, pozostawia wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskiem z 23 sierpnia 2021 r. (data prezentaty Sądu Okręgowego we Wrocławiu) R. Ł. , na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i § 2 k.p.k. wniósł o wyłączenie sędziego P. P., sędziego Ł. F., sędzi A. M., sędziego A. L. oraz sędzi D. M. od orzekania, wydawania postanowień i zarządzeń w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu III Wydział Karny. Okolicznościami mającymi wpływać na kwestię bezstronności wskazanych sędziów zdaniem wnioskodawcy są kwestie związane z ich powołaniem na urząd sędziego. Postanowieniem z 26 sierpnia 2021 r., III Ko 434/21, Sąd Okręgowy we Wrocławiu, na podstawie art. 35 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”), przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu wniosek R. Ł. w zakresie w jakim dotyczy on sędziego Ł. F. oraz sędzi D. M.. W wykonaniu zobowiązania Sądu Najwyższego z 22 września 2022 r. R. Ł., pismem z 25 listopada 2022 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) wskazał, iż
2 podtrzymuje wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego we Wrocławiu D. M. oraz Ł. F. i wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie art. 26 u.SN. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 154 ze zm., dalej: „u.SN”), do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 26 § 3 u.SN, wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. W przedmiotowej sprawie sformułowany zarzut sprowadza się wyłącznie do kwestii powołania sędziów. Jak wskazano wyżej, ustawa jednoznacznie stanowi, że wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 u.SN, pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli obejmuje ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego. Konsekwentnie rozpatrzenie sformułowanego przez R. Ł. wniosku nie mieści się w granicach formalnych kontroli realizowanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 czerwca 2021 r., I NWW 45/21; 12 maja 2021 r., I NWW 25/21) i należy pozostawić go bez rozpoznania. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w oparciu o przepis art. 26 § 3 u.SN, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub ma charakter abstrakcyjny,
3 tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 maja 2020 r., I NWW 7/20). Do analogicznych wniosków prowadzi również analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”). Trybunał oceniając dopuszczalność wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wielokrotnie podkreślał, że co do zasady należy domniemywać spełnienie przez sąd krajowy wymogów określonych w art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, niezależnie od tego w jakim składzie sędziowskim sąd ten orzeka. Domniemanie to może zostać obalone, jeżeli prawomocne orzeczenie sądowe wydane przez sąd krajowy lub międzynarodowy prowadziłoby do uznania, że sędzia lub sędziowie orzekający jako sąd nie są sądem niezawisłym, bezstronnym i ustanowionym uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (z ostatnich zob. wyroki Trybunału z 13 października 2022 r. w sprawach C-355/21 oraz C-698/20). W niniejszej sprawie R. Ł. nie wskazał ani tym bardziej nie wykazał, aby w stosunku do sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie wydano takie prawomocne orzeczenie sądowe. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NWW 110/22 2023-03-14Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach dotyczących legalności powołania sędziego lub jego umocowania do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na…
- I NWW 77/22 2022-12-21Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się wyłącznie na zarzucie braku niezawisłości sędziego wynikającym z jego sposobu powołania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzi…
- I NWW 80/23 2023-04-21Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który obejmuje ocenę zgodności z prawem powołania sędziego, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 26 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?
- I NWW 279/22 2023-02-07Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który opiera się na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego i jego potencjalnej braku niezależności lub bezstronności, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie…
- I NWW 249/24 2025-01-21Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego w związku z procedurą powołania sędziego lub składem Krajowej Rady Sądownictwa, powinien zostać p…
Powołane przepisy
art. 26 § 3art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 35 § 1art. 26 § 2art. 26art. 26 § 3art. 267art. 19 ust. 1art. 47§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy