I NWW 92/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-04-19

Skład orzekający: Leszek Bosek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na ogólnych zarzutach dotyczących statusu sędziów powołanych przez polityczną KRS, jest dopuszczalny, jeśli nie wskazuje konkretnych sędziów i przyczyn ich wyłączenia w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego musi mieć charakter zindywidualizowany podmiotowo i skonkretyzowany przedmiotowo. Nie jest dopuszczalny wniosek o wyłączenie sędziego in abstracto, niewyznaczonego do rozpoznania sprawy, co do którego zachodzi jedynie potencjalna możliwość. Konsekwencją niedopuszczalności takiego wniosku jest jego odrzucenie.
Stan faktyczny
Szpital w L. złożył zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. W trakcie postępowania pełnomocnik M. J. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, argumentując, że nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa. Wniosek ten opierał się na ogólnych zarzutach dotyczących statusu sędziów, a nie na konkretnych przyczynach wyłączenia w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania z powodu jego niedopuszczalności formalnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NWW 92/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z zażalenia Szpitala w L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Cieszynie z dnia 29 grudnia 2021 r., sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 286 § 1 k.k. i art. 44 ust. 1 Prawa prasowego po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 kwietnia 2023 r., na skutek wniosku o wyłącznie sędziów Sądu Najwyższego, wniosek pozostawia bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pełnomocnik M. J. o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów Sądu Najwyższego „w trybie Art. 49 KPC” (pisownia oryginalna). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że „w ugruntowanej doktrynie jak i judykaturze nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa a ich powołanie na urząd sędziego jest bezskuteczne” (k. 29). Sąd Najwyższy, zważył co następuje: Celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie stronie prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wniosek o wyłączenie sędziego ma więc ex definitione charakter zindywidualizowany 2 w ujęciu podmiotowym (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19), jak i skonkretyzowany w znaczeniu przedmiotowym (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2019 r., I NSPO 2/19). Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19 przyjął, że nie jest dopuszczalny wniosek o wyłączenie sędziego in abstracto, niewyznaczonego do rozpoznania sprawy, co do którego zachodzi jedynie potencjalna taka możliwość. Prawidłowo skonstruowany wniosek o wyłączenie sędziego określa tożsamość sędziego, którego dotyczy oraz przyczyny wyłączenia w odniesieniu do każdego z nich z osobna. Natomiast, wniosek abstrakcyjny, hipotetyczny lub w oczywisty sposób niezawierający konstrukcyjnych elementów jest niedopuszczalny, a konsekwencją niedopuszczalności wniosku jest jego odrzucenie. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w jednolitym i utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach karnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 czerwca 1935 r., 3 K. 1184/35; 23 listopada 2004 r., V KK 195/04; 22 lipca 2009 r., SNO 53/09; 30 czerwca 2010 r., WD 7/10; 21 czerwca 2012 r., III KO 34/14; 10 października 2014 r., SNO 51/14; 14 grudnia 2016 r., III KO 99/16). Także w nauce prawa procesowego podkreśla się, że „[u]stawa pozwala zatem zakwestionować dokonany dobór sędziego dla konkretnego procesu, o ile zachodzą pewne okoliczności przemawiające przeciwko jego udziałowi w tym procesie. Rozstrzygnięcie, czy osoba sędziego jest odpowiednia z omawianego punktu widzenia może nastąpić dopiero po wyznaczeniu go do konkretnego procesu, gdyż wtedy dopiero da się ocenić jego stosunek do tego procesu” (zamiast wielu: M. Waligórski, „Proces cywilny. Funkcja i struktura”, Warszawa 1947, s. 298). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [SOP] [ał] 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 44 ust. 1Art. 49 KPCart. 45 ust. 1art. 6§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy