I NZ 13/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-09-17
Skład orzekający: Adam Redzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, który został błędnie zatytułowany jako zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, nawet jeśli pismo zostało błędnie zatytułowane jako zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c., mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania we właściwym trybie, a w tym przypadku właściwym sądem do rozpoznania wniosku jest sąd pierwszej instancji.Stan faktyczny
A.B. złożył pismo zatytułowane „zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 6 lutego 2025 r.”, w którym wniósł o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu i zwolnienie z kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał, że pismo to, mimo błędnego tytułu, w rzeczywistości stanowi wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, a nie zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.Pełny tekst orzeczenia
I NZ 13/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie z powództwa A. B. przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie Podlaskiemu o zapłatę w przedmiocie skargi A. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z 5 października wydanego w sprawie o sygn. […], na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 17 września 2025 r. w przedmiocie pisma A.B. zatytułowanego „zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 6 lutego 2025 r.” (…), stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Rejonowemu w Białymstoku. UZASADNIENIE 26 lutego 2025 r. (data prezentaty Sądu Rejonowego w Białymstoku) A.B. (dalej także: Skarżący) wniósł pismo zatytułowane: „zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 6 lutego 2025 r. (…) w sprawie sygn. akt […] (….)”, w którym wniósł o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu i zwolnienie z kosztów sądowych i zastępstwa sądowego.
I NZ 13/25 2 W uzasadnieniu powyższego pisma Skarżący przedstawił swoją sytuację życiową (zdrowotną i materialną) i wskazał, że wobec przedstawionych przez niego okoliczności „zażalenie jest zasadne”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 3941 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu pierwszej i drugiej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Z treści pisma wniesionego przez Skarżącego wynika, że nie stanowi ono zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 6 lutego 2025 r., sygn. […], chociaż tak pismo zostało zatytułowane. Wbrew wymogom, pismo nie zawiera zarzutów wobec wskazanego orzeczenia, a sformułowane wnioski oraz uzasadnienie prowadzą do konstatacji, że intencją Skarżącego było złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i wniosku o zwolnienie go z kosztów sądowych. O tym, że decydujące znaczenie ma charakter pisma, nie zaś jego nazwa przesądza chociażby brzmienie art. 130 § 1 k.p.c., zgodnie z którym mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania we właściwym trybie. Mając na względzie przywołane okoliczności należy stwierdzić, że Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku Skarżącego, który wedle przepisów ogólnych powinien być procedowany przez Sąd Rejonowy w Białymstoku. Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 200 § 11 i art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 29 k.p.c. orzekł jak w sentencji. sk [a.ł]
I NZ 13/25 3
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 62/18 2019-03-22Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu okręgowego przyznające wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia skargi o wznowienie postępowa…
- V CZ 2/17 2017-02-10Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, zawierające jednocześnie wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powinno zostać odrzucone bez rozpoznania wniosku o ustan…
- II CSK 657/11 2012-07-11Czy nierozpoznanie przez sąd odwoławczy zażalenia na postanowienie o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy prowadzi do nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony moż…
- V CZ 19/13 2013-05-28Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające o kosztach procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, powinno zostać odrzucone z powodu niewykazania umocowania pełn…
- II CZ 112/16 2016-11-09Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli nie został formalnie zgłoszony wniosek na podstawie art. 380 k.p.c., ale w…
Powołane przepisy
art. 3941 § 1 KPCart. 130 § 1 KPCart. 200 § 11art. 200 § 14 KPCart. 29 KPC§ 1§ 11§ 14
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy