I NZ 17/22

I NZ 17/22 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Dobrowolski SSN Krzysztof Wiak w sprawie z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej w J. z udziałem B. B. i innych o stwierdzenie nabycia spadku po S. K., w sprawie zażalenia uczestniczki M. S. i Rzecznika Praw Obywatelskich na postanowienie Sądu Rejonowego w Jaworznie z 21 października 2021 r., sygn. I Ns 42/14 o odrzuceniu skargi nadzwyczajnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 maja 2023 r., uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 21 października 2021 r. Sąd Rejonowy w Jaworznie odrzucił skargę nadzwyczajną wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej także: „skarżący” oraz „Rzecznik”) na postanowienie Sądu Rejonowego w Jaworznie z 3 kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia sąd wskazał, że w ślad za zarządzeniem przewodniczącej Wydziału I Cywilnego, pismem z 10 września 2021 r. zobowiązano Rzecznika do uzupełnienia braku formalnego skargi nadzwyczajnej poprzez wykazanie, że zastępca Rzecznika – S. T. ma umocowanie do wnoszenia tego rodzaju środków zaskarżenia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na zobowiązanie I NZ 17/22 2 Zastępca Rzecznika przedłożył poświadczony przez specjalistę administracyjnego za zgodność z oryginałem odpis Zarządzenia […] Rzecznika. Zdaniem sądu rejonowego z racji, że przedłożony w sprawie odpis Zarządzenia […] został poświadczony za zgodność z oryginałem przez specjalistę administracyjnego czyli przez podmiot nie wymieniony w art. 89 § 1 k.p.c. – należało uznać, że tak uwierzytelniony dokument nie czyni zadość wezwaniu z 10 września 2021 r., a zatem, że w sprawie nie uzupełniono braków formalnych w zakreślonym terminie. To zaś skutkowało odrzuceniem skargi nadzwyczajnej, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”). Pismem z 24 listopada 2021 r., zażalenie na ww. postanowienie złożył Rzecznik. W uzasadnieniu skarżący wskazał na naruszenie – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie – następujących przepisów prawa procesowego: (1) art. 89 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.; (2) art. 68 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.; (3) art. 244 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.; (4) art. 129 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.; (5) art. 3986 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN. . Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie jednak z przyczyn innych niż te podniesione przez skarżącego. Sąd Rejonowy w Jaworznie dokonał błędnej subsumpcji normy prawnej, skutkiem czego zaskarżone zażalenie nie odpowiadało prawu. Wskazując na powyższe, należy zwrócić uwagę na treść art. 14 pkt 8 oraz art. 20 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 627 ze zm.). Zgodnie z pierwszym z nich wśród uprawnień przynależnych Rzecznikowi wymieniono prawo do składania nadzwyczajnych środków zaskarżenia do Sądu Najwyższego. Kompetencja ta stanowi jeden z elementów umożliwiających realizację przez Rzecznika jego zadań, ramowo określonych w art. 208 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.). W drugim z przytoczonych I NZ 17/22 3 wcześniej przepisów określono, iż Rzecznik może powołać nie więcej niż trzech zastępców, oraz że zakres zadań jest określony każdorazowo przez Rzecznika. Wskazując na powyższe należy podkreślić, że urzędowo poświadczone Zarządzenie [...] stanowi urzędowy dokument w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c. W oparciu o nie został bowiem określony zakres zadań jednego z zastępców Rzecznika. Jest to zatem pełnomocnictwo administracyjne, na podstawie którego zastępcy Rzecznika zyskali umocowanie do realizacji części przynależnych mu ustawowo kompetencji. Fakt, iż w ramach tychże wymieniono m.in. prawo do wnoszenia prawnych środków zaskarżenia oraz występowania z wnioskami, o których mowa w art. 89 § 9 u.SN, nie zmienia jego ogólnego charakteru. Innymi słowy, działanie w postępowaniu cywilnym przez zastępcę Rzecznika nie powoduje, że jego umocowanie staje się pełnomocnictwem procesowym. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że Sąd Rejonowy w Jaworznie błędnie scharakteryzował Zarządzenie [...] jako pełnomocnictwo procesowe – dokument podlegający uwierzytelnieniu na zasadach określonych w art. 89 k.p.c. Podnosząc powyższe, Sąd Najwyższy wskazuje, że zgodnie z art. 250 § 1 k.p.c. znajdujący się w aktach organu władzy publicznej dokument urzędowy może zostać uwierzytelniony poprzez jego urzędowe poświadczenie, a zatem w sposób w jaki Zarządzenie [...] zostało przedłożone w sprawie. Z tych również względów Sąd Rejonowy w Jaworznie błędnie odrzucił skargę nadzwyczajną jako nieuzupełnioną w terminie. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji. J.M. [ms] I NZ 17/22 4