I NZ 40/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-11-20
Skład orzekający: Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego, w tym na postanowienie o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Orzeczenia Sądu Najwyższego co do zasady nie podlegają zaskarżeniu, ponieważ Sąd Najwyższy nie jest sądem powszechnym i nie rozpoznaje spraw w toku instancji. Wyjątki od tej reguły muszą mieć wyraźną podstawę prawną, której brak w przypadku postanowień o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania, wniosków o wyłączenie sędziów czy rozstrzygnięć w przedmiocie kosztów sądowych. W związku z tym zażalenie na takie postanowienia jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach. Sąd Najwyższy postanowieniem z 5 września 2024 r. odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, odrzucił skargę na przewlekłość, umorzył postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia, a także wniósł o wyłączenie sędziów i zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, odrzucił zażalenie, umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
I NZ 40/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi M.J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I Acz 936/24, na skutek zażalenia M.J. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2024 r. wydanego w sprawie I NSP 312/24, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 listopada 2024 r., 1. odrzuca wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego; 2. odrzuca zażalenie; 3. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 4. oddala wniosek o zwrot kosztów zastępstwa procesowego. M.L. UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 września 2024 r., I NSP 312/24, Sąd Najwyższy odrzucił wniosek M.J. (dalej: skarżący) o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego (pkt 1), odrzucił skargę na przewlekłość postępowania o sygn. I ACz 936/24, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach (pkt 2), umorzył postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 3) i oddalił wniosek
I NZ 40/24 2 skarżącego o zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu skargowym (pkt 4). Pismem z 24 września 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2024 r., I NSP 312/24, domagając się jego uchylenia oraz zniesienia postępowania i zasądzenia na swoją rzecz kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym. Jednocześnie skarżący w zażaleniu wniósł o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie imiennie wskazanych w tym piśmie sędziów powołanych na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami Ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3) i sędziów delegowanych do Sądu Najwyższego z innych Sądów oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych zadanych przez Sąd Najwyższy w sprawie III CB 40/23. Ponadto skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu zażaleniowym, wskazując na swoją trudną sytuację finansową. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, sformułowany w zażaleniu, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Wniosek o wyłączenie złożony przez skarżącego w niniejszej sprawie stanowi w istocie kolejny wniosek o wyłączenie w rozumieniu art. 531 § 1 pkt 2 k.p.c. Należy bowiem mieć na uwadze, że wniosek skarżącego w tym przedmiocie złożony do niniejszej sprawy został oparty w istocie na tożsamych przesłankach, co uprzedni jego wniosek o wyłączenie sędziów złożony do ww. sprawy I NSP 312/24, i dotyczy on w istocie tych samych sędziów. Przechodząc do dalszych rozważań, wskazać należy, że zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.
I NZ 40/24 3 Orzeczenia Sądu Najwyższego co do zasady nie podlegają zaskarżeniu. Odstępstwo od tej reguły stanowiłoby wyjątek, który musiałby mieć swą wyraźną podstawę prawną (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 lutego 2017 r., II PO 1/17 i powołane w nim orzecznictwo oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 21 maja 2019 r., I NO 32/18). Sąd Najwyższy nie jest bowiem sądem powszechnym. Nie rozpoznaje sprawy w toku instancji, tak jak sąd powszechny. Rozpoznaje sprawy wyraźnie przypisane w ustawie. Mając na uwadze, że żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości zaskarżenia ani rozstrzygnięć Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania, czy wniosku o wyłączenie sędziów, ani rozstrzygnięć Sądu Najwyższego zapadłych w przedmiocie kosztów sądowych czy kosztów postępowania, należy uznać, że zażalenie skarżącego nie ma prawnego oparcia. Z powyższych względów zażalenie należało odrzucić na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 397 § 11 k.p.c. Jednocześnie, wobec odrzucenia zażalenia, zbędnym stało się orzekanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Z tej też przyczyny Sąd Najwyższy, na podstawie art. 355 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821 k.p.c., umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec oczywistej niedopuszczalności zażalenia Sąd Najwyższy, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., oddalił wniosek o zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. M.L. r.g.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 99/23 2023-08-31Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne?
- I NZ 37/23 2023-08-10Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne?
- I NZ 25/24 2025-03-05Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego wydane w przedmiocie skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalne?
- I NZ 4/24 2024-05-08Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne?
- I NZ 63/25 2025-10-24Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 531 § 1 pkt 2 KPCart. 3941 § 3art. 397 § 11 KPCart. 355art. 391 § 1art. 39821 KPCart. 98 § 1§ 1 pkt 2§ 3§ 11§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy