I NZ 79/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-12-30
Skład orzekający: Grzegorz Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego, jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, uznając go za niedopuszczalny, ponieważ został złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego. Podobnie odrzucono wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów, gdyż opierał się na tej samej podstawie prawnej. Samo zażalenie zostało odrzucone jako pozbawione podstaw prawnych, ponieważ nie istniały przepisy proceduralne pozwalające na jego rozpoznanie.Stan faktyczny
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego, które odrzuciło jego wcześniejsze zażalenie, wniosek o wyłączenie sędziów, wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów oraz umorzyło postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. W treści zażalenia skarżący ponownie wniósł o wyłączenie sędziów, o przeprowadzenie testu bezstronności i niezawisłości, o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o zawieszenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów, odrzucił zażalenie i umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
I NZ 79/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie zażalenia M. J. na postanowienie Sądu Najwyższego z 13 listopada 2025 r. w sprawie o sygn. I NZ 65/25, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 grudnia 2025 r.: 1. odrzuca wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego; 2. odrzuca wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów Sądu Najwyższego; 3. odrzuca zażalenie; 4. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 listopada 2025 r. w sprawie I NZ 65/25, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie M. J. (dalej: „skarżący”) na postanowienie Sądu Najwyższego z 15 września 2025 r. w sprawie I NZ 49/25, odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów Sądu Najwyższego oraz umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
I NZ 79/25 2 Pismem z 11 grudnia 2025 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) skarżący zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z 13 listopada 2025 r., I NZ 49/25, zaskarżając je w całości. Wniósł o uznanie zaskarżonego postanowienia za nieistniejące lub o jego uchylenie, zniesienia postepowania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa prawnego w niniejszym postępowaniu i kosztów opłat sądowych w przypadku ich poniesienia. Skarżący w treści zażalenie zawarł wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania niniejszego zażalenia oraz wniosek ewentualny o przeprowadzenie testu bezstronności i niezawisłości w trybie art. 42 ust 3 p.u.s.p., a także wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Złożył wniosek o zawieszenie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Na taką ocenę wpływ ma fakt, że został on ujęty w treści zażalenia, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym. W tym miejscu należy przypomnieć, że w uchwale składu siedmiu z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19 Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, zaś sędzia objęty takim wnioskiem może zasiadać w składzie sądu wyznaczonym do jego rozpoznania. Wypada również przytoczyć treść art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c. Zgodnie tym przepisem niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. Z tożsamych przyczyn odrzuceniu podlega zawarty w treści zażalenia wniosek ewentualny o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 42 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. 2024, poz. 334 z póżn. zm.).
I NZ 79/25 3 Odrzucenia wymaga wreszcie samo zażalenie. O rozstrzygnięciu tym przesądza treść art. 3941 § 1 i § 11 k.p.c. Przepis ten stanowi, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a także na orzeczenie uchylające przez sąd drugiej instancji wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Tak ukształtowana regulacja nie pozostawia wątpliwości, że postanowienie Sądu Najwyższego w kwestii odrzucenia zażalenia nie zostało objęte żadnym szczególnym trybem postępowania zażaleniowego. Z tego względu oczywistą rzeczą jest, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw do wniesienia tego środka od orzeczenia Sądu Najwyższego w przedmiotowej sprawie. Działanie takie, jeśli strona zdecyduje się na jego podjęcie, musi być więc uznane za prawnie niedozwolone. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z 13 listopada 2025 r., I NZ 65/25, którym odrzucono zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Najwyższego z 15 września 2025 r. w sprawie I NZ 49/25. W takiej sytuacji konieczne staje się stwierdzenie, że zażalenie skarżącego - jako pozbawione podstaw prawnych - nie podlega rozpoznaniu merytorycznemu i wymaga odrzucenia. Niedopuszczalność zażalenia, a co za tym idzie brak możliwości jego merytorycznego rozpoznania, czyni bezprzedmiotowym rozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z 3941 § 3 k.p.c., orzeka, jak w sentencji postanowienia. Konsekwencją odrzucenia zażalenia jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Postępowanie w tym zakresie należy zatem umorzyć na podstawie art. 355 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
I NZ 79/25 4 [D.Z.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II CO 104/17 2018-01-12Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o wyłączeniu sędziów jest dopuszczalne?
- I NZ 16/24 2025-02-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego w postępowaniu zażaleniowym, jest dopuszczalny?
- I UZ 5/24 2024-04-11Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego dotyczące wniosku o wyłączenie sędziego jest dopuszczalne?
- I NSP 208/22 2022-06-15Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, którzy nie zostali jeszcze wyznaczeni do rozpoznania sprawy, jest dopuszczalny?
- II PZ 5/18 2018-03-22Czy zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego złożone po zakończeniu postępowania jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
Powołane przepisy
art. 42 ust 3art. 531 § 1 pkt 3 KPCart. 42 § 3art. 3941 § 1art. 395 § 1art. 397 § 11art. 355art. 391 § 1art. 39821art. 3941 § 3 KPC§ 1 pkt 3§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy