II NSK 132/23

PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-03-10

Skład orzekający: Paweł Księżak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do dalszego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy Rzeczpospolita Polska nie dokonała zmian legislacyjnych zgodnych z wyrokami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ale skorygowała faktyczny sposób realizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy postanowił podjąć zawieszone postępowanie, uznając, że ustały przesłanki do jego dalszego zawieszenia. Mimo braku zmian legislacyjnych zgodnych z wyrokami ETPCz i TSUE, Polska skorygowała faktyczny sposób realizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, co stanowi wyraz woli odnośnie do sposobu reakcji na zobowiązania wynikające z wyroku pilotażowego. Odpowiedzialność za ewentualne stwierdzenie nieprawidłowości tego sposobu realizacji ponosi władza wykonawcza i ustawodawcza.
Stan faktyczny
Postępowanie zostało zawieszone w związku z wyrokami ETPCz i TSUE zobowiązującymi Polskę do przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe naruszające art. 6 ust. 1 EKPC. Mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku pilotażowym, zmiany legislacyjne nie nastąpiły. Sejm RP rozpoczął procedurę wyboru sędziów do KRS na podstawie przepisów uznanych za wadliwe, ale przyjął uchwałę o uwzględnieniu opinii sędziów. Strona powodowa wniosła skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

II NSK 132/23 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie z odwołania O. spółki akcyjnej w P. (dawniej P. spółki akcyjnej w P.) przeciwko Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego z udziałem zainteresowanego P. spółki akcyjnej w W. o zatwierdzenie stawek jednostkowych opłaty podstawowej na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 10 marca 2026 r. na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2023 r., sygn. VII AGz 214/23 podejmuje zawieszone postępowanie. UZASADNIENIE Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku pilotażowym z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21 zobowiązał Państwo Polskie do przeprowadzenia w terminie 12 miesięcy stosownych zmiany legislacyjnych, usuwających wady procesowe, które skutkują naruszeniem przez Polskę art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Na te same uchybienia systemowe wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 21 grudnia 2023 r., C 718/21. W Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie podlegają Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy nie ma możliwości usunięcia wad II NSK 132/23 2 procesowych, które prowadzą do naruszenia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i europejskiego prawa traktatowego (art. 267 TFUE), bowiem mają one charakter systemowy i wiążą się z procedurą nominowania sędziów. To rolą ustawodawcy jest przeprowadzenie odpowiednich zmian legislacyjnych. Państwo ponosi odpowiedzialność za to, czy a jeśli tak to w jaki sposób zmienić prawo i doprowadzić do jego zgodności z traktatami i konwencją. Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie zawiesił postępowanie, dając tym samym czas władzy ustawodawczej i wykonawczej na podjęcie decyzji w tym zakresie i ewentualne wprowadzenie zmian. Mimo upływu długiego czasu, znacznie wykraczającego poza granice wyznaczone w wyroku pilotażowym, zmiany legislacyjne w tym obszarze nie nastąpiły. Z powszechnie dostępnych informacji wynika, że brak jest zgody politycznej w zakresie wyznaczonym w/w wyrokiem. Marszałek Sejmu rozpoczął procedurę wyboru przez Sejm RP sędziów – członków Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie przepisów, które stały się głównym powodem stwierdzenia nieprawidłowości przez trybunały. Zarazem Sejm RP przyjął uchwałę, w której wyraził wolę uwzględnienia przy wykonywaniu wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa opinii sędziów. W konsekwencji należy uznać, że ustały przesłanki dalszego zawieszenia postępowania, bowiem Rzeczpospolita Polska jednoznacznie dała wyraz braku woli dokonania zmian normatywnych, natomiast skorygowała faktyczny sposób realizowania ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa a zatem wyraziła wolę odnośnie do sposobu reakcji na zobowiązania wynikające z wyroku pilotażowego. Odpowiedzialność za skutki ewentualnego stwierdzenia, że ten sposób realizacji wyroku jest nieprawidłowy czy niewystraczający, ponosić będzie władza wykonawcza i ustawodawcza. [a.ł] II NSK 132/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6 ust. 1art. 178 ust. 1art. 267

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy