II NSNc 486/23

PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-03-19

Skład orzekający: Paweł Księżak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do dalszego zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej podstawy wymiaru składek, jeśli Rzeczpospolita Polska, mimo zobowiązań wynikających z wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie dokonała zmian legislacyjnych, lecz skorygowała faktyczny sposób wykonywania ustawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie, uznając, że ustały przesłanki do jego dalszego zawieszenia. Mimo braku zmian legislacyjnych, Rzeczpospolita Polska, korygując faktyczny sposób wykonywania ustawy, wyraziła wolę odnośnie do sposobu reakcji na zobowiązania wynikające z wyroku pilotażowego ETPC. Odpowiedzialność za ewentualne stwierdzenie nieprawidłowości tego sposobu realizacji wyroku ponosi władza wykonawcza i ustawodawcza.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę nadzwyczajną Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w sprawie o podstawę wymiaru składek. Postępowanie zostało zawieszone w oczekiwaniu na zmiany legislacyjne wynikające z wyroków ETPC i TSUE dotyczących wad procesowych naruszających art. 6 ust. 1 EKPC. Mimo upływu terminu wyznaczonego przez ETPC, zmiany legislacyjne nie nastąpiły, a Marszałek Sejmu rozpoczął procedurę wyboru członków KRS na podstawie przepisów budzących wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

II NSNc 486/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie z odwołania W.T. przeciwko Z. Oddział w E. o podstawę wymiaru składek na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 marca 2026 r. na skutek skargi nadzwyczajnej Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 kwietnia 2022 r., sygn. III AUa 492/20 podejmuje zawieszone postępowanie. UZASADNIENIE Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku pilotażowym z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21 zobowiązał Państwo Polskie do przeprowadzenia stosownych zmiany legislacyjnych w terminie 12 miesięcy, usuwających wady procesowe, które skutkują naruszeniem przez Polskę art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Na te same uchybienia systemowe wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 21 grudnia 2023 r., C 718/21. W Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie podlegają Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy nie ma możliwości usunięcia wad procesowych, które prowadzą do naruszenia Europejskiej Konwencji Praw II NSNc 486/23 2 Człowieka i europejskiego prawa traktatowego (art. 267 TFUE), bowiem mają one charakter systemowy i wiążą się z procedurą nominowania sędziów. To rolą ustawodawcy jest przeprowadzenie takich zmian legislacyjnych, by do naruszenia prawa nie dochodziło. Państwo ponosi odpowiedzialność za to, czy a jeśli tak to w jaki sposób zmienić prawo i doprowadzić do jego zgodności z traktatami i konwencją. Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie zawiesił postępowanie, dając tym samym czas Państwu (tj. władzy ustawodawczej i wykonawczej) na podjęcie decyzji w tym zakresie i ewentualne wprowadzenie zmian. Mimo upływu długiego czasu, znacznie wykraczającego poza granice wyznaczone w wyroku pilotażowym, zmiany legislacyjne w tym obszarze nie nastąpiły. Z powszechnie dostępnych informacji wynika, że brak jest zgody politycznej na dokonanie jakichkolwiek zmian normatywnych w zakresie wyznaczonym w/w wyrokiem. Równocześnie Marszałek Sejmu rozpoczął procedurę wyboru przez Sejm sędziów – członków Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie przepisów, które stały się głównym powodem stwierdzenia nieprawidłowości przez trybunały. Zarazem wprowadzono mechanizm samoograniczenia się Sejmu, polegający na przyjęciu uchwały wyrażającej wolę uwzględnienia przy wykonywaniu wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa opinii sędziów. W konsekwencji należy uznać, że ustały przesłanki dalszego zawieszenia postępowania, bowiem Rzeczpospolita Polska nie dokonując żadnych zmian normatywnych, ale korygując sam faktyczny sposób wykonywania ustawy, wyraziła wolę odnośnie do sposobu reakcji na zobowiązania wynikające z wyroku pilotażowego. Odpowiedzialność za skutki ewentualnego stwierdzenia, że ten sposób realizacji wyroku jest nieprawidłowy czy niewystraczający, ponosić będzie władza wykonawcza i ustawodawcza. [r.g.] II NSNc 486/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6 ust. 1art. 178 ust. 1art. 267

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy