II NSNc 486/23
PostanowienieIzba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-03-19
Skład orzekający: Paweł Księżak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do dalszego zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej podstawy wymiaru składek, jeśli Rzeczpospolita Polska, mimo zobowiązań wynikających z wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie dokonała zmian legislacyjnych, lecz skorygowała faktyczny sposób wykonywania ustawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie, uznając, że ustały przesłanki do jego dalszego zawieszenia. Mimo braku zmian legislacyjnych, Rzeczpospolita Polska, korygując faktyczny sposób wykonywania ustawy, wyraziła wolę odnośnie do sposobu reakcji na zobowiązania wynikające z wyroku pilotażowego ETPC. Odpowiedzialność za ewentualne stwierdzenie nieprawidłowości tego sposobu realizacji wyroku ponosi władza wykonawcza i ustawodawcza.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę nadzwyczajną Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w sprawie o podstawę wymiaru składek. Postępowanie zostało zawieszone w oczekiwaniu na zmiany legislacyjne wynikające z wyroków ETPC i TSUE dotyczących wad procesowych naruszających art. 6 ust. 1 EKPC. Mimo upływu terminu wyznaczonego przez ETPC, zmiany legislacyjne nie nastąpiły, a Marszałek Sejmu rozpoczął procedurę wyboru członków KRS na podstawie przepisów budzących wątpliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
II NSNc 486/23
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak
w sprawie z odwołania W.T.
przeciwko Z. Oddział w E.
o podstawę wymiaru składek
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 19 marca 2026 r.
na skutek skargi nadzwyczajnej Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 kwietnia 2022 r., sygn. III AUa
492/20
podejmuje zawieszone postępowanie.
UZASADNIENIE
Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku pilotażowym z 23 listopada
2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21 zobowiązał Państwo Polskie
do przeprowadzenia stosownych zmiany legislacyjnych w terminie 12 miesięcy,
usuwających wady procesowe, które skutkują naruszeniem przez Polskę art. 6 ust.
1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Na te same uchybienia systemowe
wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 21 grudnia 2023 r.,
C 718/21.
W Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie podlegają Konstytucji i ustawom (art.
178 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy nie ma możliwości usunięcia wad
procesowych, które prowadzą do naruszenia Europejskiej Konwencji Praw
II NSNc 486/23 2
Człowieka i europejskiego prawa traktatowego (art. 267 TFUE), bowiem mają one
charakter systemowy i wiążą się z procedurą nominowania sędziów. To rolą
ustawodawcy jest przeprowadzenie takich zmian legislacyjnych, by do naruszenia
prawa nie dochodziło. Państwo ponosi odpowiedzialność za to, czy a jeśli tak to w
jaki sposób zmienić prawo i doprowadzić do jego zgodności z traktatami
i konwencją.
Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie zawiesił postępowanie, dając tym
samym czas Państwu (tj. władzy ustawodawczej i wykonawczej) na podjęcie
decyzji w tym zakresie i ewentualne wprowadzenie zmian. Mimo upływu długiego
czasu, znacznie wykraczającego poza granice wyznaczone w wyroku pilotażowym,
zmiany legislacyjne w tym obszarze nie nastąpiły. Z powszechnie dostępnych
informacji wynika, że brak jest zgody politycznej na dokonanie jakichkolwiek zmian
normatywnych w zakresie wyznaczonym w/w wyrokiem. Równocześnie Marszałek
Sejmu rozpoczął procedurę wyboru przez Sejm sędziów – członków Krajowej Rady
Sądownictwa na podstawie przepisów, które stały się głównym powodem
stwierdzenia nieprawidłowości przez trybunały. Zarazem wprowadzono mechanizm
samoograniczenia się Sejmu, polegający na przyjęciu uchwały wyrażającej wolę
uwzględnienia przy wykonywaniu wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa
opinii sędziów.
W konsekwencji należy uznać, że ustały przesłanki dalszego zawieszenia
postępowania, bowiem Rzeczpospolita Polska nie dokonując żadnych zmian
normatywnych, ale korygując sam faktyczny sposób wykonywania ustawy, wyraziła
wolę odnośnie do sposobu reakcji na zobowiązania wynikające z wyroku
pilotażowego. Odpowiedzialność za skutki ewentualnego stwierdzenia, że ten
sposób realizacji wyroku jest nieprawidłowy czy niewystraczający, ponosić będzie
władza wykonawcza i ustawodawcza.
[r.g.]
II NSNc 486/23 3
Powiązane orzeczenia
- II NSK 2/23 2026-03-10Czy istnieją podstawy do dalszego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy Rzeczpospolita Polska nie dokonała zmian legislacyjnych zgodnych z wyrokami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Un…
- II NSK 132/23 2026-03-10Czy istnieją podstawy do dalszego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy Rzeczpospolita Polska nie dokonała zmian legislacyjnych zgodnych z wyrokami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Un…
- II NSNc 297/23 2026-03-25Czy istnieją podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy Rzeczpospolita Polska nie dokonała zmian legislacyjnych, ale zadeklarowała wolę uwzględnienia opinii sędziów przy wyborze członków Krajowej Rady…
- II NSNc 509/23 2026-06-09Czy istnieją podstawy do dalszego zawieszenia postępowania w sprawie, w której Sąd Najwyższy oczekiwał na zmiany legislacyjne w Polsce mające na celu usunięcie wad procesowych wskazanych przez Europejski Trybunał Praw Cz…
- I NKRS 73/24 2026-03-19Czy istnieją podstawy do dalszego zawieszenia postępowania w sprawie odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa dotyczącej dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w s…
Powołane przepisy
art. 6 ust.
1art.
178 ust. 1art. 267
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy