II NSK 42/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-09-09

Skład orzekający: Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera poprawnego oznaczenia zakresu zaskarżenia i wadliwie sformułowane wnioski kasacyjne, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna, która nie zawiera poprawnego oznaczenia zakresu zaskarżenia oraz wadliwie sformułowane wnioski kasacyjne, podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Brak poprawnego określenia zakresu zaskarżenia i wniosków kasacyjnych ma charakter konstrukcyjny i nie podlega uzupełnieniu. Niedopuszczalna jest wykładnia skargi kasacyjnej w celu ustalenia zakresu zaskarżenia i wniosków co do sposobu i zakresu orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
Stan faktyczny
Powód T. spółka akcyjna zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczący kary pieniężnej nałożonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Skarga kasacyjna zawierała jednak wady w oznaczeniu zakresu zaskarżenia oraz sformułowaniu wniosków. Pozwany Prezes URE wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu wskazanych wad formalnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powoda i oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

II NSK 42/25 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie z powództwa T. spółki akcyjnej z siedzibą w K. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, o wymierzenie kary pieniężnej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 września 2025 r., w przedmiocie skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 7 marca 2025 r., sygn. VII AGa 855/24, 1. odrzuca skargę; 2. oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 7 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie VII Aga 855/24 z powództwa T. spółki akcyjnej w K. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, o wymierzenie kary pieniężnej, na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. Akt XVII AmE 59/22: (1) zmienił zaskarżony wyrok: częściowo w punkcie pierwszym w ten sposób, że zmienił częściowo zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 17 listopada 2021 r.: a) w punkcie pierwszym poprzez wyeliminowanie z niego okresu od 1 lipca 2016 r. do 1 sierpnia 2016 r., b) w punkcie drugim poprzez obniżenie wymierzonej T. spółce akcyjnej w K. kary pieniężnej do kwoty 1971,26 zł; w punkcie drugim poprzez jego uchylenie; (2) oddalił apelację w II NSK 42/25 2 pozostałym zakresie; oraz (3) zasądził od T. spółki akcyjnej w K. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którą ją zasądzono do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. Skargą kasacyjną z 23 maja 2025 r. powód zaskarżył wskazany wyżej wyrok Sądu Apelacyjnego w części, tj. „1. w zakresie jego punktu 1 w tej części, w które utrzymuje w mocy punkt pierwszy zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz punkt drugi zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki; 2. w zakresie jego punktu drugiego - w całości, oraz – w konsekwencji - w zakresie punktu trzeciego zawierającego rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w drugiej instancji” oraz wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie jego punktu 1. przez uchylenie w całości punktu 1 i 2 decyzji Prezesa URE z dnia 17 listopada 2021 r. ozn. […]; w zakresie jego punktów 2 i 3 - przez ich uchylenie i przekazanie sprawy, do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie”. Pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną z 18 czerwca 2025 r. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej, ewentualnie odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in.: oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Powyżej wymienione elementy mają charakter konstrukcyjny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego ich brak nie podlega uzupełnieniu. Dodać należy, że konieczność sprecyzowania zakresu żądanego uchylenia II NSK 42/25 3 lub zmiany orzeczenia sądu drugiej instancji dotyczy każdego wniosku skargi kasacyjnej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2018 r., I CZ 47/18). Co więcej, niedopuszczalna jest wykładnia przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej w kierunku ustalenia jaki jest zakres zaskarżenia oraz w związku z tym jaki mógłby być brakujący ewentualny wniosek kasacji co do sposobu i zakresu orzeczenia przez Sąd Najwyższy (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2007 r., I CZ 113/06). Przekładając powyższe na niniejszą sprawę zauważyć należy, że skarga kasacyjna zawiera szereg mankamentów, przy czym pierwszym z nich jest brak poprawnego określenia zakresu zaskarżenia. Skarżący, skargą kasacyjną zaskarżył bowiem wyrok Sądu Apelacyjnego m.in. co do punktu pierwszego w części, w której utrzymał on w mocy punkt pierwszy zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz punkt drugi zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Wskazać zaś trzeba, że wyrok w punkcie pierwszym treści takiej nie zawiera, a w konsekwencji zakres zaskarżenia skargą kasacyjną w omawianej części skierowany został przeciwko nieistniejącej w pkt 1 treści wyroku. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że zaskarżony wyrok w pkt. 1. jest korzystny dla powoda i jako taki – z uwagi na brak gravamen - nie może podlegać zaskarżeniu. Skoro więc zaskarżenie dotyczy apelacji w zakresie, w jakim nie została uwzględniona, powód winien zaskarżyć co do zasady pkt 2 wyroku, ewentualnie także jego pkt 3. Efektem powyższego, jest wadliwie sformułowany wniosek kasacyjny. Skarżący wnosi o „uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie jego punktu 1: przez uchylenie w całości punktu 1 i 2 decyzji Prezesa URE z dnia 17 listopada 2021 r. ozn. […]; w zakresie jego punktów 2 i 3 - przez ich uchylenie i przekazanie sprawy, do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie”. Skarżący nie dość, że nie może domagać się uchylenia wyroku w pkt. 1, który jest dla niego korzystny, to wnosi o rozstrzygnięcie reformatoryjne, poprzez orzeczenie co do istotny sprawy i uchylenie w całości pkt. 1 i 2 decyzji Prezesa (pomijając, że została ona już prawomocnie uchylona w części) a następnie o uchylenie wyroku w części, w pkt. 2 oddalającym apelację, a dotyczącym kwestionowanej przez skarżącego części decyzji, o której zmianę uprzednio wnosił, na koniec zaś domagając się przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie. II NSK 42/25 4 W świetle powyższego stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego niewłaściwie zidentyfikował przedmiot zaskarżenia, niewłaściwie go oznaczył, a następnie sformułował wnioski kasacyjne: reformatoryjny oraz kasatoryjny, dotyczące tego samego zakresu, prowadząc do sytuacji, w której wzajemnie się one wykluczają. Wadliwość sformułowania zakresu zaskarżenia, jak również wniosków kasacyjnych, prowadzi w efekcie do ich braku w skardze kasacyjnej w ogóle, albowiem dotychczas zawarte wymagałyby ich niedopuszczalnej przez Sąd Najwyższy wykładni, a zatem w istocie zastąpienia skarżącego, w kierunku ustalenia zakresu zaskarżenia oraz wniosków skargi kasacyjnej co do sposobu i zakresu orzeczenia. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Odnosząc się zaś do wniosku pozwanego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego zaznaczyć należy, że w analizowanej sprawie choć Prezes URE domagał się odrzucenia skargi kasacyjnej, to z innych (błędnych) i odmiennych niż wskazane przez Sąd Najwyższy powodów. W ocenie pozwanego skarżący wadliwie sformułował i uzasadnił zagadnienie prawne, które miało przemawiać za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania, a co zdaniem Prezesa URE winno prowadzić do odrzucenia skargi kasacyjnej. Stanowisko takie jest błędne, bowiem w omawianej sytuacji Sąd Najwyższy nie odrzuca skargi kasacyjnej, lecz odmawia przyjęcia jej do rozpoznania, na co zwrócono uwagę w orzeczeniach Sądu Najwyższego, na które w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną powołał się sam pozwany (tj. w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia: 30 sierpnia 2022 r., I PSK 277/21; 20 marca 2013 r., III SK 33/12; 20 marca 2013 r., III SK 37/12; 9 sierpnia 2012 r., III SK 4/12). Reasumując, wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym należało oddalić, gdyż wskazywane przyczyny odrzucenia skargi kasacyjnej nie zostały prawidłowo przez stronę pozwaną zidentyfikowane, zaś wskazywane okazały się błędne. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [P.Sz.] [a.ł] II NSK 42/25 5

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 1 pkt 1art. 3986 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy