II NSNC 346/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-06-23

Skład orzekający: Leszek Bosek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien podjąć zawieszone postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej, a następnie je zawiesić z uwagi na śmierć pozwanego, jeśli wcześniej postępowanie było zawieszone z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcie TSUE, a następnie z powodu konieczności zmian legislacyjnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej, które wcześniej było zawieszone z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcie TSUE, a następnie z powodu konieczności zmian legislacyjnych związanych z wyrokami TSUE i ETPCz. Jednocześnie, z uwagi na śmierć pozwanego, Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Stan faktyczny
Postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty zostało zawieszone przez Sąd Najwyższy. Wcześniej postępowanie było zawieszone z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcie TSUE, a następnie z powodu konieczności zmian legislacyjnych związanych z wyrokami TSUE i ETPCz. W trakcie postępowania zmarł pozwany M. D.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie, a następnie zawiesił je z uwagi na śmierć pozwanego.

Pełny tekst orzeczenia

II NSNc 346/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa W. S. przeciwko M. D. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 czerwca 2026 r. na skutek skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Bytomiu z 18 czerwca 2007 r., sygn. VII Nc 2100/07, 1. podejmuje zawieszone postępowanie; 2. zawiesza postępowanie ze skargi nadzwyczajnej z uwagi na śmierć pozwanego M. D. (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.). [kf] UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 września 2023 r., II NSNc 346/23 zawiesił niniejsze postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego przedstawionego przez Sąd Najwyższy w sprawie II NSNc 65/23 (art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. per analogiam w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.). W związku z postanowieniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 maja 2024 r., C-390/23 odpadła przyczyna zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. II NSNc 346/23 2 Jednocześnie Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że podjęcie postępowania i jednocześnie zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym, także nie jest uzasadnione. Wskazane orzeczenia nie zostały w zakreślonym terminie lojalnie przez ustawodawcę wykonane. Termin wyznaczony pierwotnie w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), upłynął bezskutecznie. 20 listopada 2024 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka, na wniosek Polski, postanowił przedłużyć termin na wykonanie wyroku w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (nr skargi 50849/21). Także ten termin upłynął bezskutecznie. W związku z tym 17 listopada 2025 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka po raz kolejny postanowił przedłużyć termin na wykonanie przez Polskę wyroku w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (nr skargi 50849/21). W związku z brakiem lojalnego wykonania przez ustawodawcę krajowego wskazanych orzeczeń oraz w związku z brakiem wiarygodnych informacji o perspektywie ich wykonania i wprowadzenia wymaganych zmian legislacyjnych usuwających stwierdzone wady procesowe wynikające z braku niezależności Krajowej Rady Sądownictwa, Sąd Najwyższy ważąc konkurujące wartości uznał, że dalsze oczekiwanie na usunięcie stwierdzonych wad procesowych przez ustawodawcę nie jest korzystne dla stron ani uzasadnione, ponieważ może skutkować naruszeniem obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Rzetelne rozpoznanie sprawy wymaga zawsze lojalnego i wszechstronnego zbadania uwarunkowań prawnych i faktycznych sprawy, ale powinno następować w rozsądnym terminie. Nie oznacza to bynajmniej, że utraciły doniosłość ustalenia poczynione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19, mającej moc zasady prawnej. W uchwale tej Sąd Najwyższy II NSNc 346/23 3 przypomniał, że podstawą funkcjonowania Unii Europejskiej jest wzajemne zaufanie państw członkowskich, w szczególności przez przestrzeganie prawa UE. Z tego względu, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy wyrażoną w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) – Państwa Członkowskie powinny zapewnić na swym terytorium stosowanie i poszanowanie prawa Unii Europejskiej oraz podejmować w tym celu środki służące zapewnieniu wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii Europejskiej. Na Rzeczypospolitej Polskiej ciąży więc w dalszym ciągu obowiązek zapewnienia Krajowej Radzie Sądownictwa niezależności. Brak niezależności Krajowej Rady Sądownictwa jest przyczyną wątpliwości co do niezależności niektórych składów orzekających w sądach krajowych. Sąd Najwyższy odnotowuje przy tym, że sam Sąd Najwyższy nie może samodzielnie rozwiązać problemu braku niezależności Krajowej Rady Sądownictwa, chociaż również w okresie poprzedzającym wydanie wyżej wskazanych wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, sędziowie Sądu Najwyższego mając na celu umożliwienie ustawodawcy dostosowania ustawodawstwa do standardów prawa europejskiego, w reakcji na uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/20), powstrzymywali się od orzekania (zob. postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 marca 2020 r., I NSW 1/20; postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 lutego 2020 r., I NO 3/20; z 26 lutego 2020 r., I NO 190/19; z 26 lutego 2020 r., I NSP 2/20; z 26 lutego 2020 r., I NSP 200/19; z 19 marca 2020 r., I NSP 11/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 14/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 15/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 8/20; z 23 marca 2020 r., I NSW 4/20; z 30 marca 2020 r., I NSW 7/20; z 13 lutego 2020 r., I NO 187/19; z 23 marca 2020 r., I NSW 4/20; z 30 marca 2020 r., I NSW 7/20). Także po wydaniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), Sąd Najwyższy podkreślał konieczność podjęcia przez ustawodawcę koniecznych inicjatyw legislacyjnych (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 marca II NSNc 346/23 4 2024 r., I NKRS 76/21; z 19 marca 2024 r., I NKRS 7/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 34/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 45/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 70/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 44/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 59/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 69/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 82/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 93/23; z 9 kwietnia 2024 r., II NSK 127/23; z 9 kwietnia 2024 r., II NSKP 11/23; z 11 kwietnia 2024 r., II NSKP 71/23; z 11 kwietnia 2024 r., II NSNc 470/23; z 11 kwietnia 2024 r., III CB 14/22; z 25 kwietnia 2024 r., I NB 6/22; z 18 kwietnia 2024 r., I NSW 14/18; z 9 lipca 2024 r., I NSW 23/24; z 8 października 2024 r., I NO 34/23; z 10 października 2024 r., II NSNc 181/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 151/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 194/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 250/24). Dnia 15 maja 2026 r. Sejm RP działając na podstawie art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 9a ust. 1 i art. 11d ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 1186) oraz art. 29a ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, dokonał wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa kwalifikowaną większością głosów (3/5). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [kf] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 174 § 1 pkt 1 KPCart. 391 § 1art. 39821 KPCart. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 177 § 1 pkt 3 KPCart. 4 ust. 3art. 187 ust. 1art. 9a ust. 1art. 11d ust. 5art. 29a ust. 1§ 1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy