II NSNC 72/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-01-05
Skład orzekający: Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie ze skargi nadzwyczajnej z powodu uporczywego odmawiania sprawowania wymiaru sprawiedliwości i braku podjęcia działań zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od orzekania w sprawie, stwierdzając, że jego działania naruszają gwarancje wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPCz. Uporczywe odmawianie sprawowania wymiaru sprawiedliwości i brak podjęcia czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy, pomimo monitów i wydania orzeczenia prejudycjalnego, uzasadnia wyłączenie sędziego, aby umożliwić merytoryczne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Prokurator złożył wniosek o wyłączenie sędziego L.B. od rozpoznania sprawy II NSNc 72/23, powołując się na naruszenie gwarancji konstytucyjnych i praw człowieka. Wniosek argumentowano tym, że sędzia od lipca 2022 r. nie podjął żadnych działań zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczając się do zawieszenia postępowania i nie podejmując go po wydaniu orzeczenia prejudycjalnego. Sędzia miał również wyrażać niezadowolenie z obowiązującego prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego L.B. od orzekania w sprawie II NSNc 72/23.Pełny tekst orzeczenia
II NSNc 72/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z powództwa P. Spółki Akcyjnej w W. przeciwko A.G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 stycznia 2026 r. wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Krajowej A.P. o „wykluczenie/wyłączenie L.B. od rozpoznania sprawy II NSNc 72/23” ze skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z 29 grudnia 2017 r., sygn. I Nc 1511/17, wyłącza SSN L.B. od orzekania w sprawie II NSNc 72/23. UZASADNIENIE Pismem z 26 listopada 2025 r. wpłynął wniosek prokuratora - złożony w trybie art. 3 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 5 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze oraz art. 45 § 1 k.p.k. - o „Wykluczenie/wyłączenie L.B. od rozpoznania sprawy II NSNc 72/23”. Wśród podstaw materialnych wniosku wskazano art. 19 ust. 1 TUE art. 47 Karty Praw Podstawowych UE w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (dalej: EKPCz) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wniosek ten stanowi przykład powielanych wielokrotnie, niedopuszczalnych i wewnętrznie sprzecznych wniosków, które bezrefleksyjnie składają prokuratorzy
II NSNc 72/23 2 decydujący się realizować polityczne polecenia Prokuratora Generalnego i Ministra Sprawiedliwości instrumentalizując kompetencje, którymi dysponują. Wskazuje na to już sam fakt, że w sprawie cywilnej, jaką jest sprawa prowadzona pod sygnaturą II NSNc 72/23 prokurator sformułował wniosek powołując się na kompetencje, którymi prokuratura dysponuje w postępowaniach karnych (art. 3 § 1 pkt 1 prawa o prokuraturze art. 45 § 1 k.p.k.). Pozaprawny charakter działań prokuratora wnioskującego i polityczne motywacje wyraźnie manifestują się również w formułowaniu wniosku o „wykluczenie”, której to kategorii polski system prawny nie przewiduje. W tym zakresie wniosek nie podlegał rozpoznaniu stosownie do zasady prawnej wynikającej z uchwały składu siedmiu sędziów SN III CZP 44/23 z 10 października 2024 r. Wniosek przywołuje jednak został sformułowany w kontekście konkretnej sprawy, w okolicznościach której rozpoznać należy zarzuty sformułowane w oparciu o art. 6 ust. 1 EKPCz oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, które gwarantują każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd Najwyższy stwierdza, że działania podejmowane w sprawie II NSNc 72/23 przez SSN L.B. wyraźnie naruszają gwarancje wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Od 5 lipca 2022 r., gdy przydzielono sprawę SSN L.B. jako sędziemu sprawozdawcy (ówczesna sygnatura I NSNc 209/22) (k. 83) wyznaczył on w sprawie jedynie termin posiedzenia, na którym wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu wydania orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie pytania prejudycjalnego przedstawionego postanowieniem z 13 czerwca 2023 r. w sprawie II NSNc 65/23. Orzeczenie to wydano 15 maja 2024 r. (C-390/23), co jednak nie skłoniło sędziego sprawozdawcy do podjęcia postępowania. Pomimo powtarzających się monitów ze strony Prezesa SN kierującego pracą Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (k. 99, k. 101) SSN L.B. nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy dając jedynie wyraz swemu nieusatysfakcjonowania kształtem obowiązującego prawa polskiego (k.100, k. 102). Z całą pewnością, nie merytorycznemu rozpoznaniu sprawy miało też służyć posiedzenie wyznaczone w sprawie na 2 grudnia 2025 r.
II NSNc 72/23 3 (zdjęte z wokandy w wyniku wpłynięcia niniejszego wniosku), bowiem zarządzenie z 25 czerwca 2025 r. o jego wyznaczeniu nie przewidywało powiadomienia o nim pozostałych członków składu (k. 103). Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że SSN L.B., w sposób uporczywy odmawia sprawowania wymiaru sprawiedliwości w sprawach z repertorium NSNc. Dlatego wniosek o wyłączenie SSN L.B. należało uznać za zasadny w zakresie, w jakim opierał się on na art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPCz. Dalsze sprawowanie przezeń, w sprawie II NSNc 72/23, funkcji sędziego sprawozdawcy uniemożliwia bowiem merytoryczne jej rozpoznanie. Aleksander Stępkowski [K.O.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NKRS 155/21 2022-07-07Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących praktyki wyznaczania składów orzekających, bez wskazania konkretnych okoliczności budzących wątpliwość co do bezstronności, podlega odrzuceniu?
- I CSK 2369/23 2024-04-25Czy istnieją przesłanki do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na jego udział w postępowaniu przygotowawczym dotyczącym strony?
- I USK 375/23 2024-03-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na wątpliwościach co do jego bezstronności i niezawisłości wynikających z orzecznictwa krajowego i zagranicznego dotyczącego procedury powołania sędziego, spełni…
- I NKRS 59/23 2025-11-20Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy dotyczącej odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędzie…
- I NKRS 50/23 2023-09-14Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, złożony w piśmie wszczynającym postępowanie odwoławcze, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny?
Powołane przepisy
art. 3 § 1 pkt 1art. 5art. 45 § 1 KPKart. 19 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 45 ust. 1art. 3 § 1 pkt 1art. 6 ust. 1§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy