II NSNC 76/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-02-10
Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie skargi nadzwyczajnej przez Prokuratora Generalnego, spowodowane zawarciem ugody między stronami postępowania, uzasadnia umorzenie postępowania przed Sądem Najwyższym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej, uznając, że cofnięcie skargi przez Prokuratora Generalnego, spowodowane zawarciem ugody między stronami, która wyczerpała ich wzajemne roszczenia, czyni dalsze postępowanie niecelowym. Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skargi kasacyjnej, w tym art. 391 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 95 pkt 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, prowadzi do wniosku o konieczności umorzenia postępowania w przypadku cofnięcia skargi.Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie dotyczącego zapłaty. Powodowie poinformowali Prokuratora Generalnego o zawarciu ugody z pozwanym, która dotyczyła ich wzajemnych roszczeń. W związku z tym Prokurator Generalny cofnął skargę nadzwyczajną, wnosząc o umorzenie postępowania, ponieważ interes prawny powodów został zaspokojony. Sąd Najwyższy uznał, że cofnięcie skargi uzasadnia umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej i zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania wywołane wniesieniem skargi nadzwyczajnej.Pełny tekst orzeczenia
II NSNc 76/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec Radosław Tomasz Jeż (ławnik Sądu Najwyższego) w sprawie z powództwa J. K., A. T. przeciwko B. S.A. z siedzibą w W. o zapłatę na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 10 lutego 2026 r. w przedmiocie skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 23 czerwca 2022 r., sygn. XXVII Ca 358/18, 1. umarza postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej; 2. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania wywołane wniesieniem skargi nadzwyczajnej. UZASADNIENIE Dnia 10 kwietnia 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) Prokurator Generalny (dalej: „Skarżący”) skierował do Sądu Najwyższego skargę nadzwyczajną od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XXVII Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia 23 czerwca 2022 r. o sygn. akt XXVII Ca 358/18 w sprawie z powództwa A. T. i J. K. przeciwko B. o
II NSNc 76/24 2 zapłatę i wniósł o uchylenie w części zaskarżonego wyroku, to jest punktu 2 w części oddalającej apelację powodów w pozostałym zakresie, co do roszczenia głównego w kwocie 28 651,29 zł i roszczenia ewentualnego w kwocie 27 887,67 zł, jak i orzeczenia o kosztach postępowania sądowego, tj. kosztach zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem I instancji, a także w punkcie 3 wyroku zasądzającego od powodów na rzecz pozwanego kwotę 1 350,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej. Pismem z dnia 8 września 2025 r. (data wpływu do Prokuratury Krajowej) powodowie poinformowali Skarżącego o zawarciu z pozwanym w dniu 11 lipca 2025 r. ugody nr [.] dotyczącej obydwojga kredytobiorców odnośnie kredytu [.] i wnieśli o wycofanie skargi nadzwyczajnej skierowanej na ich korzyść. Ustosunkowując się do wskazanego pisma powodów, wobec zawarcia ugody między stronami, Skarżący pismem z dnia 19 września 2025 r., działając na podstawie art. 391 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 622, dalej: „u.SN”) cofnął wskazaną powyżej skargę nadzwyczajną i wniósł o umorzenie postępowania w jej przedmiocie. W uzasadnieniu wskazał, że interes prawny powodów został zaspokojony, wobec czego rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w sprawie z przedmiotowej skargi nadzwyczajnej stało się niecelowe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postępowanie ze skargi nadzwyczajnej podlegało umorzeniu. Stosownie do art. 95 pkt 1 u.SN w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 3984 § 2 oraz art. 3989 tej ustawy. Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym nie regulują kwestii cofnięcia skargi
II NSNc 76/24 3 nadzwyczajnej, z tego też względu, zgodnie z przytoczonym przepisem, należy zastosować w tym zakresie właściwe przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej. Zgodnie zaś z art. 39821 k.p.c., do postępowania przed Sądem Najwyższym wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji. Przepis art. 391 § 2 zdanie pierwsze in principio k.p.c. stanowi natomiast, że w razie cofnięcia apelacji sąd drugiej instancji umarza postępowanie apelacyjne (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 grudnia 2024 r., II NSNc 405/23; z 4 września 2025 r., II NSNc 104/24). Cofnięcie skargi nadzwyczajnej przez Skarżącego, z uwagi na odpadnięcie jej podstawy wobec zawarcia między stronami procesu ugody, która wyczerpała ich wzajemne roszczenia, mające swoje źródło w zawartej w dniu 24 października 2009 r. Umowie, uzasadnia umorzenie postępowania zainicjowanego skargą nadzwyczajną. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie powołanych przepisów prawa, orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że zawarcie przez strony ugody w całości wyczerpującej wzajemne roszczenia wypływające z zaskarżonego orzeczenia i tak wykluczyłoby możliwość stwierdzenia w sprawie spełnienia przesłanki funkcjonalnej, o której mowa w art. 89 § 1 in principio u.SN. O ile bowiem przesłanka szczególna stanowi jedno z kryteriów, w świetle którego Sąd Najwyższy dokonuje oceny wadliwości zaskarżonego skargą nadzwyczajną prawomocnego orzeczenia, o tyle przesłanka ogólna określa warunek, którego zaistnienie otwiera drogę do ewentualnego usunięcia stwierdzonej wadliwości poprzez wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Warunkiem tym jest konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Samo zatem zaistnienie przesłanki szczegółowej, również wskazanej w art. 89 § 1 pkt 1 u.SN, nie przesądza jeszcze o konieczności wyeliminowania z obrotu wadliwego orzeczenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 maja 2021 r., I NSNk 4/20; 16 czerwca 2021 r. I NSNc 567/21). Zasadność skargi nadzwyczajnej winna być oceniania przede wszystkim przez pryzmat celu tego środka kontroli konstytucyjności orzeczeń sądowych, wyrażonego w art. 89 § 1 in principio u.SN. W sytuacji, gdy w sposób oczywisty,
II NSNc 76/24 4 jak w przypadku zawarcia ugody, rozstrzygającej w całości wzajemne roszczenia stron, wynikające z zaskarżonego orzeczenia, przesłanka ogólna nie może zostać uznana za spełnioną, odpada potrzeba badania wystąpienia w sprawie przesłanek szczegółowych. Nie sposób bowiem uznać, by zaskarżony wyrok nadal prowadził do zaburzenia istniejących stosunków społecznych i kreował uprawnienia godzące w poczucie społecznej sprawiedliwości, nieusprawiedliwione warunkami oraz niezgodne z zasadami słuszności, uczciwości (lojalności) i etycznego postępowania, naruszając zasadę demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, by istnienie w obrocie prawnym zaskarżonego wyroku stanowiło przejaw rażącej wadliwości prawnej, zaistniałej w procesie sądowego stosowania prawa, które należałoby oceniać jako sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej w rozumieniu art. 89 § 1 in principio u.SN., umorzenie postępowania nie budziło zatem żadnych wątpliwości. O wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną Sąd Najwyższy orzekł na podstawie z art. 39818 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN. sh [a.ł]
II NSNc 76/24 5
Powiązane orzeczenia
- II NSNC 477/23 2025-08-06Czy cofnięcie skargi nadzwyczajnej przez Prokuratora Generalnego uzasadnia umorzenie postępowania przed Sądem Najwyższym?
- II NSNC 104/24 2025-09-04Czy cofnięcie skargi nadzwyczajnej przez Rzecznika Finansowego, spowodowane zawarciem ugody między stronami postępowania, uzasadnia umorzenie postępowania przed Sądem Najwyższym?
- II CNP 5/20 2020-07-09Czy cofnięcie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku uzasadnia umorzenie postępowania, zwłaszcza w sytuacji wniesienia skargi nadzwyczajnej przez Prokuratora Generalnego?
- II NSNC 118/24 2025-03-18Czy cofnięcie skargi nadzwyczajnej przez Rzecznika Praw Obywatelskich z powodu zawarcia ugody przez strony uzasadnia umorzenie postępowania przez Sąd Najwyższy?
- II NSNC 164/23 2023-02-22Czy skarga nadzwyczajna wniesiona przez Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym spełnia wymogi formalne określone w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, co…
Powołane przepisy
art. 391 § 2 KPCart. 39821 KPCart. 95 pkt 1art. 3984 § 2art. 3989art. 391 § 2art. 89 § 1art. 89 § 1 pkt 1art. 39818 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy