III CB 10/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-04-15
Skład orzekający: Tomasz Przesławski, Dariusza Pawłyszcze
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie braku spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty wyłącznie na okolicznościach powołania sędziego na stanowisko, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o stwierdzenie braku spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, uznając, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego niezawisłości i bezstronności, zgodnie z art. 29 § 4 ustawy o SN. Wnioskodawca nie wykazał również żadnych zdarzeń ani zachowań sędziego po powołaniu, które mogłyby świadczyć o braku niezawisłości lub bezstronności mającym wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Powód wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie braku spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności oraz o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy. Jako podstawę wniosku wskazał okoliczności powołania sędziego na stanowisko, których status kwestionował. Pozwany wniósł o odrzucenie wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek powoda o stwierdzenie braku spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.Pełny tekst orzeczenia
III CB 10/24 POSTANOWIENIE 15 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie z powództwa M.P. przeciwko Bank S.A. w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bankowi S.A. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu XV Wydział Cywilny Odwoławczy z 12 maja 2023 r., XV Ca 1404/22, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 kwietnia 2025 r., w przedmiocie wniosku powoda o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Pawłyszcze wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I CSK 3230/23 odrzuca wniosek. UZASADNIENIE Powód pismem z 19 stycznia 2024 r. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie braku spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Pawłyszcze wymogów niezawisłości i bezstronności sędziowskiej oraz o wyłączenie go od rozpoznania sprawy zawisłej na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez pozwanego – Bank S.A. od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 12 maja 2023 r., sygn. akt XV Ca 1404/22. Pozwany pismem z 1 lutego 2024 r. wniósł o odrzucenie wniosku pełnomocnika powoda z 19 stycznia 2024 r.
III CB 10/24 2 Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 622 ze zm., dalej: „ustawa o SN”) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego do wniesienia wniosku oraz charakteru sprawy. W świetle art. 29 § 9 ustawy o SN wniosek powinien zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5, a także przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy podkreślić należy, że wnioskodawca nie wskazał innych okoliczności powołania sędziego SN Dariusza Pawłyszcze poza faktem powołania go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której status jest przez wnioskodawcę kwestionowany. Zarzut ten uczyniono osią wniosku. Z kolei w świetle art. 29 § 4 ustawy o SN okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Sformułowane przez wnioskodawcę zarzuty nie mogły zatem odnieść skutku. Wskazać należy, że celem instytucji uregulowanej w art. 29 § 5 i n. ustawy o SN nie jest umożliwienie kwestionowania przewidzianego przez ustawodawcę systemu powoływania sędziów, ale ocena indywidualnych okoliczności dotyczących powołania konkretnego sędziego oraz jego zachowania po powołaniu, przy czym ocena ta powinna nastąpić w kontekście konkretnej sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2023 r., III CB 6/22; z 2 sierpnia
III CB 10/24 3 2023 r., III CB 29/23 i z 24 października 2024 r., III CB 79/24). Ponadto, analizując treść wniosku i przywołanej w nim argumentacji przyjąć należy, że wnioskodawca nie wskazał żadnych zdarzeń ani zachowań sędziego SN Dariusza Pawłszycze mających miejsce po jego powołaniu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, które w okolicznościach danej sprawy mogłyby świadczyć o jego potencjalnym braku niezawisłości lub bezstronności, mającym wpływ na wynik sprawy. Nie stanowi takich okoliczności przywołanie fragmentu orzeczeń wydanych z udziałem SSN Dariusza Pawłyszcze. Wobec powyższego wnioskodawca nie spełnił wynikającego z art. 29 § 9 pkt 2 w zw. art. 29 § z 5 ustawy o SN wymagania formalnego wniosku (tak Sądu Najwyższego w postanowieniach: z 15 marca 2023 r., III CB 22/22; z 29 marca 2023 r., III CB 9/23; z 6 kwietnia 2023 r., III CB 19/23; z 2 sierpnia 2023 r., III CB 29/23; z 6 września 2023 r., III CB 31/23; z 4 października 2024 r., I ZB 54/24, i z 5 listopada 2024 r., I NB 2/24). Wobec tego, wniosek podlegał odrzuceniu na podstawie art. 29 § 10 ustawy o SN. Orzeczenie wydano w składzie jednoosobowym na podstawie art. 397 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 24 ustawy o SN, gdyż podjęta decyzja procesowa nie stanowiła merytorycznego rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 29 § 15 ustawy o SN. (R.N.) [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III CB 1/25 2025-01-29Czy wniosek o stwierdzenie braku niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudn…
- III CB 20/25 2025-03-25Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego z powodu rzekomego braku niezawisłości i bezstronności, wynikającego z okoliczności jego powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z 201…
- I ZB 83/25 2026-01-22Czy wniosek o stwierdzenie braku spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, spełnia wymogi formalne określone w us…
- I ZB 39/23 2023-04-20Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu, spełnia wymogi formalne określone w ustawie o Sądzie…
- III CB 132/24 2025-01-30Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących sposobu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształto…
Powołane przepisy
art. 29 § 5art. 29 § 9art. 29 § 4art. 29 § 9 pkt 2art. 29art. 29 § 10art. 397 § 1 KPCart. 29 § 24art. 29 § 15§ 5§ 9§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy