II UR 7/89

Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca Włodzimierz S. podjął pracę w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S. w dniu 12 września 1988 r. i równocześnie złożył deklarację o przyjcie go na członka tej spółdzielni. W okresie oczekiwania na przyjęcie na członka wynagradzany był według zasad obowiązujących członków spółdzielni. W dniu 8 października 1988 r. wnioskodawca uległ wypadkowi przy pracy, który spowodował jego niezdolność do pracy.Decyzją z dnia 29 stycznia 1989 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił przyznania wnioskodawcy prawa do zasiłku chorobowego. Organ rentowy uznał, że wnioskodawca nie przepracował co najmniej 80 dni pracy w ciągu 12 miesięcy poprzedzających powstanie okoliczności uzasadniających uzyskanie tych świadczeń i w konsekwencji nie nabył prawa do zasiłku chorobowego.Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. rozpoznając odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu rentowego powziął wątpliwość, czy ograniczenia przewidziane w art. 10 dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin dotyczą wnioskodawcy, który uległ wypadkowi przy pracy. Sąd Wojewódzki przedstawiając w trybie art. 391 § 1 k.p.c. zagadnienie prawne w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 1989 r. podniósł również wątpliwość, co do braku uregulowania w dekrecie sytuacji osób zatrudnionych w spółdzielni nie będących jej członkami, którzy ulegli wypadkowi przy pracy przed przepracowaniem w spółdzielni 80 dni.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, po przejęciu sprawy do rozpoznania, zważył co następuje:Bezspornym jest, że w dacie wypadku przy pracy wnioskodawca pozostawał w zatrudnieniu w charakterze kandydata ma członka i wynagradzany był według zasad obowiązujących członków spółdzielni. Tym samym wnioskodawca objęty był ubezpieczeniem na podstawie art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 135 z późn. zm.).Stosownie do przepisu art. 10 powołanego dekretu, osobom wymienionym w art. 1 pkt 3 prawo do świadczeń pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa przysługuje, jeżeli przepracowały w spółdzielni co najmniej 80 dni pracy w ciągu 12 miesięcy poprzedzających powstanie okoliczności uzasadniających uzyskanie tych świadczeń.Gramatyczna wykładnia art. 10 dekretu (wobec braku w nim wyraźnie określonych wyjątków) mogłaby prowadzić do wniosku, iż dyspozycją tego przepisu objęci są kandydaci na członków wynagradzani według zasad obowiązujących członków także w sytuacji, gdy ulegną wypadkowi przy pracy. Tego rodzaju wykładnia byłaby trudna do zaakceptowania m.in. z uwagi na szczególną i powszechną ochronę osób ulegających wypadkom przy pracy i to we wszystkich systemach ubezpieczeniowych i nie można byłoby jej pogodzić z wszystkimi innymi zasadami wykładni. Ubezpieczenie społeczne członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz dalszy krąg osób objętych tym ubezpieczeniem, datuje się od 1962 r. System ten ulegał ciągłym przeobrażeniom i zmianom. Aktualnie można twierdzić, że system ubezpieczenia członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych określony przepasam dekretu z dnia 4 marca 1976 r., jest systemem najbardziej zbliżonym do pracowniczego systemu ubezpieczeniowego. Nie sposób zatem wykładać tych przepisów, a w tym art. 10 dekretu, w ten sposób że uzależnia on od długiego okresu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, prawo do nabycia zasiłku chorobowego przez osobę, która wypadkowi takiemu uległa. Mimo zatem nasuwających się wątpliwości należy dojść do wniosku - także w porównaniu z unormowaniem art. 6 dekretu, że przepis art. 10 tegoż dekretu nie reguluje sytuacji ubezpieczonych, którzy ulegli wypadkowi przy pracy. W odniesieniu do osób, o których mowa w art. 1 pkt 3 dekretu, a więc i sytuacji wnioskodawcy, ma zastosowanie przepis art. 7 w związku z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143).Według art. 7 powołanej ustawy, pracownik nabywa prawo do zasiłku chorobowego, bez względu na okres zatrudnienia, jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy. Stąd też przepisy art. 7 i 58 ust. 1 omawianej ustawy, stanowią podstawę prawną nabycia przez wnioskodawcę prawa do zasiłku chorobowego. Odmienny pogląd organu rentowego jest zatem wadliwy i narusza powołane wyżej przepisy prawa materialnego.