II URN 77/88
WyrokSąd Najwyższy1988-05-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik sezonowy, który ukończył 65 lat w okresie przerwy w wykonywaniu pracy sezonowej, ale pozostaje w stosunku pracy, spełnia warunek pozostawania w zatrudnieniu do nabycia prawa do emerytury w niepełnym wymiarze?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dla nabycia prawa do emerytury w niepełnym wymiarze, zgodnie z art. 28 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, nie wystarcza samo pozostawanie w stosunku pracy. Konieczne jest również pobieranie wynagrodzenia za pracę w momencie ukończenia 65 lat. Pracownik sezonowy, który ukończył 65 lat w okresie przerwy w pracy, nie otrzymywał wówczas wynagrodzenia, co oznacza, że nie spełnił wymogu pozostawania w zatrudnieniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca, pracownik sezonowy (palacz c.o.), ukończył 65 lat w dniu 25 czerwca 1986 r. W tym czasie trwała przerwa w sezonie grzewczym, w związku z czym nie wykonywał pracy i nie otrzymywał wynagrodzenia, choć pozostawał w stosunku pracy. Organ rentowy odmówił mu emerytury w niepełnym wymiarze, uznając, że nie spełnił warunku ukończenia 65 lat w okresie zatrudnienia. Sąd Wojewódzki przyznał mu prawo do emerytury, interpretując przerwy sezonowe jako okresy zatrudnienia. Minister Pracy i Polityki Socjalnej wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Szymańska.Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca), W. Myga. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Józefa B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o emeryturę na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy i Polityki Socjalnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 20 lipca 1987 r.:uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w R. z dnia 8 maja 1987 r. Uzasadnienie faktyczneOrgan rentowy decyzją z dnia 8 maja 1987 r. odmówił wnioskodawcy emerytury w niepełnym wymiarze, ponieważ wnioskodawca 65 lat ukończył w czasie, kiedy nie pozostawał w zatrudnieniu. W wyniku odwołania wnioskodawcy Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury w niepełnym wymiarze od dnia 1 maja 1987 r., tj. od ustania zatrudnienia. Rozstrzygnięcie Sąd oparł na następujących ustaleniach oraz wynikających wnioskach. Wnioskodawca ukończył 65 lat dnia 25 czerwca 1986 r. Wnioskodawca od dnia 5 października 1974 r. do chwili obecnej pracuje w charakterze pracownika sezonowego, tj. jako palacz c.o., przy czym sezon trwa od dnia 15 października do 15 kwietnia roku następnego. Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) pracownik, który nie osiągnął okresu zatrudnienia określonego w art. 26 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy emerytalnej z 1982 r., może przejść na emeryturę w niepełnym wymiarze na następujących warunkach: mężczyzna jeżeli osiągnął wiek 65 lat w okresie zatrudnienia lub w okresie równorzędnym z okresem zatrudnienia oraz ma okres zatrudnienia wynoszący łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresu zatrudnienia co najmniej 20 lat. Zdaniem Sądu, przerwy w sezonie grzewczym nie mogą być potraktowane jako przerwy w zatrudnieniu wnioskodawcy. Wobec tego wnioskodawca, który 65 lat kończył 25 czerwca 1986 r. pozostawał w tym czasie w zatrudnieniu, jakkolwiek był to okres przerwy w sezonie grzewczym. Tym samym wnioskodawca spełnił wymagania przewidziane w art. 28 ust. 2 ustawy emerytalnej z 1982 r. Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Pracy i Polityki Socjalnej, zarzucając rażące naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Skarżący wnosił o uchylenie wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawcy od decyzji organu rentowego. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 28 nabycie prawa do emerytury w niepełnym wymiarze zostało uzależnione m.in. od stwierdzenia, że mężczyzna osiągnął wiek 65 lat w czasie zatrudnienia lub w okresie równorzędnym z okresem zatrudnienia. Wnioskodawca osiągnął wiek 65 lat dnia 25 maja 1986 r.; w tym czasie z uwagi na charakter pracy sezonowej (palacz c.o.) nie wykonywał wynikających z umowy o pracę obowiązków. Zachodzi zatem pytanie, czy w razie wykonywania przez pracownika pracy w charakterze sezonowym przerwy w wykonywaniu tej pracy mogą być uznane za okresy zatrudnienia w rozumieniu art. 28 ustawy emerytalnej z 1982 r. W okresie wspomnianych przerw w pracy pracownik pozostaje w stosunku pracy, ale nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę. Fakt ten potwierdzają zaświadczenia wnioskodawcy o jego zarobkach, znajdujące się w aktach rentowych, z których wynika, że wnioskodawca w okresie wiosennym i letnim nie otrzymywał wynagrodzenia za pracę, gdyż w tych okresach nie świadczył pracy. Ustawowe określenie dla celów emerytalno-rentowych pojęcia "okresu zatrudnienia" zawiera art. 11 ust. 1 ustawy emerytalnej z 1982 r., stosownie do którego przez to określenie rozumieć należy okresy pozostawania w stosunku pracy, w czasie których pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłek z ubezpieczenia społecznego przewidziane w tym przepisie. W świetle powołanego przepisu dla nabycia uprawnień emerytalno-rentowych nie wystarcza samo pozostawanie pracownika w stosunku pracy, lecz ponadto musi być spełniona dodatkowa przesłanka, jaką jest pobieranie przez pracownika wynagrodzenia za pracę. W sprawie jest niesporne, że wnioskodawca ukończył 65 lat w dniu 25 czerwca 1986 r., jak również, że w tym okresie - jako pracownik sezonowy - nie pracował, w związku z czym nie otrzymywał wynagrodzenia za pracę, jakkolwiek w tym czasie pozostawał w stosunku pracy. W tych warunkach nie zostały spełnione wymagania przewidziane w art. 28 ustawy emerytalnej z 1982 r., jakim jest pozostawanie w zatrudnieniu w dacie ukończenia przez pracownika 65 lat. Wnioskodawca bowiem w dacie ukończenia 65 lat pozostawał - jako pracownik sezonowy - w stosunku pracy, ale nie pozostawał w zatrudnieniu, jak tego wymaga wymieniony art. 28. Odmienne w tym przedmiocie stanowisko Sądu jest błędne. W związku z powyższym należy przyjąć, że emerytura w niepełnym wymiarze nie przysługuje pracownikowi zatrudnionemu sezonowo, który 65 lat ukończył w okresie, w którym nie wykonywał pracy sezonowej (art. 28 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznając zarzuty rewizji nadzwyczajnej orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III UK 27/07 2007-09-14Czy okresy pracy w szczególnych warunkach, wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku tylko w niektórych miesiącach roku, mogą być wliczane do okresów pracy uzasadniających prawo d…
- I USK 26/21 2021-01-26Czy okres pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, ale tylko w niektórych miesiącach roku, może być zaliczony do okresów pracy w szczególnych warunkach uzasadniających prawo do emerytury w niższym wieku?
- III UK 131/14 2015-03-05Czy okres zwolnienia od pracy w celu pełnienia funkcji związkowej, w którym pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, może być zaliczony do okresu pracy w szczególnych warunkach, wymaganego do nabycia prawa do emerytur…
- III UZP 34/87 1987-10-16Czy pracownik, który po zaprzestaniu wykonywania zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy podjął zatrudnienie w połowie wymiaru czasu pracy, ma prawo do ponownego ustalenia podstawy wymiaru emerytury, gdy między tymi z…
- II UZP 20/96 1996-10-24Czy ukończenie wieku emerytalnego w okresie prowadzenia działalności gospodarczej, z tytułu której były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne, daje prawo do przyznania emerytury w niepełnym wymiarze na podstawie ar…
Powołane przepisy
art. 28 ust. 2art. 26 ust. 1art. 28art. 11 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.