III ARN 2/87
WyrokSąd Najwyższy1987-09-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powołanie nieobowiązującego zarządzenia o podatkowych normach szacunkowych przez organ podatkowy, które zostało uznane przez sąd administracyjny za naruszenie prawa materialnego, stanowi podstawę do uchylenia decyzji podatkowej, jeśli należności musiały być ustalone w drodze szacunkowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że powołanie nieobowiązującego zarządzenia o podatkowych normach szacunkowych nie stanowiło naruszenia prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji podatkowej. Brak obowiązujących norm szacunkowych nie zwalniał organów od oceny prawidłowości dokonania szacunku, zwłaszcza gdy podatnik nie kwestionował przyjętego zysku netto, a normy pomocniczo stosowano do czasu wejścia w życie nowego zarządzenia. Sąd administracyjny nie wskazał alternatywnego sposobu wydania decyzji w istniejącym stanie prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Podatkowej Komisji Odwoławczej w przedmiocie wymiaru podatków obrotowego i dochodowego za rok 1982. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów podatkowych, powołując się na naruszenie prawa materialnego przez użycie nieobowiązującego zarządzenia o podatkowych normach szacunkowych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Podatkowej Komisji Odwoławczej (...) w przedmiocie wymiaru podatków obrotowego i dochodowego za rok 1982 na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 18 lipca 1986 r. SA/Po 326/86uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Poznaniu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneTrafnie wywiedziono w rewizji, że powołanie w zaskarżonej decyzji nieobowiązującego zarządzenia o podatkowych normach szacunkowych bezpodstawnie uznane zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny za naruszenie prawa materialnego i to prowadzące do uchylenia decyzji organów obu instancji w sposób zagrażający dopuszczalności ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego skarżącego.Jeśli bowiem - co bezsporne - należności te musiały być ustalone w okolicznościach sprawy w drodze szacunkowej, to brak w okresie objętym decyzją norm ustalania podstawy obliczenia podatków określonych przez Ministra Finansów nie zwalniał od oceny prawidłowości dokonania tego szacunku.Było to tym bardziej wskazane, gdy się zważy, że skarżący sam nie kwestionował przyjętego średniego zysku netto na 12 procent, zaś normy szacunkowe stosowane były nadal pomocniczo do czasu wejścia w życie kolejnego zarządzenia Ministra Finansów nr 45 z dnia 30 czerwca 1983 r. w sprawie podstawowych norm szacunkowych (Dz. Urz. MF nr 9 poz. 84/, a ustalenie obrotów skarżącego uznane zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny za w pełni uzasadnione.Równocześnie Sąd ten - poza powołaniem się na przepisy ustawowe - nie wskazał w jaki - odmienny od dotychczas przyjętego w zaskarżonych decyzjach - sposób miałyby być wydane ponowne decyzje w przedmiocie wymiaru obu podatków w takim stanie prawnym jak stwierdzony przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Powiązane orzeczenia
- III RN 72/98 1999-02-03Czy decyzja organu skarbowego określająca wysokość zobowiązania podatkowego, która zawiera sformułowanie o „dodatkowym przypisie podatku”, może być uznana za wydaną bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, j…
- III ARN 21/90 1990-11-10Czy organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie przedstawionych przez podatnika zeznań i rachunków uznanych za wiarygodne, dokonuje "szacunku" w rozumieniu art. 11 ustawy o zobowiązaniach po…
- III ARN 8/83 1983-06-27Czy rozpoznanie odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego przez organ odwoławczy po upływie 5-letniego terminu przedawnienia prawa do dokonania wymiaru podatku, stanowi podstawę do uchylenia tej…
- III RN 111/97 1998-01-21Czy organ podatkowy, stosując art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, może szacunkowo ustalić dochody podatnika, jeśli nie wykaże konkretnych nadużyć wynikających z powiązań gospodarczych między kontrahenta…
- III ARN 14/90 1990-11-10Czy organ podatkowy może pominąć kwoty z ksiąg podatkowych, których nie da się odczytać w drodze badań grafologicznych, przy ustalaniu podstawy wymiaru podatku, jeśli podatnik dopuścił się fałszerstwa ksiąg?
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.