III AZP 12/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Marmaj.Sędziowie SN: H. Ciepła, M. Zakrzewska (spr.).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 18 stycznia 1988 r. nr (…) w przedmiocie przyjęcia D.M. na I rok studiów farmaceutycznych po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 21 września 1988 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 czerwca 1988 r. sygn. akt I SA 343/88 do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy Uczelniana Komisja Rekrutacyjna, rozpoznając odwołanie od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Lekarskiego odmawiającej przyjęcia na I rok studiów medycznych, może wydać decyzję o przyjęciu na I rok studiów Wydziału Farmacji bez jakiejkolwiek decyzji w tym zakresie Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Farmacji?"podjął następującą uchwałę:Uczelniana komisja rekrutacyjna nie może przy rozpoznawaniu odwołania od decyzji komisji rekrutacyjnej określonego wydziału wydać decyzji, należącej do właściwości komisji rekrutacyjnej innego wydziału.Uzasadnienie faktyczneD.M. złożyła w lipcu 1986 r. egzamin wstępny na pierwszy rok studiów Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w G. i uzyskała 97 punktów, tj. ilość punktów wystarczającą do zakwalifikowania na pierwszy rok studiów mężczyzn, bowiem zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 21 grudnia 1985 r. w sprawie określania limitów przyjęć i zakresu egzaminu wstępnego na pierwszy rok studiów oraz zasad przyznawania punktów dodatkowych w akademiach medycznych w roku akademickim 1986/87 przewidywało dla kobiet większą ilość punktów.Decyzją z dnia 14 lipca 1986 r. Komisją Rekrutacyjna Wydziału Lekarskiego odmówiła przyjęcia D.M. na studia w Wydziale Lekarskim.Uczelniana Komisja Rekrutacyjna, do której Dorota M. wniosła odwołanie, decyzją z dnia 1 sierpnia 1986 r., nie zajmując stanowiska co do zasadności odwołania, zakwalifikowała skarżącą na pierwszy rok studiów na wydziale Farmaceutycznym Akademii Medycznej w G.D.M. studia farmaceutyczne podjęła, lecz po ogłoszeniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 marca 1987 r. uznającego zróżnicowanie wymagań w stosunku do kobiet i mężczyzn, ubiegających się o przyjęcie na pierwszy rok studiów wydziałów lekarskich, za naruszające art. 84 ustawy z 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym i art. 67 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji PRL, pismem z dnia 19 maja 1987 r. zwróciła się do Rektora Akademii Medycznej w G. o przyjęciu jej na studia Wydziału Lekarskiego.Decyzją z dnia 29 czerwca 1987 r. Uczelniana Komisja Odwoławcza odmówiła przyjęcia skarżącej na studia Wydziału Lekarskiego i decyzję tę utrzymał w mocy Minister Zdrowia i Opieki Społecznej.Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 1987 r. stwierdził nieważność decyzji Ministra i poprzedzającej ją decyzji uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej AM w G. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Zdrowia i Opieki Społecznej decyzją z dnia 18 stycznia 1988 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Uczelnianej Komisji Odwoławczej Akademii Medycznej w G. z dnia 1 sierpnia 1986 r.Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi wniesionej przez D.M. dostrzegł zagadnienie prawne, budzące poważne wątpliwości, które sformułował w przytoczonym w sentencji uchwały pytaniu prawnym, przedstawionym Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 § 1 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Decyzje wydziałowych i uczelnianych komisji rekrutacyjnych są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. i mają do nich zastosowanie przepisy k.p.a.Wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że od decyzji wydanej przez wydziałową komisję rekrutacyjną, jako organ I instancji, służy odwołanie do uczelnianej komisji rekrutacyjnej pełniącej funkcję organu odwoławczego.Przedmiotem postępowania organów obu instancji jest ta sama sprawa administracyjna.Artykuł 127 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy jest właściwy do rozpatrzenia odwołania, natomiast do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji uprawnione są określone w prawie materialnym organy, właściwe do wydania decyzji ze względu na przedmiot sprawy.Sposób załatwienia sprawy przez organ odwoławczy normuje art. 138 k.p.a.Żaden przepis k.p.a. nie upoważnia organu odwoławczego do wykraczania poza przedmiot sprawy, od której wniesione zostało odwołanie, i do rozstrzygania innej sprawy, co do której organ I instancji nie zajął jeszcze stanowiska.Odmienny pogląd godziłby w zasadę dwuinstancyjności, bowiem od decyzji organu odwoławczego nie służy odwołanie, wskutek czego decyzje tego organu mają charakter ostatecznych - art. 16 § 1 k.p.a.W świetle przytoczonych przepisów uczelniana komisja rekrutacyjna, działająca jako organ odwoławczy od decyzji określonej wydziałowej komisji rekrutacyjnej, nie jest kompetentna do rozstrzygania sprawy, niebędącej przedmiotem odwołania, należącej do właściwości rzeczowej innej wydziałowej komisji rekrutacyjnej i przez tę komisję nierozpoznanej.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.