III CRN 94/88
PostanowienieSąd Najwyższy1988-06-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna w odniesieniu do prawomocnego postanowienia orzekającego przysposobienie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna w odniesieniu do prawomocnego postanowienia orzekającego przysposobienie. Wykładnia art. 125¹ k.r.o. nie może być rozszerzająca, a jego hipoteza nie obejmuje uchylenia orzeczenia o przysposobieniu w następstwie skargi o wznowienie, lecz jedynie rozwiązanie stosunku przysposobienia. Skarga o wznowienie realizuje inny cel i dotyczy wszelkich prawomocnych orzeczeń, chyba że ustawa wyraźnie wyłącza jej dopuszczalność.Stan faktyczny
Prawomocnym postanowieniem orzeczono przysposobienie małoletniej M. B. przez małżonków K. Wnioskodawcy wnieśli o wznowienie postępowania, twierdząc, że dowiedzieli się o wadach wrodzonych dziecka po przysposobieniu. Sąd Rejonowy wznowił postępowanie, a następnie umorzył je w związku z cofnięciem wniosku o przysposobienie. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie o przysposobienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN B. Bladowski (spr.).Sędziowie SN: J. Niejadlik, J. Suchecki.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 1988 r. na rozprawie sprawy z wniosku K. i E. małż. K. o wznowienie postępowania w sprawie o przysposobienie małol. M. B. na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości, (...) od postanowień Sądu Rejonowego w P. z dnia 17 września 1987 r., sygn. akt (…), postanawia:oddalić rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym postanowieniem z dnia 23 grudnia 1986 r., sygn. akt (…), orzeczone zostało przysposobienie (tzw. anonimowe małoletniej M. B., ur. (...), przez K. i E. małżonków K.Na skutek skargi wnioskodawców o wznowienie, w uzasadnieniu której twierdzono, że dziecko nie rozwija się prawidłowo zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym, z powodu porażenia mózgowego i małogłowia, przy czym o tych wadach wrodzonych dowiedzieli się oni na podstawie badań specjalistycznych przeprowadzonych w Klinice Akademii Medycznej w Ł. dnia 7 lipca 1987 r. natomiast przed przysposobieniem zapewnieni zostali przez ordynatora szpitala, w którym dziecko przebywało, że jest w pełni sprawne fizycznie i psychicznie, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 17 września 1987 r., sygn. akt (...), wznowił postępowanie, po czym - w związku z cofnięciem wniosku o przysposobienie - umorzył to postępowanie.Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej, zarzucając rażące naruszenie art. 411 w zw. z art. 524 § 1 k.p.c. oraz art. 1251. k.r.o. wniósł o uchylenie powyższych postanowień, które uprawomocniły się, i oddalenie skargi o wznowienie. Skarżący nie kwestionuje istnienia przesłanki wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c., natomiast reprezentuje pogląd, że ze względu na charakter przysposobienia orzeczonego w tej sprawie niedopuszczalne było wznowienie postępowania w rozumieniu art. 1251 k.r.o.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przytoczona wyżej rozszerzająca wykładnia art. 1251 k.r.o. nie jest uzasadniona. Zakres tego przepisu jest jasno określony, jego hipoteza nie odnosi się do uchylenia orzeczenia o przysposobieniu w następstwie skargi o wznowienie, a jedynie do rozwiązania stosunku przysposobienia powstałego na podstawie orzeczenia Sądu Opiekuńczego. Skarga o wznowienie realizuje zupełnie inny cel, dotyczy przy tym - z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie - wszelkich prawomocnych orzeczeń. Wyłączenie dopuszczalności skargi musi być wyraźne. Tak więc skarga ta wyłączona została w przepisach art. 400 i 417 § 4 k.p.c. w stosunku do wyroku ustalającego nieistnienie małżeństwa, orzekającego unieważnienie małżeństwa albo rozwód, jeżeli choćby jedna ze stron po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia zawarła związek małżeński. Brak natomiast podobnej normy, wyłączającej skargę o wznowienie od postanowienia orzekającego przysposobienie.Zwrócić tu należy uwagę, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 lutego 1980 r., sygn. akt III CRN 181/79 (OSNCP 1980, poz. 193) - w analogicznej sytuacji prawnej stwierdził, że zakaz z art. 125 § 2 k.r.o., iż niedopuszczalne jest rozwiązanie stosunku przysposobienia po śmierci przysposobionego lub przysposabiającego nie odnosi się do uchylenia orzeczenia o przysposobieniu w następstwie skargi o wznowienie, zwracając m.in. uwagę, że instytucja wznowienia postępowania realizuje zupełnie inny cel niż rozwiązanie przysposobienia orzeczonego niewadliwym postanowieniem Sądu, poddaje bowiem zaskarżeniu prawomocne orzeczenie od początku wadliwe.Z powyższych względów i na podstawie art. 421 § 1 k.p.c. postanowiono, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CNP 3/24 2024-03-26Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego w przedmiocie odmowy rozpoznania skargi o stwierdzenie niezgodności prawomocnego wyroku z prawem jest dopuszczalna?
- I CZ 23/11 2011-04-20Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna od postanowienia sądu oddalającego zażalenie na postanowienie przewodniczącego w przedmiocie zwrotu pozwu?
- IV CZ 17/78 1978-02-22Czy dopuszczalna jest skarga o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy pozwany, nie kwestionując wyroku oddalającego powództwo, kwestionuje jedynie część motywów wyroku jako dla niego niekorzystne?
- I UZ 12/11 2011-06-27Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem jest dopuszczalna, jeśli nie opiera się na podstawie z art. 401(1) k.p.c.?
- I UZ 37/16 2016-12-15Czy prawomocne odrzucenie skargi o wznowienie postępowania stanowi przeszkodę do ponownego żądania wznowienia postępowania w tej samej sprawie?
Powołane przepisy
art. 411art. 524 § 1 KPCart. 1251art. 403 § 2 KPCart. 1251 KROart. 400art. 125 § 2 KROart. 421 § 1 KPC§ 1§ 2§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.