III UZP 17/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Szymańska.Sędziowie SN: J. Bała (sprawozdawca), B. Błachowska.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej, W. Sztejn, w sprawie z wniosku Jerzego B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o dodatek do emerytury z tytułu pracy naukowej po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postanowieniem z dnia 18 maja 1988 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy okres pracy na stanowisku starszego kustosza i kustosza muzealnego zalicza się do stażu pracy uprawniającego do dodatku z tytułu pracy naukowej?"podjął następującą uchwałę:Okres pracy na stanowisku kustosza i starszego kustosza muzealnego, zatrudnionego w muzeum uprawnionym w myśl przepisów o instytutach naukowo-badawczych do zatrudnienia pracowników naukowo-badawczych, zalicza się do stażu pracy uprawniającego do dodatków do emerytur i rent z tytułu pracy naukowo-dydaktycznej. Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia 9 stycznia 1988 r. odmówił Jerzemu B., ur. dnia 15 sierpnia 1922 r., przyznania do emerytury dodatku z tytułu pracy naukowej, podając w uzasadnieniu, że wnioskodawca nie przepracował wymaganych 15 lat na stanowiskach uprawniających do takiego dodatku, lecz jedynie 2 lata i 9 miesięcy w okresie od dnia 1 stycznia 1985 r. do dnia 30 września 1987 r. na stanowisku docenta. W odwołaniu do Sądu wnioskodawca domagał się zmiany powyższej decyzji i uwzględnienia wniosku zarzucając, że w muzeach polskich był zatrudniony od 1950 r., w tym na stanowiskach kustosza i starszego kustosza, a zatem na stanowiskach uprawniających do przyznania dochodzonego dodatku. Rozpoznając odwołanie wnioskodawcy Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przedstawione na wstępie zagadnienie prawne jako budzące poważne wątpliwości. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Prawo do dodatków do emerytur i rent z tytułu pracy naukowo-dydaktycznej zostało uregulowane w art. 158 ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (jedn. tekst: Dz. U. z 1985 r. Nr 42, poz. 201), w art. 60 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. Nr 35, poz. 170) oraz w rozporządzeniu Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 15 października 1984 r. w sprawie dodatków do emerytur i rent z tytułu pracy naukowo-dydaktycznej (Dz. U. Nr 51, poz. 266) wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 158 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia do okresu pracy naukowo-dydaktycznej zalicza się odpowiednio okresy w innych jednostkach organizacyjnych, uprawnionych w myśl przepisów o instytutach naukowo-badawczych do zatrudniania pracowników naukowo-badawczych na stanowiskach uprawniających do dodatku, z tym że do 15% dodatku zalicza się tylko okresy wykonywania pracy na stanowiskach uprawniających do 15% dodatku z tytułu pracy naukowej.Muzea stanowią niewątpliwie także "inne jednostki organizacyjne", o jakich mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, skoro w myśl art. 33 ust. 1, 2 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych mogą być uprawnione do zatrudniania pracowników naukowo-badawczych. Z § 1 statutu Muzeum (...) w K., w którym wnioskodawca był zatrudniony w latach 1963-1987, wynika, że Muzeum to jest instytucją naukowo-badawczą i kulturalno-oświatową. W myśl zaś § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 1952 r. w sprawie zatrudniania pracowników nauki w niektórych muzeach (Dz. U. Nr 17, poz. 103) Muzeum (...) w K. było uprawnione do zatrudniania pracowników naukowych. W tej sytuacji rozważenia wymaga, czy praca w muzeum stanowiącym jednostkę organizacyjną, o jakiej mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 15 października 1984 r., na stanowisku starszego kustosza lub kustosza podlega zaliczeniu do okresu pracy naukowo-dydaktycznej przewidzianej w tym przepisie. Stanowisko starszego kustosza oraz kustosza nie zostało wymienione wprost w ustawie z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych ani też w rozporządzeniu Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 15 października 1984 r. w sprawie dodatków do emerytur i rent z tytułu pracy naukowo-dydaktycznej. W myśl bowiem art. 35 i 36 ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych pracownikiem naukowym jest osoba zatrudniona na stanowisku: profesora, docenta, adiunkta, starszego asystenta, asystenta, asystenta stażysty, starszego kustosza dyplomowanego lub starszego dokumentalisty dyplomowanego, kustosza dyplomowanego lub dokumentalisty dyplomowanego, adiunkta bibliotecznego lub adiunkta dokumentacji naukowej oraz asystenta bibliotecznego lub asystenta dokumentacji naukowej. Nie można jednak pominąć, że jeżeli chodzi o pracowników naukowych jednostek organizacyjnych, jakimi są muzea uprawnione w myśl przepisów o instytutach naukowo-badawczych, to w świetle art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych artykuły 35, 36 oraz 60 tej ustawy stosuje się odpowiednio. Podobnego określenia użyto w § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 15 października 1984 r., w którym jest mowa o odpowiednim zaliczeniu okresów pracy w innych jednostkach organizacyjnych na stanowiskach uprawniających do tego dodatku. "Odpowiednie" stosowanie do pracowników tych jednostek organizacyjnych artykułów 35 i 36 określających stanowiska pracowników naukowych nie wyklucza zatem zaliczenia do tych stanowisk również stanowiska starszego kustosza oraz kustosza. Za tym poglądem przemawiają wysokie wymagania kwalifikacyjne dla tych stanowisk określone w tabeli stanowisk i kwalifikacji zawodowych pracowników zatrudnionych w muzeach oraz ośrodkach badań i dokumentacji zabytków, stanowiącej załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 14 listopada 1985 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych, zasad i trybu stwierdzania kwalifikacji oraz dokonywania ocen kwalifikacyjnych uprawniających do zajmowania określonych stanowisk w instytucjach i placówkach upowszechniania kultury (Dz. U. Nr 56, poz. 291), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 23 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1984 r. o upowszechnianiu kultury oraz o prawach i obowiązkach pracowników upowszechniania kultury (Dz. U. Nr 26, poz. 129), które nie odbiegają od wymagań kwalifikacyjnych przewidzianych dla pracowników naukowo-dydaktycznych na stanowiskach adiunkta i niższych, określonych w art. 136-143 ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym. W myśl bowiem powyższej tabeli na stanowisku starszego kustosza wymagany jest stopień doktora albo studium podyplomowe i dorobek pracy naukowej, a na stanowisku kustosza przynajmniej wyższe studia specjalistyczne. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. rozstrzygnął jak w sentencji uchwały przedstawione przez Sąd Wojewódzki zagadnienie prawne.