I ZB 47/22

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-04-19

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca przeprowadzenie postępowania, wynikająca z konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z Konstytucją, stanowi podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie, uznając, że konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z Konstytucją stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą przeprowadzenie postępowania. Wykładnia art. 22 § 1 k.p.k. powinna być dokonywana z uwzględnieniem reguły lege non distinguente, co oznacza, że pojęcie przeszkody nie powinno być zawężane jedynie do przeszkód natury faktycznej.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego. Wcześniej, w innej sprawie, Sąd Najwyższy przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawne dotyczące zgodności przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z Konstytucją. Z uwagi na konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

I ZB 47/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie sędziego T. M. , w przedmiocie rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 19 kwietnia 2023 r., z urzędu, kwestii zawieszenia postępowania, na podstawie art. 22 § 1 k.p.k., postanowił: zawiesić postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZB 11/23, na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytania prawne: „1. Czy art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1904 ze zm.) w części obejmującej wyraz „wyłącznej”, jest zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?. 2. Czy art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w części obejmującej wyrazy „okoliczności towarzyszących jego powołaniu i”, jest I ZB 47/22 2 zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?. 3. Czy art. 29 § 5 w związku z art. 29 § 15 oraz z art. 29 § 18 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim dopuszczalne jest wyłączenie sędziego z powodu jakiejkolwiek okoliczności odnoszącej się do procedury powołania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?”. Ponadto, na podstawie art. 42 pkt 4 i art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym zgłosił udział Sądu Najwyższego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętym niniejszymi pytaniami prawnymi oraz jako przedstawiciela Sądu Najwyższego wyznacza sędziego Sądu Najwyższego Kamila Zaradkiewicza, a na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. zawiesił postępowanie przed Sądem Najwyższym. Rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego zadanego na gruncie sprawy I ZB 11/23, dotyczącej – tak jak niniejsza sprawa – rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego na podstawie unormowań, których kontrolę zgodności z Konstytucją RP ma przeprowadzić Trybunał Konstytucyjny, implikuje stwierdzenie długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie postępowania, zważywszy na potrzebę zapewnienia jednolitości orzecznictwa zgodnego z ustawą zasadniczą i wobec konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, które – jak wskazuje dotychczasowa praktyka orzecznicza Trybunału – liczone jest co najmniej w miesiącach. Trzeba ponadto zauważyć, że w innej sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZB 52/22, przekazał do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Sądu Najwyższego zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy: „czy z art. 29 § 5 I ZB 47/22 3 ustawy o Sądzie Najwyższym wynika, że do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy konieczne jest spełnienie się kumulatywnie wszystkich opisanych w nim przesłanek, w świetle których sędzia Sądu Najwyższego nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności, czy też do stwierdzenia takiego stanu wystarczające jest w konkretnych okolicznościach sprawy wystąpienie tylko jednej z tych przesłanek? Warto zaznaczyć, że w nauce prawa kwestionowane jest wcześniejsze stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w postanowieniu SN z 19 października 2010 r., WZ 45/10 (KZS 2012/6 z glosą H. Gajewskiej-Kraczkowskiej, OSP 2012/5, s. 331–332), zgodnie z którym powody zawieszenia postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. mają mieć jedynie charakter przeszkody natury faktycznej (zob. J. Kosonoga, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1-166, red. R.A. Stefański, S. Zabłocki, teza 53 do art. 22 k.p.k.). Podstawy do takiego rozróżnienia i w konsekwencji zawężenia pojęcia przeszkody nie stwarza treść przepisu art. 22 § 1 k.p.k., którego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem reguły lege non distinguente. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 22 § 1 KPKart. 193art. 33 ust. 3art. 29 § 4art. 179art. 144 ust. 3art. 29 § 5art. 29 § 15art. 29 § 18art. 42 pkt 4art. 43 ust. 2art. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy