I ZB 90/23
PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2025-12-10
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania, uzasadniającą jego zawieszenie na podstawie art. 22 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uznał, że wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania, co uzasadnia jego zawieszenie na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. Powyższa wykładnia wynika z potrzeby zapewnienia jednolitej wykładni przepisów unijnych oraz stwierdzenia zgodności przepisów krajowych z ustawą zasadniczą.Stan faktyczny
Obrońca sędziego Sądu Apelacyjnego złożył wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego oraz o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, z urzędu rozważył kwestię zawieszenia postępowania. Wcześniej, Sąd Najwyższy postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r. (sygn. akt I ZB 11/23) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawne dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym regulujących kwestie wyłączenia sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
I ZB 90/23
POSTANOWIENIE
Dnia 10 grudnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie z wniosku obrońcy X. Y. – sędziego Sądu Apelacyjnego w […]
o zbadanie wymogów niezawisłości oraz wyłączenie sędziego Tomasza
Demendeckiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZSK 19/23
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2025 r.
z urzędu, kwestii zawieszenia postępowania
na podstawie art. 22 § 1 k.p.k.
postanowił
zawiesić postępowanie.
UZASADNIENIE
Obrońca obwinionego X. Y., sędziego Sądu Apelacyjnego w […], złożył 29
listopada 2025 r. wniosek o zbadanie spełnienia przesłanek określonych w art. 29 §
5 pkt ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przez sędziego SN
Tomasza Demendeckiego oraz wyłączenie go od rozpozna sprawy o sygn. akt I
ZSK 19/23.
Przedmiotowe postępowanie należało jednak w oparciu o treść art. 22 § 1
k.p.k. zawiesić. Zgodnie z tym bowiem przepisem, postępowanie zawiesza się na
czas trwania przeszkody, jeśli m. in. zachodzi długotrwała przeszkoda
uniemożliwiająca prowadzenie postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
przyjmuje się natomiast, że powyższe kryterium spełnia także wszczęcie procedur
I ZB 90/23 2
związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału
Konstytucyjnego lub z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej (zob. np. postanowienie SN z 14 kwietnia 2021 r., I NWW 12/21). Za
taką wykładnią przemawia w szczególności potrzeba zapewnienia jednolitej
wykładni przepisów unijnych, ale także stwierdzenia zgodności z ustawą
zasadniczą przepisów krajowych, które to względy determinowały niniejsze
rozstrzygnięcie w tej sprawie.
Sąd Najwyższy postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZB 11/23, na
postawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
(Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r.
o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z
2019 r., poz. 2393) przedstawił bowiem Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące
pytania prawne:
„1. Czy art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst
jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1904 ze zm.) w części obejmującej wyraz
„wyłącznej”, jest zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej?,
2. Czy art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w
części obejmującej wyrazy „okoliczności towarzyszących jego powołaniu i”, jest
zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej?,
3. Czy art. 29 § 5 w związku z art. 29 § 15 oraz z art. 29 § 18 ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim dopuszczalne jest
wyłączenie sędziego z powodu jakiejkolwiek okoliczności odnoszącej się do
procedury powołania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest zgodny z art. 179 w
związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?”.
Oczywistym jest, że wydanie w przyszłości przez Trybunał Konstytucyjny
orzeczenia może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o przedmiocie testu
niezawisłości i wyłączenia sędziego SN Tomasza Demendeckiego od rozpoznania
sprawy o sygn. akt I ZSK 19/23, w argumentacji którego kwestionuje się brak
spełnienia standardów niezawisłości i bezstronności, związanych z jego
I ZB 90/23 3
powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego oraz jego postępowanie po
powołaniu na to stanowisko.
Z tego względu, zawieszenie postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.k., jest
niezbędne do czasu zakończenia postępowania i wydania orzeczenia przez
Trybunał Konstytucyjny.
Wobec tego orzeczono jak wyżej.
[M. T.]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I ZB 38/22 2023-04-19Czy wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stanowi długotrwałą przeszkodę un…
- I ZB 79/25 2025-12-10Czy wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania, uzasadniającą jego zawieszenie na po…
- I ZB 50/22 2023-04-19Czy wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stanowi długotrwałą przeszkodę un…
- I ZB 28/22 2023-04-20Czy wszczęcie procedur związanych z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie pos…
- I ZB 47/22 2023-04-19Czy długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca przeprowadzenie postępowania, wynikająca z konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z Kons…
Powołane przepisy
art. 22 § 1 KPKart. 29 §
5art. 22 § 1
KPKart. 193art. 33 ust. 3art. 29 § 4art. 179art. 144 ust. 3art. 29 § 5art. 29 § 15art. 29 § 18art. 22 § 1 KK
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy