I ZB 90/23

PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2025-12-10

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania, uzasadniającą jego zawieszenie na podstawie art. 22 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uznał, że wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania, co uzasadnia jego zawieszenie na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. Powyższa wykładnia wynika z potrzeby zapewnienia jednolitej wykładni przepisów unijnych oraz stwierdzenia zgodności przepisów krajowych z ustawą zasadniczą.
Stan faktyczny
Obrońca sędziego Sądu Apelacyjnego złożył wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego oraz o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, z urzędu rozważył kwestię zawieszenia postępowania. Wcześniej, Sąd Najwyższy postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r. (sygn. akt I ZB 11/23) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawne dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym regulujących kwestie wyłączenia sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

I ZB 90/23 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie z wniosku obrońcy X. Y. – sędziego Sądu Apelacyjnego w […] o zbadanie wymogów niezawisłości oraz wyłączenie sędziego Tomasza Demendeckiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZSK 19/23 po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2025 r. z urzędu, kwestii zawieszenia postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. postanowił zawiesić postępowanie. UZASADNIENIE Obrońca obwinionego X. Y., sędziego Sądu Apelacyjnego w […], złożył 29 listopada 2025 r. wniosek o zbadanie spełnienia przesłanek określonych w art. 29 § 5 pkt ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przez sędziego SN Tomasza Demendeckiego oraz wyłączenie go od rozpozna sprawy o sygn. akt I ZSK 19/23. Przedmiotowe postępowanie należało jednak w oparciu o treść art. 22 § 1 k.p.k. zawiesić. Zgodnie z tym bowiem przepisem, postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody, jeśli m. in. zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się natomiast, że powyższe kryterium spełnia także wszczęcie procedur I ZB 90/23 2 związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. np. postanowienie SN z 14 kwietnia 2021 r., I NWW 12/21). Za taką wykładnią przemawia w szczególności potrzeba zapewnienia jednolitej wykładni przepisów unijnych, ale także stwierdzenia zgodności z ustawą zasadniczą przepisów krajowych, które to względy determinowały niniejsze rozstrzygnięcie w tej sprawie. Sąd Najwyższy postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZB 11/23, na postawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2393) przedstawił bowiem Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytania prawne: „1. Czy art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1904 ze zm.) w części obejmującej wyraz „wyłącznej”, jest zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?, 2. Czy art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w części obejmującej wyrazy „okoliczności towarzyszących jego powołaniu i”, jest zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?, 3. Czy art. 29 § 5 w związku z art. 29 § 15 oraz z art. 29 § 18 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim dopuszczalne jest wyłączenie sędziego z powodu jakiejkolwiek okoliczności odnoszącej się do procedury powołania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?”. Oczywistym jest, że wydanie w przyszłości przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o przedmiocie testu niezawisłości i wyłączenia sędziego SN Tomasza Demendeckiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZSK 19/23, w argumentacji którego kwestionuje się brak spełnienia standardów niezawisłości i bezstronności, związanych z jego I ZB 90/23 3 powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego oraz jego postępowanie po powołaniu na to stanowisko. Z tego względu, zawieszenie postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.k., jest niezbędne do czasu zakończenia postępowania i wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. Wobec tego orzeczono jak wyżej. [M. T.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 22 § 1 KPKart. 29 § 5art. 22 § 1 KPKart. 193art. 33 ust. 3art. 29 § 4art. 179art. 144 ust. 3art. 29 § 5art. 29 § 15art. 29 § 18art. 22 § 1 KK

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy