I ZI 38/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-05-22
Skład orzekający: Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy przeciwko tej samej osobie toczą się dwa postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, które dotyczą czynów pozostających w związku i kwalifikowanych z tych samych przepisów, należy połączyć te sprawy do wspólnego rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące łączenia spraw, uznał, że zasadne jest połączenie dwóch postępowań o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej przeciwko tej samej osobie. Połączenie wynika z łączności podmiotowej (ta sama osoba) i przedmiotowej (podobne czyny, te same przepisy), a także z względów ekonomii procesowej i celowości. Połączone sprawy powinny być rozpoznane pod sygnaturą postępowania wszczętego wcześniej.Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynęły dwa wnioski Instytutu Pamięci Narodowej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, X. Y. Oba wnioski dotyczyły podejrzenia popełnienia czynów z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o IPN. Sprawy zostały zarejestrowane pod sygnaturami I ZI 37/23 i I ZI 38/23.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy połączył sprawy o sygnaturach akt I ZI 38/23 i I ZI 37/23 do wspólnego rozpoznania pod sygnaturą I ZI 37/23 i zakreślił sprawę I ZI 38/23 jako załatwioną w inny sposób.Pełny tekst orzeczenia
I ZI 38/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 21 maja 2024 r. z urzędu w przedmiocie połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I ZI 38/23 ze sprawą o sygn. akt I ZI 37/23 na podstawie art. 33 § 1 k.p.k. i art. 34 § 2 k.p.k. w zw. z art. 55 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zw. z art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postanowił: 1. połączyć do wspólnego rozpoznania sprawy o sygnaturach akt: I ZI 38/23 oraz I ZI 37/23 i rozpoznać je pod wspólnym numerem I ZI 37/23; 2. sprawę I ZI 38/23 zakreślić jako załatwioną w inny sposób. UZASADNIENIE W dniu 15 marca 2019 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S., zarejestrowany pod sygn. akt I ZI 37/23 o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku wobec dostatecznie uzasadnionego podejrzenia dopuszczenia
I ZI 38/23 2 się przez wymienionego czynów z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. 2018, poz. 2032, dalej jako: ustawa o IPN). W dniu 3 czerwca 2019 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S., zarejestrowany pod sygn. akt I ZI 38/23 o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku wobec dostatecznie uzasadnionego podejrzenia dopuszczenia się przez wymienionego czynów z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o IPN. Sąd Najwyższy zważył co następuje: W ocenie Sądu Najwyższego w zaistniałej sytuacji procesowej zasadnym jest połączenie sprawy o sygn. akt I ZI 38/23 ze sprawą o sygn. akt I ZI 37/23. Wskazać bowiem należy, iż pomiędzy powyższymi postępowaniami zachodzi łączność podmiotowa, gdyż dotyczą one tej samej osoby, to jest sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 k.p.k. - stosowanym odpowiednio w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 45 ust. 5 ustawy o IPN - jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze. Wskazana w powyższym przepisie właściwość z łączności podmiotowej spraw, występuje wtedy, gdy elementem łączącym poszczególne postępowania jest podmiot odpowiadający za więcej niż jedno przestępstwo (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 33). Powyższa właściwość z łączności podmiotowej, znajdująca zastosowanie również w postępowaniu przygotowawczym (a tym samym w postępowaniu immunitetowym), ma miejsce w niniejszej sprawie. Zarówno bowiem w sprawie o sygn. akt I ZI 38/23, jak i w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I ZI 37/23, osobą
I ZI 38/23 3 objętą wnioskiem o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej jest sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. Połączenie wskazanych uprzednio spraw podyktowane jest również ekonomiką procesową, wyrażoną w art. 34 § 1 i 2 k.p.k. Zgodnie bowiem z powołaną regulacją, sprawy osób oskarżonych o czyny pozostające w związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie (§ 1), powinny być rozpoznane w jednym postępowaniu (§ 2). Powyższe jest tym bardziej zasadne w zaistniałej sytuacji procesowej, gdyż prowadzone postępowania dotyczą tej samej osoby. Potrzeba łącznego rozpoznania spraw dotyczących kilku przestępstw popełnionych przez tę samą osobę uzasadniona jest także względami celowości i ekonomii procesowej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1986 r., IV KZ 39/86, Lex nr 22029). Jednocześnie podkreślić należy występującą pomiędzy wymienionymi sprawami łączność przedmiotową, wynikającą z merytorycznej zbieżności obu postępowań. Dotyczą one bowiem czynów kwalifikowanych z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o IPN. Mając zatem na uwadze podmiotową i przedmiotową łączność spraw prowadzonych pod sygn. akt I ZI 38/23 oraz I ZI 37/23 - zważając na wspomniane uprzednio względy celowości oraz wymogi ekonomiki procesowej - uzasadnione jest połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania. Kierując się natomiast wyrażoną w art. 33 § 1 k.p.k. regułą wyprzedzania, tak połączone sprawy należy rozpoznać łącznie pod sygnaturą akt postępowania wszczętego wcześniej, tj. prowadzonego aktualnie pod sygn. akt I ZI 37/23. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [M. T.] [ms]
I ZI 38/23 4
Powiązane orzeczenia
- I ZI 46/22 2024-03-13Czy w przypadku, gdy wobec tej samej osoby toczą się dwa postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, należy je połączyć do wspólnego rozpoznania?
- I ZI 57/22 2024-03-13Czy w przypadku, gdy wobec tej samej osoby toczą się dwa postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, należy je połączyć do wspólnego rozpoznania?
- I ZI 31/23 2023-10-26Czy w przypadku wniosków o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej tej samej osoby, dotyczących czynów pozostających w związku, zasadne jest połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia…
- I ZI 60/24 2024-11-07Czy w sytuacji, gdy do Sądu Najwyższego wpłynęły dwa wnioski o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej tego samego sędziego, dotyczące czynów pozostających w związku, zasadne jest połączenie tych spra…
- II DO 24/20 2020-12-15Czy w sytuacji, gdy wobec tej samej osoby prowadzone są dwa odrębne postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, zachodzą podstawy do połączenia tych spraw do wspólnego rozpozna…
Powołane przepisy
art. 33 § 1 KPKart. 34 § 2 KPKart. 55 § 1art. 45 ust. 5art. 189 § 2 KKart. 231 § 1 kkart. 11 § 2 KKart. 2 ust. 1art. 3art. 33art. 34 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy