I ZI 46/22

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-03-13

Skład orzekający: Tomasz Demendecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy wobec tej samej osoby toczą się dwa postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, należy je połączyć do wspólnego rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, kierując się przepisami Kodeksu postępowania karnego dotyczącymi łączności spraw, uznał za zasadne połączenie dwóch postępowań o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego w stanie spoczynku do wspólnego rozpoznania. Połączenie jest uzasadnione łącznością podmiotową (ta sama osoba) i przedmiotową (podobne czyny), a także względami ekonomiki procesowej i celowości postępowania.
Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynęły dwa wnioski Instytutu Pamięci Narodowej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. Pierwszy wniosek został zarejestrowany pod sygnaturą akt I ZI 28/22, a drugi pod sygnaturą akt I ZI 46/22. Oba wnioski dotyczą tej samej osoby i kwalifikowane są z podobnych przepisów ustawy o IPN.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy połączył sprawę o sygnaturze akt I ZI 46/22 ze sprawą o sygnaturze akt I ZI 28/22 i tak połączone sprawy rozpoznał łącznie pod sygnaturą akt I ZI 28/22.

Pełny tekst orzeczenia

I ZI 46/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki w sprawie SSN w stanie spoczynku X. Y., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 13 marca 2024 r. z urzędu kwestii połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I ZI 46/22 ze sprawą o sygn. akt I ZI 28/22 na podstawie art. 33 § 1 k.p.k. i art. 34 § 2 k.p.k. w zw. z art. 55 § 1 w zw. z art. 10 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zw. z art. 128 u.s.p. postanowił: sprawę o sygnaturze akt I ZI 46/22 połączyć ze sprawą o sygnaturze akt I ZI 28/22 i tak połączone sprawy rozpoznać łącznie pod sygnaturą akt I ZI 28/22. UZASADNIENIE W dniu 30 marca 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Ł. z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt […], o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y.. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I ZI 28/22. W dniu 21 listopada 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi I ZI 46/22 2 Polskiemu w B. z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt […], o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I ZI 46/22. Sąd Najwyższy zważył co następuje: W ocenie Sądu Najwyższego w zaistniałej sytuacji procesowej zasadnym jest połączenie sprawy o sygn. akt I ZI 46/22 ze sprawą o sygn. akt I ZI 28/22. Wskazać bowiem należy, iż pomiędzy powyższymi postępowaniami zachodzi łączność podmiotowa, gdyż dotyczą one tej samej osoby, to jest SSN w stanie spoczynku X. Y. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 k.p.k. jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze. Wskazana w powyższym przepisie właściwość z łączności podmiotowej spraw, występuje wtedy, gdy elementem łączącym poszczególne postępowania jest podmiot odpowiadający za więcej niż jedno przestępstwo (zob. Dariusz Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, opublikowano: LEX/el. 2020). Powyższa właściwość z łączności podmiotowej, znajdująca zastosowanie również w postępowaniu przygotowawczym (a tym samym w postępowaniu immunitetowym), ma miejsce w niniejszej sprawie. Zarówno bowiem w sprawie o sygn. akt I ZI 46/22, jak i w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I ZI 28/22, osobą objętą wnioskiem o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej jest SSN w stanie spoczynku X. Y. Połączenie wskazanych uprzednio spraw podyktowane jest również ekonomiką procesową, wyrażoną w art. 34 § 1 i 2 k.p.k. Zgodnie bowiem z powołaną regulacją, sprawy osób oskarżonych o czyny pozostające w związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie (§ 1), powinny być rozpoznane w jednym postępowaniu (§ 2). Powyższe jest tym bardziej zasadne w zaistniałej sytuacji procesowej, gdyż I ZI 46/22 3 prowadzone postępowania dotyczą tej samej osoby. Potrzeba łącznego rozpoznania spraw dotyczących kilku przestępstw popełnionych przez tę samą osobę uzasadniona jest także względami celowości (postanowienie Sądu Najwyższego z 12 lutego 1986 r., IV KZ 39/86, LEX nr 22029), a nadto uwzględnia dyrektywę rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie, ograniczając jednocześnie koszty postępowania (zob. Ryszard A. Stefański (red.), Stanisław Zabłocki (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1-166, opublikowano: WKP 2017). Jednocześnie podkreślić należy występującą nadto pomiędzy wymienionymi sprawami łączność przedmiotową, wynikającą z merytorycznej zbieżności obu postępowań. Dotyczą one bowiem czynów kwalifikowanych z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Mając zatem na uwadze podmiotową i przedmiotową łączność spraw prowadzonych pod sygn. akt I ZI 46/22 i I ZI 28/22 – zważając na wspomniane uprzednio względy celowości oraz wymogi ekonomiki procesowej – uzasadnione jest połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania. Kierując się natomiast na wyrażoną w art. 33 § 1 k.p.k. regułą wyprzedzania, tak połączone sprawy należy rozpoznać łącznie pod sygnaturą akt postępowania wszczętego wcześniej, tj. prowadzonego aktualnie pod sygn. akt I ZI 28/22. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 33 § 1 KPKart. 34 § 2 KPKart. 55 § 1art. 10 § 1art. 128art. 34 § 1art. 1art. 2 ust. 1art. 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy