I ZI 60/26

PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-08-25

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą adwokatem ani radcą prawnym i nieuzupełniony zgodnie z wezwaniem, podlega odmowie przyjęcia?
Ratio decidendi
Wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, który nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu. Brak ten, jeśli nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie pomimo wezwania, skutkuje odmową przyjęcia wniosku.
Stan faktyczny
J.K. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego. Wniosek został skierowany do Sądu Rejonowego, a następnie przekazany do Sądu Najwyższego. Przewodniczący Izby Odpowiedzialności Zawodowej wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, w tym sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub radcę prawnego. Wnioskodawca nie uzupełnił braków w wyznaczonym terminie. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego z powodu niespełnienia warunków formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

I ZI 60/26 ZARZĄDZENIE Dnia 25 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska Na podstawie art. 80 § 2b i 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 13 k.p.k. oraz art. 120 § 2 k.p.k., odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w K. X.Y. złożonego przez J.K., albowiem wnioskodawca pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych nie uzupełnił ich we wskazanym terminie, a więc nie odpowiada on warunkom formalnym i nie jest możliwe nadanie mu dalszego biegu. UZASADNIENIE J.K. wnioskiem z dnia 2 czerwca 2026 r. (pierwotnie skierowanym do Sądu Rejonowego […] wraz z prywatnym aktem oskarżenia (k.3-4)) wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego – X.Y. za czyn z art. 212 § 1 k.k. Pełniący obowiązki Przewodniczącego I Wydziału Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego – Przewodniczący II Wydziału tej Izby zarządzeniem z dnia 3 lipca 2026 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych pisma w postaci sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub radcę prawnego oraz przesłania aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony - w terminie 7 dni od daty wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. I ZI 60/26 2 Przesyłka pocztowa została osobiście odebrana przez wnioskodawcę w dniu 29 lipca 2026 r. (k. 20). Do dnia posiedzenia Sądu Najwyższego, wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku. Kwestę immunitetu sędziowskiego regulują przepisy art. 80 § 1 u.s.p., które zastrzegają, że sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Wobec tego, Sądowi Najwyższemu jako sądowi właściwemu na podstawie art. 27a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przysługuje uprawnienie do wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego oraz prokuratora do odpowiedzialności karnej. Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego pełnomocnikiem, natomiast art. 80 § 2b u.s.p. wskazuje, że jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie Postępowania Karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze zarządzenia, odmawia jego przyjęcia. Brzmienie powołanego przepisu nie nastręcza problemów interpretacyjnych i w sposób jednoznaczny ustanawia obowiązek zastępstwa profesjonalisty przy złożeniu wniosku inicjującego postępowanie immunitetowe poprzez wprowadzenie przymusu adwokacko- radcowskiego, określając jednocześnie katalog podmiotów uprawnionych do sporządzenia i podpisania przedmiotowego wniosku, a nadto charakter, w jakim podmioty te muszą występować (zob. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów, Warszawa 2005, str. 55, 66). Wspomniana reprezentacja, pojawiająca się na przedpolu postępowania karnego, pozwala na uzyskanie odpowiedniej jakości pisma, stanowiąc dodatkową ochronę przed pochopnymi wnioskami składanymi przez strony (zob. J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski, Komentarz do art. 80 - Prawo o ustroju sądów powszechnych, teza 11). Brak sporządzenia i podpisania wniosku, o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego, objętego przymusem adwokacko-radcowskim stanowi przeszkodę do rozpoznania sprawy, uniemożliwiającą nadanie jej biegu. I ZI 60/26 3 Mając powyższe na uwadze, należało odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego wskazanego w piśmie z uwagi na niespełnienie warunków formalnych w postaci braku przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem. Marginalnie wskazać jeszcze trzeba, odnosząc się do pisma wnioskodawcy z 10 sierpnia 2026 r., że argumentacja skarżącego „jakoby dokonanie oceny w sprawie na podstawie fałszywych przesłanek (…) spowoduje skierowanie czynności wskazanych w pkt 1-4 przeciwko sędziemu referentowi” jest obecnie całkowicie nieuzasadniona. Sąd na etapie badania dopuszczalności wniosku o uchylenie immunitetu nie rozpatruje sprawy merytorycznie, a jedynie ocenia wymogi formalne pisma. Co kluczowe, odmowa przyjęcia wniosku z przyczyn formalnych – w tym z powodu braku podpisu profesjonalnego pełnomocnika – nie zamyka skarżącemu drogi do dochodzenia swoich praw. Rozstrzygnięcie to nie tworzy bowiem stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wniosek, po uzupełnieniu braków i prawidłowym sporządzeniu oraz podpisaniu go przez adwokata lub radcę prawnego, będzie mógł zostać złożony i wówczas poddany ponownej ocenie formalnej i merytorycznej. Wobec powyższego należało zarządzić, jak na wstępie. […]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 80 § 2art. 13 KPKart. 120 § 2 KPKart. 212 § 1 KKart. 80 § 1art. 27a § 1 pkt 2art. 80§ 2§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy