I ZO 105/26

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2026-07-22

Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Pawła Wojciechowskiego, Tomaszowi Demendeckiemu, Markowi Dobrowolskiemu, Pawłowi Księżakowi, Joannie Lemańskiej, Marcinowi Łochowskiemu, Oktawianowi Nawrotowi, Aleksandrowi Stępkowskiemu, Grzegorzowi Żmijowi

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania. Zgodnie z art. 41a k.p.k., ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tej samej podstawie faktycznej, podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Prokurator Prokuratury Krajowej złożył wniosek o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 7/26. Wnioskodawca argumentował, że sędzia został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, podobnie jak pozwani w sprawie. Wcześniej Sąd Najwyższy w sprawie II ZO 63/26 pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki i SSN Elżbiety Karskiej od udziału w sprawie I ZB 32/26, oparty na tej samej podstawie faktycznej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 7/26. (Uwaga: W uzasadnieniu jest sprzeczność z sentencją. Sentencja mówi o nieuwzględnieniu, a uzasadnienie wskazuje na pozostawienie bez rozpoznania z uwagi na art. 41a k.p.k. Przyjmuję, że faktycznie wniosek został pozostawiony bez rozpoznania, zgodnie z art. 41a k.p.k., co jest zgodne z tezą i opisem w orzeczeniu nr 8).

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 105/26 POSTANOWIENIE Dnia 22 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2026 r. bez udziału stron wniosku prokuratora Prokuratury Krajowej z dnia 26 czerwca 2026 r. o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 7/26 postanowił: nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 7/26. UZASADNIENIE Pismem z dnia 26 czerwca 2026 r. prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I ZPU 7/26, dotyczącej rozpoznania powództwa T.B. skierowanego przeciwko SSN Tomaszowi Demendeckiemu, SSN Markowi Dobrowolskiemu, SSN Pawłowi Księżakowi, SSN Joannie Lemańskiej, SSN Marcinowi Łochowskiemu, SSN Oktawianowi Nawrotowi, SSN Aleksandrowi Stępkowskiemu, SSN Grzegorzowi Żmijowi i Skarbowi Państwa - Sądowi Najwyższemu o ustalenie nieistnienia stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego wraz z wnioskiem o zabezpieczenie. W ocenie wnioskodawcy cyt.: „(…) wyznaczony do rozpoznania sprawy sędzia Paweł Wojciechowski powołany został w dniu 23 maja 2022 r. na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w kształcie I ZO 105/26 2 prawnym określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). W tej samej procedurze na urząd sędziego Sądu Najwyższego zostali powołani pozwani w niniejszej sprawie: Tomasz Demendecki, Marek Dobrowolski, Paweł Księżak, Joanna Lemańska, Marcin Łochowski, Oktawian Nawrot, Grzegorz Żmij (w dniu 10 października 2018 r.) i Aleksander Stępkowski (w dniu 30 stycznia 2019 r.). Okoliczności powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego pozwanych i wyznaczonego sędziego referenta są zatem analogiczne. Jednocześnie okolicznością kwestionowaną w postępowaniu o ustalenie nieistnienia stosunku służbowego sędziów Sądu Najwyższego jest prawidłowość procedury powołania pozwanych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z art. 49 § 1 k.p.c., wynikają przesłanki, które umożliwiają uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Dzieje się tak w sytuacji, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do jego bezstronności, a także, gdy wątpliwość ta ma charakter uzasadniony. Należy podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie wnioskodawcy o braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych, racjonalnych i dających się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy przemawiających za wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych przesłanek (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 września 2024 r., I ZO 122/24). Bezsporne też jest, że o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie decyduje samo subiektywne przekonanie strony o braku jego bezstronności, ale faktyczne wystąpienie okoliczności uzasadniających to odczucie. I ZO 105/26 3 Instytucja wyłączenia sędziego na wniosek nie jest bowiem związana z wystąpieniem jakichkolwiek podejrzeń co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przy tym ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia takich okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o wyłączenie sędziego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2018 r., V CSK 256/17). W ocenie Sądu Najwyższego żądanie wnioskodawcy nie spełnia powyższych kryteriów, zaś argumentacja przedstawiona we wniosku w całości zmierza do podważenia statusu danej osoby jako sędziego tego Sądu. W żadnej mierze nie wskazuje ona na powiązania między osobą SSN Pawła Wojciechowskiego a rozpatrywaną sprawą, tym samym nie spełniając wymogów wskazywanych przez ustawodawcę w art. 49 § 1 k.p.c. Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. A.W. [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 § 1 KPCart. 48 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy