I ZO 12/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-06-06

Skład orzekający: Marek Siwek, Leszka Boska, Leszek Bosek, Marię Szczepaniec, Marią Szczepaniec, Marii Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności powołane we wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności, które częściowo dotyczą sędziego, a także pozostawanie w stosunkach zawodowych z sędzią, którego dotyczy postępowanie, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie nie może być uwzględniony, jeśli nie spełnia podstawowych wymogów konstrukcyjnych niezbędnych do merytorycznego rozpoznania. Okoliczności faktyczne uzasadniające wyłączenie muszą mieć charakter indywidualny i rzutować na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności lub niezawisłości sędziego. Samo pozostawanie w stosunkach zawodowych z sędzią, którego dotyczy postępowanie, nie jest wystarczające do wyłączenia, jeśli nie towarzyszy temu argumentacja wskazująca na brak bezstronności lub niezawisłości.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego, wyznaczony do rozpoznania sprawy dotyczącej niezawisłości i bezstronności innego sędziego, złożył wniosek o własne wyłączenie. Argumentował, że okoliczności wskazane we wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości częściowo dotyczą jego osoby, a także pozostaje w stosunkach zawodowych z sędzią, którego dotyczy postępowanie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny z powodu braku spełnienia wymogów konstrukcyjnych i braku indywidualnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 12/24 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie sędzi Sądu Okręgowego w S. A. N. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 6 czerwca 2024 r. wniosku SSN Leszka Boska o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 3/24 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. postanowił wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Wyznaczony do rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 3/24 SSN Leszek Bosek wniósł o wyłączenie go od udziału we wskazanej sprawie, której przedmiotem jest badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Marię Szczepaniec. W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazał, że okoliczności powołane we wskazanym wyżej wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności dotyczą częściowo także jego, a zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego jest to wystarczające do uwzględnienia wniosku o wyłącznie sędziego Sądu Najwyższego. Wskazał ponadto, że z SSN Marią Szczepaniec orzeka w jednej Izbie Sądu Najwyższego, a zatem można przyjąć, że pozostaje z nią w takich stosunkach I ZO 12/24 2 zawodowych, które mogłyby rodzić wątpliwość, czy jego ocena byłaby w pełni neutralna i zobiektywizowana. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny. Wniosek o wyłączenie złożony przez SSN Leszka Boska nie spełnia podstawowych wymogów konstrukcyjnych, niezbędnych do jego merytorycznego rozpoznania. Wnioskodawca powołuje się na bliżej nieokreślone okoliczności wskazane we wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności, stwierdzając jednocześnie, że tylko częściowo dotyczą one jego osoby. Z lapidarnej treści wniosku nie sposób jednoznaczny wywieść, o jakie okoliczności chodzi i w jakiej części dotyczą one SSN Leszka Boska i dlaczego wskazują one na brak po jego stronie przymiotu bezstronności lub niezawisłości w sprawie o sygn. akt I ZB 3/24. Należy podkreślić, iż w świetle art. 41 § 1 k.p.k. powodem wyłączenia mogą być jedynie okoliczności faktyczne o charakterze indywidualnym, rzutujące na uzasadnioną wątpliwość, że określona sprawa może nie zostać rozstrzygnięta w sposób bezstronny. W tym stanie rzeczy nie sposób stwierdzić, by istniała jakakolwiek okoliczność faktyczna podniesiona w sprawie „testowej” SSN Marii Szczepaniec, która dotyczyłaby indywidualnie SSN Leszka Boska. Powołując się na okoliczność pozostawania w stosunkach zawodowych z SSN Marią Szczepaniec, której dotyczy sprawa o sygn. akt I ZB 3/24 – wnioskodawca także nie powołał żadnej argumentacji wskazującej na to, że okoliczność ta skutkuje, czy choćby może skutkować, brakiem po jego stronie bezstronności lub niezawisłości w sprawie, która ma być przedmiotem rozpoznania. Rzeczą zupełnie naturalną w praktyce wymiaru sprawiedliwości, wynikającą zresztą z odpowiednich regulacji dotyczących właściwości jest przecież rozpoznanie wniosków o wyłączenie określonych sędziów przez sędziów z tej samej jednostki strukturalnej. Należy zważyć, że sędzia, którego dotyczy wniosek w trybie art. 29 § 5 i n. u.SN nie jest stroną postępowania prowadzonego na podstawie tych przepisów, choć przysługuje mu szereg uprawnień właściwych stronie. Rozstrzyganie sprawy, której przedmiotem jest badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności określonego sędziego, z natury rzeczy nie jest więc I ZO 12/24 3 rozstrzyganiem sprawy tego sędziego i nie następuje w jego pozytywnym, czy negatywnym interesie. Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 § 5 i n. u.SN jest zapewnienie rozpoznania określonej sprawy przez sąd, co do którego cech niezawisłości i bezstronności nie ma wątpliwości, a więc cel ten w istocie leży w obszarze prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i nie ma związku z „interesem” sędziego. W rezultacie nie sposób stwierdzić, by znajomość zawodowa z sędzią, którego dotyczy postępowanie w trybie art. 29 § 5 i n. u.SN miała znaczenie w kontekście wyznaczonym treścią art. 41 § 1 k.p.k. Uwzględniając powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 29 § 5§ 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy