I ZO 153/24

I ZO 153/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie dotyczącej zbadania spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. II ZK 93/22, po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 5 listopada 2024 r., na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku SSN Tomasza Demendeckiego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Zawistowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 26/22, w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Zawistowskiego od rozpoznania sprawy I ZB 26/22. UZASADNIENIE W piśmie z 11 września 2024 r. sędzia Sądu Najwyższego Tomasz Demendecki wniósł w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 usp w zw. z art. 10 § 1 i art. 29 § 24 ustawy o Sądzie Najwyższym o wyłączenie od rozpoznania sprawy I ZB 26/22 sędziego Sądu Najwyższego wylosowanego do składu w osobie Dariusza Zawistowskiego. Wnioskodawca wskazał, że sędzia SN Dariusz Zawistowski wylosowany do rozpoznania niniejszej sprawy złożył w październiku 2022 r. oświadczenie, w którym wyraził jednoznaczny i generalny pogląd, że wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy I ZO 153/24 2 o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw pozbawieni są przymiotu niezależności i niezawisłości i z tego względu ich udział w składzie orzekającym w każdym wypadku skutkuje nienależytym składem sądu i nieważnością postępowania. Wyraził również stanowisko, że nie będzie orzekać w składach z udziałem sędziów Sądu Najwyższego powołanych w wadliwej procedurze. W ocenie wnioskodawcy SSN Dariusz Zawistowski, wyrażając publicznie swój pogląd, jednoznacznie wykazał, iż nie posiada przymiotu bezstronności niezbędnego do obiektywnego rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 26/22, jak również jakiejkolwiek sprawy dotyczącej sędziego Sądu Najwyższego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, albowiem każdego sędziego powołanego w tej procedurze a priori uważa za pozbawionego cech niezawisłości i bezstronności, niezależnie od okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu oraz realiów konkretnej sprawy. W ocenie wnioskodawcy SSN Dariusz Zawistowski ignoruje treść przepisów art. 29 § 4, § 5 oraz § 18 uSN, pomimo, że przepisy te w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji RP mają moc powszechnie obowiązującą i stanowią źródło prawa a nadto nie zostały zakwestionowane w żadnym orzeczeniu TSUE i ETPCz, jako niezgodne z prawem unijnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Zawistowskiego jest zasadny. Wniosek należy uwzględnić, gdyż instytucja index suspectus wynikająca z art. 41 § 1 k.p.k. służy zapewnieniu rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd. Zakłada ona bowiem możliwość wyłączenia sędziego z orzekania w danej sprawie, jeśli okaże się, że sędzia ten nie byłby w stanie zachować się bezstronnie w stosunku do stron i innych uczestników postępowania. Bezstronność oznacza brak uprzedzeń i kierowanie się obiektywizmem w rozstrzyganiu sporu. Pojęcie to odnosi się zarówno do stosunku sędziego do stron procesu, jak i do przedmiotu sprawy. Zapewnienie bezstronności sądzenia polega zatem na tym, że sędzia orzeka I ZO 153/24 3 subiektywnie wolny od uprzedzeń osobistych (do stron i sprawy), a jednocześnie z obiektywnego punktu widzenia daje wystarczające gwarancje wykluczenia uprawnionych wątpliwości co do jego bezstronności. Podpisanie i upublicznienie oświadczenia, w którym sędzia ocenił przedmiot postępowania, którego dotyczy sprawa I ZB 26/22, musiało skutkować wyłączeniem sędziego od rozpoznania sprawy. Z treści oświadczenia wynika bowiem określony sposób nastawienia sędziego do strony postępowania. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji. [M. T.] r.g.