I ZO 178/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-02-27

Skład orzekający: Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy jest uzasadniony, gdy sprawa ta dotyczy analogicznej sytuacji jak sprawa, w której ten sędzia jest stroną?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego, uznając, że rozpoznawanie przez niego sprawy, która dotyczy analogicznej sytuacji jak sprawa, w której sam jest stroną, może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym. Zastosowanie art. 49 § 1 k.p.c. wymaga istnienia obiektywnych i weryfikowalnych okoliczności, które mogą podważyć bezstronność sędziego.
Stan faktyczny
Pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN X. Y. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24. Uzasadnieniem wniosku było to, że sprawa ta dotyczy analogicznej sytuacji jak sprawa o sygn. akt I ZPU 17/24, w której sędzia X. Y. jest stroną (powodem). Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN X. Y. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 178/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2025 r. bez udziału stron wniosku r.pr. K. Ł. – pełnomocnika pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2024 r. o wyłączenie SSN X. Y. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24 na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN X. Y. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24. UZASADNIENIE Przed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej, pod sygn. akt I ZPU 21/24, zawisła sprawa z powództwa SSN X1. Y1. przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Najwyższemu o wynagrodzenie. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 8 października 2024 r. sprawa ta została przydzielona do rozpoznania SSN X. Y. Pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego – r.pr. K. Ł. złożyła wniosek o wyłączenie SSN X. Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w przedmiotowej sprawie występuje okoliczność tego rodzaju, która wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN X. Y. Argumentacja I ZO 178/24 2 okoliczności przemawiającej za wyłączeniem sędziego zawarta we wniosku sprowadza się w istocie rzeczy do stwierdzenia, że sprawa o sygn. akt I ZPU 21/24 dotyczy analogicznej sytuacji jak ta, która ma miejsce w sprawie o sygn. akt I ZPU 17/24, która zawisła w Sądzie Najwyższym z powództwa SSN X. Y. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Najwyższemu o wynagrodzenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 k.p.c. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z kolei w myśl art. 50 § 1 k.p.c. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Z art. 49 § 1 k.p.c. wynikają przesłanki, które umożliwiają uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Dzieje się tak w sytuacji, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do jego bezstronności, a także, gdy wątpliwość ta ma charakter uzasadniony. Należy podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie wnioskodawcy o braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych, racjonalnych i dających się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy przemawiających za wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych przesłanek (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 września 2024 r., sygn. akt I ZO 122/24). W realiach niniejszej spawy wątpliwość co do bezstronności SSN X. Y. wnioskodawca upatruje w fakcie, że sprawa zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt I ZPU 17/24, w której Sędzia ten jest stroną, ma za przedmiot roszczenie o wyrównanie wynagrodzenia oparte na takiej samej podstawie faktycznej i prawnej jak sprawa o sygn. akt I ZPU 21/24, w której SSN X. Y. ma orzekać. I ZO 178/24 3 W ocenie Sądu Najwyższego, rozpoznawanie sprawy o sygn. akt I ZPU 21/24 przez SSN X. Y. mogłoby wywołać w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w takim stopniu, że zachodzi konieczność jego wyłączenia. Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 § 1 KPCart. 48art. 50 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy