I ZO 23/26
PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-04-07
Skład orzekający: Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, gdy sprawa ta dotyczy analogicznej sytuacji jak sprawa, w której sędzia jest stroną powodową?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego, uznając, że rozpoznanie sprawy przez sędziego, który jest stroną powodową w innej, analogicznej sprawie, może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Zgodnie z art. 49 § 1 k.p.c., sędzia podlega wyłączeniu, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.Stan faktyczny
Pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego (SSN X. Y.) od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZPU 10/25. Uzasadnieniem wniosku było stwierdzenie, że sprawa ta dotyczy analogicznej sytuacji jak sprawa o sygn. akt I ZPU 3/23, w której SSN X. Y. jest stroną powodową. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i wyłączył SSN X. Y. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZPU 10/25.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 23/26
POSTANOWIENIE
Dnia 7 kwietnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 7 kwietnia 2026 r. bez udziału stron
wniosku r.pr. A. S. – pełnomocnika pozwanego Skarbu Państwa - Sądu
Najwyższego z dnia 18 lutego 2026 r. o wyłączenie SSN X. Y. od rozpoznania
sprawy o sygn. akt I ZPU 10/25
na podstawie art. 49 § 1 k.p.c.
postanowił:
uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN X. Y. od rozpoznania
sprawy o sygn. akt I ZPU 10/25.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej, pod sygn.
akt I ZPU 10/25, zawisła sprawa z powództwa SSN X1. Y1. w stanie spoczynku
przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Najwyższemu o wynagrodzenie.
Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby
Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 10 lutego 2026 r. sprawa ta została
przydzielona do rozpoznania SSN X. Y.
Pismem z dnia 18 lutego 2026 r. pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa
- Sądu Najwyższego – r.pr. A. S. złożyła wniosek o wyłączenie SSN X. Y. od
udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 10/25. W uzasadnieniu wskazano,
że w przedmiotowej sprawie występuje okoliczność tego rodzaju, która wywołuje
uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN X. Y. Argumentacja okoliczności
I ZO 23/26 2
przemawiającej za wyłączeniem sędziego zawarta we wniosku sprowadza się w
istocie rzeczy do stwierdzenia, że sprawa o sygn. akt I ZPU 10/25 dotyczy
analogicznej sytuacji jak ta, która ma miejsce w sprawie o sygn. akt I ZPU 3/23,
która zawisła w Sądzie Najwyższym z powództwa SSN X. Y. przeciwko Skarbowi
Państwa - Sądowi Najwyższemu o wynagrodzenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 49 § 1 k.p.c. niezależnie od przyczyn wymienionych w
art. 48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do
bezstronności sędziego w danej sprawie. Z kolei w myśl art. 50 § 1 k.p.c. wniosek o
wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w
którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.
Z art. 49 § 1 k.p.c. wynikają przesłanki, które umożliwiają uwzględnienie
wniosku o wyłączenie sędziego. Dzieje się tak w sytuacji, gdy w okolicznościach
konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do
jego bezstronności, a także, gdy wątpliwość ta ma charakter uzasadniony. Należy
podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie wnioskodawcy o
braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję
tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych, racjonalnych i dających
się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy przemawiających za
wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek
wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych przesłanek (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 30 września 2024 r., I ZO 122/24).
W realiach niniejszej sprawy wątpliwość co do bezstronności SSN X. Y.
wnioskodawca upatruje w fakcie, że sprawa zarejestrowana w Sądzie Najwyższym
pod sygn. akt I ZPU 3/23, w której Sędzia ten jest stroną powodową, ma za
przedmiot roszczenie o wyrównanie wynagrodzenia oparte na takiej samej
podstawie faktycznej i prawnej jak sprawa o sygn. akt I ZPU 10/25, w której X. Y.
ma orzekać.
I ZO 23/26 3
W ocenie Sądu Najwyższego, rozpoznanie sprawy o sygn. akt I ZPU 10/25
przez SSN X. Y. mogłoby wywołać w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną
wątpliwość co do jego bezstronności w takim stopniu, że zachodzi konieczność
jego wyłączenia.
Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I ZO 188/24 2025-01-16Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, gdy sędzia ten jest stroną w analogicznej sprawie o wynagrodzenie?
- I ZO 178/24 2025-02-27Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy jest uzasadniony, gdy sprawa ta dotyczy analogicznej sytuacji jak sprawa, w której ten sędzia jest stroną?
- I ZO 91/24 2024-07-03Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, gdy sędzia ten jest stroną w analogicznej sprawie o wynagrodzenie?
- I ZO 102/24 2024-07-03Czy zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, gdy sędzia ten jest stroną w analogicznej sprawie o wynagrodzenie?
- I ZO 89/25 2025-10-14Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, gdy sędzia jest stroną w podobnej sprawie dotyczącej wynagrodzenia?
Powołane przepisy
art. 49 § 1 KPCart. 48art. 50 § 1 KPC§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy